سازمان جهاني بهداشت براي اولين بار گزارشي را با مضمون تاكيد بر آسيبپذيري خاص كودكان در برابر آسيبهاي ناشي از مواد شيميايي مضر موجود در محيط زيست در مراحل مختلف رشد، منتشر كرد.
اين گزارش با عنوان "اصولي براي ارزيابي خطرات مربوط به تماس با مواد شيميايي براي سلامت كودكان" منتشر شده است.
در اين گزارش آمده است: كودكان بسيار آسيبپذير هستند و واكنش آنها در نتيجه قرار گرفتن در معرض فاكتورهاي محيط زيستي بسيار متفاوت از بزرگسالان است و اين واكنش در مراحل مختلف رشد كودكان، متفاوت است.
كارشناسان ميگويند كه ريههاي كودكان در هنگام تولد يا حتي تا سن 8 سالگي به طور كامل رشد نكرده است و اين امكان وجود دارد كه در اثر تماس با مواد آلوده كننده در هوا دچار تغييرات ژنتيكي شود و در نتيجه تاثيرات وخيمي بر روي دستگاه تنفسي در دوران كودكي برجاي خواهد گذاشت كه پيامد آن بروز بيماريهاي مزمن ريوي و تنفسي در سالهاي آتي زندگي است.
در اين گزارش تاكيد شده است كه آلايندههاي موجود در هوا و آب، آفتكشهاي موجود در مواد غذايي و سرب موجود در خاك، مانند بسياري ديگر از تهديدات محيط زيستي كه در اعضاي حساس و ظريف كودك در حال رشد تغيير ايجاد كنند، ميتوانند باعث بروز يا تشديد بيماري شده و مشكلات رشد براي كودك بوجود آورد.
اين گزارش ميافزايد كه بيش از 30 درصد از مشكل اصلي جهان در زمينه بيماريهاي كودكان ميتواند مربوط به فاكتورهاي محيط زيستي باشد.
به علاوه كودكاني كه مورد غفلت قرار ميگيرند و كودكان مبتلا به سوءتغذيه بيشتر با اين مشكل دست به گريبان هستند.
در پايان اين گزارش تاكيد شده است كه از هر 5 كودك در فقيرترين مناطق دنيا يك كودك در سن 5 سالگي تلف ميشود و علت اصلي اين امر ابتلا به بيماريهاي ناشي از آلودگيهاي محيط زيستي است.
منبع:ايسنا
ژيارديالامبليا يك پروتوزوئرفلاژلدار است كه عامل ايجاداسهال عفوني ميباشد. اينعفونت در كودكان بيشتر ازبالغين شايع است. از علل مهمابتلا به عفونت در كشورهاي درحال توسعه (همچنين در مراكزنگهداري كودكان عقب ماندهذهني و مهدكودكها)ژياردياست كه در افراد مبتلا بهسوء تغذيه و يا نقص ايمنيبيشتر است.
راه انتقال:
ژيارديا لامبليا در انسان ازطريق خوردن كيست به وجودميآيد. كيستها از طريقمدفوع افراد آلوده دفعميشوند و آب و غذا را آلودهميكنند.
آلودگي منابع آب آشاميدني بافاضلابهاي حاوي كيست ياتخم انگل و اغذيه دستماليشده با دستهاي آلوده به كيستيا تخم انگل از مهمترين منابعانتقال بيماري ميباشد. گر چهكودكان نسبت به ژيارديا ازحساسيت ويژه برخوردارهستند با اين حال بيماري دربالغين، حتي ورزشكاران وافرادي كه خوب تغذيه ميكنندو شرايط زيستي مناسب دارند،گزارش شده است. كلامصونيت در برابر ژياردياحاصل نميشود و انسان هميشهممكن است آلوده شود.
انتقال اين بيماري از انسان بهانسان به طور مستقيم نيزامكانپذير است.
اپيدميولوژي:
ميزان بروز در نقاط مختلفدنيا از 5 تا 50 درصد متفاوتاست. عقيده بر اين بود كهانسان تنها مخزن ژيارديالامبليا ميباشد، ولي امروزهعقيده بر اين است كه ژيارديا،سگ و سگ آبي را نيز مبتلاميسازد.
علايم بيماري:
ژيارديازيس در كودكان بهمراتب بيشتر از بزرگسالانعلامت دار است. علايم در 40تا 80 درصد كودكان آلوده پساز يك دوره كمون متوسط 8روزه، آشكار ميشود.شايعترين تظاهرات بيمارياسهال، كاهش وزن، دردهايشكمي و نقص در رشدميباشد. شروع علايم آن ممكناست شديد و تند و يا تدريجيباشد. بيماري خودبخودميتواند محدود شونده و ياتوانايي ايجاد اسهال شديدطولاني مدت و سوء جذب راداشته باشد.
سوء جذب قندها، چربيها وويتامينهاي محلول در چربيممكن است در بيش از نيمي ازبيماران اتفاق بيفتد.
دكتر “نيما تقوينيا” مجري اين طرح گفت، در اين شيوه از فوتوكاتاليستهاي نانو ساختاري استفاده شده است كه در معرض نور ماوراء بنفش سطح آنها فعال شده و خاصيت اكسيد كنندگي مييابند.
به گفته وي فوتوكاتاليستها خاصيت تجزيه آلايندهها را دارند و از اين رو ميتوان از آنها براي تصفيه آب و هوا استفاده كرد.
اين محقق كه موفق به ساخت اين دستگاه تصفيه هوا در آزمايشگاه شده است، افزود در اين دستگاه، هوا از طريق فن وارد شده و در حين قرار گرفتن در معرض نور ماوراء بنفش از كنار لايههاي فوتوكاتاليست رد ميشود، در اين حالت آلودگي خود را از دست داده و به بيرون هدايت ميشود.
به گفته اين عضو هيات علمي دانشكده فيزيك، اكسيد تيتانيوم ( (TiO۲از مهمترين مواد فوتوكاتاليست است كه داراي بازده بالا پايداري شيميايي و مكانيكي مناسب و قيمت پايين است.
تقوي نيا گفت درصدد ساخت كارتريجهايي براي استفاده در داخل سيستمهاي تهويه مطبوع در بيمارستانها و كارخانههاي صنايع غذايي است.
وي افزود در سيستمهاي تهويه رايج از الياف شيشهاي استفاده ميشود كه قابليت زدودن بسياري از آلودگيها را دارد، اما ويروسها و مولكولهايي مانند CO , NOرا به دليل كوچكي بسيار نميتواند از محيط پاك كند.
وي كه عضو پژوهشكده علوم و فناوريهاي نانو دانشگاه شريف است تاكيد كرد با استفاده از فوتوكاتاليستها ميتوان اين ذرات و حتي مواد آلي مانند بو را نيز از بين برد.
اين استاد دانشگاه با اشاره به اينكه فناوري استفاده از
فوتوكاتاليستها فناوري جديدي نيست و در ساير نقاط دنيا مورد استفاده قرار ميگيرد افزود اين نخستين بار است كه اين فناوري با شيوه جديدي در ايران به كار گفته ميشود.
وي گفت از فوتوكاتاليستها در زمينههاي ديگري مانند شيشههاي ضد بخار و سطوح خودتميزشونده نيز ميتوان استفاده كرد.
به گفته تقوي نيا خاصيت بسيار آب دوستي فوتوكاتاليستها در برابر تابش نور ماوراء بنفش اين امكان را فراهم ميكند كه از اين فناوري در آينههاي ضد بخار استفاده كرد.
خاصيت خودتميز شوندگي نيز به دليل خواص فتوكاتاليستي و آب دوستي ايجاد ميشود و كاربرد آن در كاشي، شيشه و ديوارهاي خودتميزشونده است.
به گفته وي فوتوكاتاليستها را ميتوان در آينههاي ضد بخار در صنعت خودرو، سطوح ضد باكتري در بيمارستانها و صنايع غذايي، سطوح خودتميزشونده در صنعت ساختمان، تصفيه آب در صنايع شيميايي و تصفيه هوا و بو زدايي در صنايع محيط زيست بكار برد.
منبع:سایت پزشکان بدون مرز به نقل از ایرنا
در هر حال اینم وضوعی تاسف برانگیز است و امیدواریم که هر چه زودتر شاهد حضور و فعالیت مجدد و فعال تر پایگاه اطلاع رسانی بهداشت محیط ایران
باشیم.
بهداشت محیط مهمترین شاخص پزشکی در یک قرن و نیم گذشته شمرده میشود.
به گزارش خبرگزاری رویترز بهبود دفع فاضلابها و سیستمهای فراهمآوری آب پاک که بیماریهایی مانند وبا را کاهش داد، بیشترین موردی بود که 11341 نفری که از سراسر دنیا که در بررسی "نشریه پزشکی بریتانیا" (BMJ) رای داده بودند، آن را ذکر کردند.
این گزینه تعداد آرای بیشتری نسبت به آنتیبیوتیکها،کشف DNA، و بیحسی که در میان پنج گزینه اول بودند، کسب کرد.
از شرکتکنندگان در نظرسنجی خواسته شده بود بگویند به نظر آنها بزرگترین پیشرفت پزشکی از زمان بنیانگذاری نشریه پزشکی بریتانیا در سال 1840 چه بوده است.
پروفسور جان مکنباخ از مرکز پزشکی اراسموس در روتردام هلند که از گزینه بهداشت عمومی طرفداری میکرد، گفت: "بسیار خوشحالم که بسیاری از افراد بهداشت عمومی را به عنوان چنین شاخص مهمی به رسمیت شناختهاند."
او افزود: "درس کلی که هنوز میتوان گرفت این است که اغلب محافظت غیرفعال در برابر خطرات بهداشتی بهترین شیوه برای بهبود سلامت جمعیتهاست."
او گفت: "واضح است که بهداشت عمومی هنوز نقش مهمی در بهبودبخشیدن بهداشت عمومی در حال و آینده دارد."
سایر شاخصهایی که برای مقام اول در نظر گرفته شده بودند، شامل بوجودآمدن تکنیکهای تصویربرداری پزشکی، قرصهای ضدبارداری، ایمنیشناسی و کامپیوتر میشدند.
پس از کشف یک دکتر انگلیسی جان اسنو در سال 1854 در مورد اینکه برخلاف تصور قبلی در مورد انتقال وبا از راه هوا، این بیماری از راه آب منتقل میشود، لندن یکی از اولین شهرهای مدرن بود که با جدیت به حل مشکل دفع غیربهداشتی فاضلاب پرداخت.
سلامت - همشهری آنلاین
جامعه بشري در طول تاريخ با انواع مختلف بلاهاي غير منتظره و تخريب محيط زيست روبرو شده است. هرچند اين پديده هاي ناخواسته تلفات جاني و مالي به جا مي گذارد ولي بررسي سريع و مداخله بهداشت محيط ميزان آن را به حداقل رساند: در شرايط بلاهاي طبيعي مردم اجبارا خانه و كاشانه خود راترك كرده در مكانهاي جمعي تحت شرايط نامساعد زندگي كرده، خانه ها، مزارع تخريب نموده و لذا شرايط زيست محيطي اين افراد نامناسب گرديده و در معرض خطر جدي قرار گيرند: يكي از راهكارهاي مهم جهت ارتقاء وضعيت بهداشت محيط، برقراري سيستم هاي ارتباطي با ساير مراكز بوده كه مستلزم همكاري با ارگانهايي مثل سازمانهاي مرتبط با بهداشت عمومي، ارائه دهندگان خدمات بهداشتي سازمانهاي بين الملي مي باشد: پس از وقوع بلايا نسبت به رفع آلودگي در منطقه بايد اقدام نمود تا از انتقال عوامل بيماري زاي محيطي به نقاط ديگر جلوگيري بهعمل آيد. مهمترين اقدامات حين وقوع بلايا دفع صحيح زباله و فاضلاب، دفع صحيح لاشه ها و اجساد، استفاده از ضد عفوني كننده ها، اسكان افراد ، توجه به تغذيع و ضد عفوني آب مي باشد. آب يكي از نيازهاي اساسي انسان بوده كه كنترل اماكن برداشت آب وانجام بهسازي ممكن درخصوص چشمه ها و رودخانه ها، نمونه برداري و فكر سنجي و در صورت نياز اضافه نمودن پركلرين، تعيين باقيمانده در آب درحد استاندارد استفاده از قرص هاي ضد عفوني تاثير مطلوبي در بهداشت آب دارد. بند پايان و جوندگان علاوه بر اذيت و آزاد انسانها نقش مهمي نيز در انتقال بيماريها ايفاء مي كند روشهاي مختلف كنترل از قبيل آموزش بهداشت، حفاظت هاي شخصي، استفاده از دور كننده ها از لباس ها، پشه بندها و چادرهاي آغشته به سموم، انواع تله ها، جلب كننده ها، استفاده از عقيم كننده ها، روش هاي مختلف كنترل بيولوژيك و سموم و همچنين واكسن بايد مورد توجه قرار گيرد. براي رفع آلودگي از لوازم و تجهيزات مي توان از مواد ضد عفوني كننده به اشكال مايع، گاز، بخار و حرارت استفاده نمود. روش دفع صحيح زباله در اين شرايط اضطراري بايد سالم، ساده ارزان و عملي بوده كه سوزاندن، خاك كردن از مهمترين آنان است. مواد زايد آلوده مايع را مي توان گودال هايي به عرض و عمق يك متر با حفاظت كوچكي پوشيده شده است هدايت نمود. اين فاضلابها نبايد خيلي سطحي بوده، با آبهاي زير زميني مربوط بوده و خيلي به چاه آب يا چشمه نزديك باشند، پوشيده بوده و حشرات به آن نرسند. مواد غذايي در مناطق بحران زده در معرض مخاطرات بيولوژيكي ، فيزيكي و شميايي قرار مي گيرند كه در اين قسمت توجه به توزيع سريع مواد اوليه، سرعت، دقت و نظم در عرضه خدمات تغذيه اي، تهيه سيستم بسته بندي جهت توزيع غذا، استفاده از مواد غذايي با عمر طولاني تر از جمله انواع كنسروها، جلوگيري از آسيب پذيري و در معرض خطر قرار گرفتن افراد به علت كاهش اضطراري جيره غذايي، معاينه كامل دوره اي باليني و آزمايشگاهي خلاصه آشپزخانه ضروري به نظر ميرسد. اين مقاله با توجه به جنبه هاي مختلف بهداشت محيط مناطق آسيب ديده به شرح تفضيلي مهمترين اقدامات و اهميت برنامه ريزي ، كنترل وظايف و نظارت دقيق را مورد بررسي قرار خواهد داد.
1-كلر و ديگر مواد ضد عفونيكنندهاي كه براي تميز كردن آب استخرها به كار ميرود، چنانچه با غلظت بيش از حد مجاز در استخرها ريخته شوند، باعث سوزش، قرمزي و حتي زخمهاي سطحي قرنيه ميشوند. به همين علت استفاده از عينكهاي مخصوص شنا و شستن صورت با آب تميز بعد از شنا در كاهش علايم تماس چشم با كلر موثر است.
2- عوامل عفوني موجود در آب استخرها كه باعث بروز بيماريهاي چشمي ميشوند بيشتر از نوع ويروسي هستند. ويروسها قدرت همهگيري زيادي دارند و بهسرعت به ديگران منتقل ميشوند.
3- ويروسها، به خصوص آدنوويروسها، بهسرعت منتقل ميشوند و در يك دوره كوتاه همهگيري ايجاد ميكنند. اين خانواده از ويروسها به طور معمول قرنيه و ملتحمه را گرفتار ميكند. البته چون ملتحمه يك بافت مخاطي است و در مسير بينايي قرار ندارد، عارضه چنداني ايجاد نميكند و بعد از يك دوره كوتاه، بهبود مييابد اما چنانچه قرنيه دچار عفونت شود، ممكن است سير بيماري چند ماه طول بكشد و در نهايت باعث كاهش ديد شود.
4-استفاده از لنز در هيچ فعاليت ورزشي به اندازه شنا خطرناك نيست. افرادي كه از لنزهاي تماسي استفاده ميكنند بايد در موقع شنا كردن لنزهاي خود را از چشم خارج كنند. لنز به عنوان يك جسم خارجي در داخل چشم مكان مناسبي براي رشد و باقيماندن ويروس و قارچ است. آلوده شدن لنز باعث ايجاد زخمهاي عفوني ميشود كه تهديدي جدي براي بينايي شخص است. هنگام شنا احتمال خروج لنز از چشم، تغيير رنگ و كدر شدن آن نيز وجود دارد.
5- حتي در صورت استفاده از عينك شنا هم احتمال نفوذ آب استخر به داخل چشم وجود دارد. به عبارت ديگر حتي در حضور عينك شنا هم نبايد لنز را به چشم داشت.
6- قرمزي، درد و كاهش ديد چشم از علايم باليني بروز عفونت چشمي بعد از شنا با لنز هستند. در صورت بروز اين علايم بايد سريع به چشمپزشك مراجعه شود.
7- عفونت قارچي، شديدترين نوع عفونت چشم محسوب ميشود كه مدت زمان درمان آن نسبت به عفونتهاي باكتريايي و ويروسي چشمي طولانيتر است.
گوش و آبتني
در فصل تابستان يكي از بيماريهاي شايع گوش، عفونت حادي است كه پس از شنا كردن طولانيمدت ايجاد ميشود. از جمله علايم عفونت گوش متعاقب شنا، گوشدرد بسيار شديد و همچنين احساس پري و سنگيني گوش است كه چند ساعت بعد از بيرون آمدن از آب ايجاد ميشود. رسيدن عفونت به لاله گوش و مجرا از عوارض اين عفونتها در هنگام شدت بيماري است.زماني كه مجراي گوش خارجي مدتي طولاني با آب تماس داشته باشد، به علت نفوذ آب در لايههاي خارجي گوش و ايجاد تورم، با كوچكترين دستكاري راه ورود ميكروب به داخل گوش باز ميشود. در حالت عادي، ميكروبهايي كه جزو پوشش باكتريايي طبيعي گوش هستند، به علت سد محكمي كه پوست مجراي گوش ايجاد كرده، قادر به اجراي نقش بيماريزاي خود نيستند.بعد از بيرون آمدن از آب، نيازي به تميز كردن مجراي گوش نيست. هرگونه دستكاري چه به وسيله گوشپاككن و چه با هر وسيله ديگر مانند سنجاقسر، موجب ايجاد خراشهايي در گوش ميشود و راه عفونت را در گوش باز ميكند. حتي در هنگام شنا نيازي به استفاده از گوشي و قالبهاي گوش و يا پنبههاي آغشته به وازلين هم نيست چون ساختار گوش به گونهاي است كه يك سد مطمئن دربرابر نفوذ آب و مواد ديگر ايجاد ميكند و بالاخره اينكه شنا كردن براي افرادي كه قبلا جراحي گوش داشتهاند يا به عفونتهاي مزمن گوش دچار بودهاند بايد با كسب نظر مساعد پزشك انجام شود.
در بسياري از استخرها نكات بهداشتي رعايت نميشود. تحقيقي كه مدتي پيش از چند استخر بزرگ و پرمراجعه تهران به عمل آمده بود نشان ميداد كه تعويض آب در بسياري از اين استخرها تنها يكبار در سال انجام ميشود. هرچند كلر براي ضد عفوني كردن استخرها لازم است اما نميشود آن را جايگزين تعويض آب بهموقع استخرها كرد. بعضيها براي صرفهجويي در مصرف آب، كلر زيادتري به آن اضافه ميكنند كه اين امر ميتواند موجب بروز مشكلات متعددي براي شناگران شود. متوليان استخر بايد حداقلهاي زير را درنظر داشته باشند:
1) معيارهاي پاكيزگي آب استخرهاي شنا بايد شبيه و نزديك به آب آشاميدني باشد.
2) توزيع و استفاده از وسايلي مانند مايو، حوله، كلاه، دمپايي، بينيبند و برس مشترك در استخرها ممنوع است.
3) نصب دستگاه كلرزني و سيستم تصفيه آب در استخرها الزامي است.
4) كلر باقيمانده بايد بين 1 تا 5/3 ميليگرم در ليتر، pH آب بايد بين 2/7 تا 8 و درجه حرارت آب بايد حدود 25 درجه سانتيگراد حفظ شود. اين اندازهگيريها بايد طي شبانهروز چند نوبت انجام بگيرد.
5) تعداد نفرات استفاده كننده از استخر بايد به گونهاي باشد كه براي هر شناگر حداقل 5/1 مترمربع سطح فراهم باشد.
6) حضور ناجيان غريق متبحر در استخرها الزامي است.
7) استخرها بايد مجهز به نردههاي محافظ باشند.
شش نكته درباره پوست و آبتني
1) خشكي پوست، حساسيتهاي پوستي يا تشديد اين دو به همراه عفونتهاي باكتريايي و قارچي شايعترين بيماريهاي پوستي هستند كه ممكن است در استخرها براي مراجعان ايجاد شود. خطر عفونتهاي پوستي مبتلايان به اگزما و خشكي پوست را بيشتر تهديد ميكند.
2) گاهي ميزان نامناسب كلر در آب باعث بروز بيماريهاي پوستي ميشود. گاهي نيز بعضي بيماريهاي مسري از افراد ديگر منتقل ميشود كه زگيل و قارچهاي پوستي از آن جملهاند. ولي ساير بيماريهاي پوستي جنبه واگير ندارند و براي ديگر افراد خطرساز نيستند.
3) علاوه بر عفونتزايي استخرها كه موجبات بيماريهاي پوستي را فراهم ميكند، رطوبت كه خاصيت اصلي آب است باعث نمايان شدن قارچهاي پوستي افراد ميشود. در حقيقت، در پارهاي از موارد قارچ در بدن افراد وجود دارد و آبتني موجب پديدار شدن بيماري آنها ميشود.
4) استفاده از كلر زياد ممكن است در درازمدت زمينهساز ريزش مو بشود.
5) در استخرهاي روباز در اثر تابش خورشيد آفتاب سوختگيهاي حاد رخ ميدهد و عوارض آن شامل تاول و سوختگيهاي پوستي است كه البته در بلندمدت احتمال بروز سرطانهاي پوست را تقويت ميكند.
6) در فصل تابستان به دليل وجود املاح زياد در دريا، احتمال بروز عوارض حساسيتي و خشكي پوست بيشتر ميشود. استفاده از كرمهاي ضد آفتاب و ضدآب از بروز اين عوارض تا حدي ميكاهد. علاوه بر آن، شستشوي بدن با آب و صابون پس از شنا لازم است.
مهمترين عواملي كه موجب غرق شدگي مي شود عبارتند از:
شرايط حاكم بر جريان آب كه از حد تواناييهاي شناگر خارج ميشود.
شناگر در مانعي بهدام ميافتد و نميتواند از آن خلاص شود.
قضاوت نادرست شناگر نسبت به شرايط موجود و عملكرد خود در اثر استعمال مواد مخدر يا الكل.
قضاوت نادرست شناگر نسبت به شرايط موجود و عملكرد خود در اثر افت دماي بدن (هيپوترمي)، شوك، مصدوميت يا خستگي مفرط.
قضاوت نادرست شناگر نسبت به شرايط موجود و عملكرد خود در اثر يك بروز يك بيماري حاد مانند حمله قلبي، تشنج يا سكته مغزي.
فرورفتگي اجباري در آب با اعمال فشار شخص يا اشخاص ديگر با انگيزه قتل، تهديد يا شوخي.
بيهوشي موقت در زير آب بهدليل تهويه ريوي بيش از اندازه (هيپرونتيلاسيون) قبل از ورود به آب.
غرقشدگي و فرياد زير آب
غرق شدگي خطرناكترين عارضهاي است كه از مواجهه انسان و يك مايع بهوجود ميآيد. بيشتر غرقشدگيها در آب اتفاق ميافتد كه 90درصد آن در آب شيرين (استخر، رودخانه، درياچه) و 10 درصد آن در آب شور (دريا) حادث ميشود. بخش اندكي از غرقشدگيها به ديگر مايعات اختصاص پيدا ميكند كه اغلب در محيطهاي صنعتي بهوقوع ميپيوندد. در رابطه با غرقشدگي بايد 3 مفهوم زير را از هم نفكيك كرد:
1) غرقشدگي: يعني مرگ در اثر خفگي ناشي از عدم جذب اكسيژن هوا بهدليل حضور يك مايع در مجاري تنفسي. علت اصلي مرگ در اين وضعيت، كمبود اكسيژن (هيپوكسي) و اسيدي شدن خون (اسيدوز) است كه بهنوبه خود به ايست قلبي منجر ميشود.
2) درآستانه غرقشدن: يعني نجات از غرقشدگي و دچار شدن به كاهشسطح هوشياري متعاقب ورود آب به مجاري تنفسي. اين وضعيت ميتواند در آينده باعث عوارض ثانويه شديد و حتي مرگ شود.
3) غرقشدگي ثانويه: يعني مرگ دراثر تغييرات شيميايي يا زيستي ريهها كه متعاقب قرار گرفتن درآستانه غرقشدگي اتفاق افتاده است.
غرقشدگي، البته، از منظري ديگر به دو دسته خشك و مرطوب هم قابل تقسيم است:
غرق شدگي خشك: به علت انقباض شديد حنجره، آب بهداخل ريهها راه پيدا نميكند اما مصدوم بهدليل قطع ناگهاني تنفس، كاهش اكسيژن و صدمات مغزي ناشي از آن فوت ميكند. در اين نوع، عمليات احيا موثرتر است. حدود 10 تا 15 درصد غرقشدگيها از اين نوع هستند.
غرق شدگي مرطوب: آب وارد ريهها ميشود و به نسبت اينكه آب از نوع شيرين باشد يا شور، سير آسيبها در مصدوم متفاوت خواهد بود.
روند آسيبهاي ناشي از غرقشدگي در آب سرد كندتر است. برعكس، در مواردي كه مصرف اكسيژن بيشتر است مانند تشنج يا تقلاي زياد، سريعتر است.اتفاقاتي كه به ترتيب در دقايق پس از غرق شدن رخ ميدهد.
20 فرمان براي يك آبتني ايمن
1) حتما شنا ياد بگيريد.
2) با اصول ابتدايي نجات غريق آشنا باشيد.
3) تواناييها و محدوديتهاي خود را در آب بشناسيد.
4) اگر شناگر ماهري نيستيد، به مناطق عميق نزديك نشويد.
5) از ديگران دور نشويد.
6) هميشه با يك همراه شنا كنيد. كودكان بايد حتما با يك بزرگسال شنا كنند.
7) حتي يك لحظه هم بچهها را، چه نزديك آب چه داخل آب، تنها نگذاريد.
8) فقط در مناطقي شنا كنيد كه غريقنجاتها حضور دارند.
9) دقت و احتياط خود را طي شناي شبانه دوچندان كنيد.
10) دور استخر را حتما نرده بكشيد.
11) هرگز در حالت مستي يا بهدنبال مصرف مواد مخدر وارد آب نشويد.
12) هرگز به قصد ماندن در زير آب، بيش از اندازه دم و بازدم انجام ندهيد.
13) وسايل كمكي به همراه داشته باشيد ولي به اتكاي آنها، خارج از تواناييهايتان رفتار نكنيد.
14) از شوخيها و بازيهاي پرخطر در داخل آب جدا پرهيز كنيد.
15) هرگز به دروغ تظاهر به غرقشدن نكنيد.
16) هرگز به داخل محلي كه كف آن را نميبينيد يا از عمق آن اطلاع دقيق نداريد، شيرجه نزنيد.
17) هرگز روي يخ قدم نگذاريد، مگر اينكه از ضخامت آن در كل مسير مطمئن باشيد.
18) هرگز وسايل برقي را نزديك يا داخل آب نبريد.
19) هرگز در آب بسيار سرد شنا نكنيد.
20) از وضعيت ديگران در آب غافل نشويد.
8 گام تا نجات غريق
1) در مواجهه با فرد غرقشده، ابتدا بايد وي را به كمك وسايلي از قبيل حلقه نجات، تكه الوار يا طناب بلند از آب خارج كنيد. تنها زماني ميتوانيد وارد آب شويد و مستقيما اقدام به نجات مصدوم كنيد كه از نظر بدني به اندازه كافي قوي بوده و با اصول اوليه نجات غريق آشنا باشيد. درغير اين صورت احتمال غرقشدن خودتان نيز زياد است.
2) بلافاصله پس از خروج مصدوم بيهوش از آب، ابتدا دهان وي را از گل و لاي و شن پاك كنيد و به وضعيت تنفسي مصدوم دقت كنيد. چنانچه تنفسي دركار نبود، تنفس دهان به دهان را بيدرنگ آغاز كنيد.
3) انجام هيچ مانوري به منظور خارج كردن مايع وارد شده به ريهها توصيه نميشود چون باعث تاخير در تنفس دهان به دهان ميشود.
4) در صورت امكان، غريق را در برابر وزش باد محافظت كنيد تا بدن او بيش از پيش دچار لرز نشود.
5) ماساژ خارجي قلب تنها زماني لازم است كه از فقدان نبض شخص مصدوم مطمئن شويم.
6) اگر طي عمليات احيا، مصدوم استفراغ كرد، فوري او را به پهلو برگردانيد تا مواد خارج شده وارد ريهها نشود.
7) در فردي كه به داخل آب هاي كمعمق شيرجه رفته و با سر به زمين برخورد كرده، خطر شكستگي مهرهها، قطع نخاع گردني و فلج اندامها وجود دارد. در مواجهه با چنين مواردي، هنگام جابهجايي و انجام عمليات احيا، بسيار احتياط نماييد و سعي كنيد كوچكترين حركتي به سر و گردن مصدوم وارد نشود.
8) يادتان باشد كه تمام افراد غرقشده پس از نجات و اقدامات اوليه، حتي اگر كاملا هوشيار باشند، بايد به سرعت به بيمارستان منتقل شوند چرا كه آب جذب شده ميتواند عوارض خطرناك و كشندهاي براي فرد داشته باشد.
شنا هم مانند ديگر فعاليتهاي تفريحي و ورزشي، خطراتي به همراه دارد كه ميشود آنها را به چند دسته كلي تقسيم كرد:
1) خطر غرقشدگي كه جديترين خطر شنا به حساب ميآيد.
2) عوارض ناشي از تماس بدن با آب شامل:
* غرقشدگي ثانويه كه طي آن آبي كه پيشتر وارد ريهها شده، شخص را دچار آسيبهاي جدي و مرگبار ميكند.
* نشانگان استنشاق آب شور.
* شوك حرارتي ناشي از شيرجه به داخل آب سرد كه ميتواند باعث ايست قلبي شود.
* گوش شناگر يا گوش موجسوار كه طي آن يك برجستگي استخواني (اگزوستوز) در داخل مجراي گوش به تدريج رشد ميكند و بزرگ ميشود. علت تشكيل اين بافت استخواني، پاشيده شدن آب به داخل مجراي گوش است. تكرار اين عمل در درازمدت باعث شكلگيري اين بافت استخواني نابجا ميشود.
3) قرار گرفتن در معرض مواد شيميايي شامل:
* كلر كه براي ضدعفوني كردن آب استخر مورد استفاده قرار ميگيرد باعث افزايش pH آب ميشود. اگر افزايش pH به شكل كنترلنشده باشد، باعث بروز مشكلات چشمي و پوستي ميشود.
* استنشاق كلر از سطح آب ميتواند در درازمدت ريهها را اذيت كند، بهخصوص در مبتلايان به آسم.
* كلر ميتواند روي رنگ مو هم تاثير بگذارد. در اثر مواجهه طولانيمدت با كلر، موي بور به رنگ سبز متمايل ميشود، موي قهوهاي بيرنگ ميشود و به سمت بور شدن پيش ميرود. به علاوه، كلر به ساختار مو آسيب وارد ميكند، آن را چيندار و مجعد ميكند و ميتواند در درازمدت باعث ريزش آن شود.
4) عفونت:
* آب، محيط خوبي براي بسياري از باكتريها، انگلها، قارچها و ويروسهاست. اختلالات رودهاي مانند حصبه، شبهحصبه، اسهال، ناراحتيهاي معدي، عفونت چشم و گوش و بيماريهاي پوستي نظير عفونتهاي قارچي و زردزخم، از طريق آب به راحتي قابل انتقالند.
* هپاتيت A ميتواند از طريق استخرهاي آلوده به افراد منتقل شود. عامل اين بيماري گوارشي كه يك ويروس است ميتواند بهراحتي از طريق دهانيـ مدفوعي به افراد سرايت كند. نه فقط آب آلوده، بلكه رختكنها، حمام استخر و دمپاييهاي مشترك نيز ميتوانند باعث انتقال اين ويروس باشند.
* بعضي از عوامل بيماريزا، مانند كريپتوسپوريديوم، در برابر كلر مقاومند و ميتوانند متعاقب بلع آب باعث بروز بيماريهاي گوارشي و ايجاد اسهال شوند.
* گوش از جمله اعضايي است كه در معرض تهاجم عوامل عفوني داخل آب قرار ميگيرد. مجراي خارجي گوش و همچنين گوش مياني، دو قسمتي هستند كه زياد دچار اين نوع عفونت ميشوند.
* اگر غلظت كلر بهدرستي كنترل نشود، ممكن است حتي در درازمدت باعث برونشيت مزمن شود.
5) خطرات ناشي از نحوه عملكرد شناگر:
* ورزش شنا نياز به محدوده وسيعي از حركات مفصلي به ويژه در مفصل شانه دارد. اين ورزش تركيبي از انعطاف پذيري، كشش و تكنيك است كه اگر يكي از اين سه عامل مختل شود، شناگر درمعرض آسيبديدگي قرار ميگيرد. شانه، زانو، ساق پا، آرنج و پشت به ترتيب محلهاي بروز آسيب در شناگران هستند.
* فعاليت مفرط در آب ميتواند در درازمدت يا حتي كوتاه مدت دردسرساز شود. شناي زياد در سبك موسوم به پروانه ميتواند به بروز كمردرد يا درد شانه منجر شود. در شناي نوع سينه، شناگر ممكن است به درد زانو و ران دچار شود. در نوع آزاد و پشت، درد شانه كه ناشي از تاندونيت است ايجاد ميشود.
* تهويه ريوي بيش از حد (هيپرونتيلاسيون:) شناگران براي افزايش مدت زماني كه زير آب سپري ميكنند، قبل از رفتن به زير آب اقدام به تنفسهاي بلند و متعدد ميكنند. به اين ترتيب ميزان دياكسيد كربن خون به سرعت پايين ميآيد و هنگامي كه شخص زير آب است، مكانيسم شروع فوري تنفس سركوب ميشود. عدم تنفس به موقع باعث كاهش سطح هوشياري شناگر در زير آب ميشود.
6) خطرات محيطي (جريان آب و وضعيت جوي:)
* جزر و مد، جريانهاي زيرآبي و شدت گرفتن جريان آب در رودخانهها ميتوانند باعث خسته شدن شناگر شوند، او را به خطر بيندازند و به زير آب فرو ببرند.
* باد هم ميتواند موجها را تقويت كند و شناگر را از مسيرش منحرف سازد.
* كاهش شديد دماي بدن (هيپوترمي) به دليل سردي آب باعث خستگي سريع و از دست رفتن هوشياري ميشود.
* شدت آفتاب سوختگي در اثر انعكاس نور از سطح آب و نيز بهدليل فقدان لباس كافي تشديد ميشود. اين امر در بلندمدت به شكلگيري سرطان پوست كمك ميكند.
7) اشياي موجود در آب:
برخورد شناگر با موانع داخل آب هم ميتواند خطرساز باشد. اين موانع ممكن است اشيايي باشد كه به داخل آب انداخته شده (شيشه شكسته، تكه چوب، قوطي كنسرو) و يا اشيايي باشد كه از قبل در آب وجود داشته (گياهان دريايي، سنگ.) برخورد با قايق، كشتي، ديواره استخر يا حتي برخورد با ديگر شناگران حاضر در آب هم ميتواند آسيبرسان باشد. موجودات خطرساز دريايي - از مار و مرجان گرفته تا كوسه - را هم به اين فهرست اضافه كنيد.
با گرمشدن هوا، بازار آبتني هم رونق ميگيرد. آنها كه به رودخانه و دريا دسترسي دارند، تن به طبيعت ميسپارند. آنها كه ندارند، به استخرهاي شخصي يا عمومي بسنده ميكنند. شنا نه تنها ورزشي سودمند است بلكه يكي از مفرحترين سرگرميها هم به حساب ميآيد اما اين فعاليت شاديبخش ميتواند خطراتي به همراه داشته باشد و حتي ـ در صورت بياحتياطي ـ تلفات جاني به جا بگذارد
شنا در يك نگاه
چگالي بدن انسان شبيه به آب است. وقتي بدن داخل آب قرار ميگيرد توسط آب محافظت ميشود و مفاصل و استخوانها كمترين فشار ممكن را متحمل ميشوند. در شنا، قسمتهاي فوقاني بدن بيشتر از ديگر قسمتها درگير فعاليت ميشوند. شنا يكي از عاليترين فعاليتهاي ورزشي به شمار ميآيد، براي سلامت روحي و جسمي بسيار سودمند است و به دنبال بسياري از بيماريها و در دوره بازتواني توصيه ميشود.
شنا يك فعاليت هوازي است چون بهدليل تحرك مداوم بدن، ماهيچهها بهطور پيوسته و ثابت به اكسيژن نياز دارند. البته وقتي شناگر مشغول انجام شناي سرعت در مسافت كوتاه است، ماهيچهها طبيعتا به شكل بيهوازي عمل ميكنند. شنا هم مانند ديگر ورزشهاي هوازي، باعث كاهش آثار زيانبار استرس ميشود. اين ورزش نه تنها براي عموم و براي حفظ سلامت عمومي بدن توصيه ميشود بلكه در بيماريهاي خاصي مانند هموفيلي كه بيمار نميتواند فعاليتهاي پرخطر را انجام دهد، يك موهبت به شمار ميرود. شنا يكي از مناسبترين ورزشها براي كاهش كمردرد نيز هست و باعث تقويت عضلات كمر ميشود.
شنا را نميشود تنها يك فعاليت ورزشي بهحساب آورد. درواقع شنا بيشتر از هر چيز ديگر، جنبه تفريحي دارد و يكي از مفرحترين سرگرميها به حساب ميآيد. شنا ميتواند جنبه كاري و حرفهاي نيز داشته باشد. صيادان مرواريد و صدف، غواصان آموزش ديده نظامي، ناجيان غريق و فيلمبرداراني كه در زمينههاي آموزشي كار ميكنند، از اين دستهاند.
شنا به 12 شرط
1) از شنا كردن در آبهاي آلوده جدا پرهيز كنيد.
2) حتما استخرهاي مطمئن و تحت نظارت مراكز بهداشتي را براي شنا انتخاب كنيد.
3) قبل از ورود به استخر و بعد از خروج از محوطه استخر حتما دوش بگيريد و بدن خود را به طور كامل شستشو بدهيد.
4) بهتر است بعد از دوش گرفتن و قبل از ورود به استخر پاي خود را در حوضچههاي محتوي مواد ضدعفوني استريل كنيد.
5) حتما قبل از ورود به استخر، مثانه خود را خالي كنيد.
6) هرگز از وسايل مشترك يا كرايهاي براي شنا استفاده نكنيد.
7) بهتر است از عينكهاي مخصوص شنا استفاده كنيد.
8) اگر از لنز تماسي استفاده ميكنيد، قبل از ورود به آب آن را دربياوريد.
9) نرم كردن پوست به خصوص در كساني كه دچار خشكي پوست هستند اصل مهمي است كه نبايد فراموش شود.
10) به ياد داشته باشيد كه در استخرهاي سرپوشيده از مشكل آفتابسوختگي درامان هستيد. بهعلاوه، كلر در استخرهاي روباز زودتر تجزيه ميشود و به همين دليل آب اين استخرها زودتر آلوده ميشود.
11) به هيچ عنوان بعد از خارج شدن از آب، گوش خود را دستكاري نكنيد حتي با گوشپاككن. تميز كردن گوش با گوشپاككن و خارج كردن لايههاي چربي خاصي كه به رنگ زرد كهربايي است، موجب ميشود كه گوش، سد دفاعي خود را از دست بدهد و راه ورود عفونت به گوش فراهم شود.
12) لباسهايي را كه در استخر استفاده كردهايد، خوب بشوييد و خشك كنيد.
بهداشت محيطي ها درباره تغيير عنوان رشته خود نظر مي دهند.پايگاه اطلاع رساني بهداشت محيط با درج مطلبي در خصوص عدم تناسب ميان نام رشته و عناوين و مطالب آن اقدام به نظرخواهي از علاقمندان در خصوص ضرورت تغيير عنوان رشته بهداشت محيط نموده است. تا تاريخ بيست و هفتم خرداد ماه تعداد صد و پنجاه و سه (153) نفر در اين نظر سنجي شركت نموده اند.در اين نظر سنجي كه با عنوان ((شما با نام مهندسی بهداشت محیط برای رشته خود موافقید؟ اگر موافق نیستید نام پیشنهادی شما چیست؟)) انجام مي شود،پنج نام مختلف جهت جايگزيني عنوان بهداشت محيط معرفي شده است.كه در اين ميان عنوان مهندسي بهسازي محيط با حدود 45 درصد آرا و با تائيد 65 نفر به عنوان جايگزين اصلي از سوي بهداشت محيطي ها انتخاب شده است.علوم و مهندسي محيط زيست با 28 راي و كسب 18 درصد آرا در رتبه دوم قرار دارد.مهندسي بهسازي محيط زيست و مهندسي بهداشت محيط زيست هر دو با كسب 12 درصد آرا در رتبه هاي دوم و سوم قرار دارند.در اين ميان يك درصد از افراد نيز با هيچكدام از عناوين پيشنهادي موافق نبوده اند و يازده نفر معادل 7درصد شركت كنندگان در اين نظرسنجي هم با تغيير عنوان رشته مخالفت كرده اند.
در هر صورت آنچه از اين نظر سنجي استنباط مي شود علاقه و گرايش فارغ التحصيلان و دانشجويان رشته بهداشت محيط فعلي به دوري از مباحث صرف بهداشتي و تكيه بر موضوع محيط زيست و بهسازي آن است.اما بدون ترديد با توجه به تعداد ناچيز شركت كنندگان در نظرسنجي نمي توان نتايج حاصل از آنرا امري حتمي تشخيص داد. انتظار مي رود با اطلاع رساني بيشتر ،شاهد شركت فعالتر علاقمندان در نظر سنجي باشيم و در اين صورت است كه مي توان در خصوص موضوع تغيير عنوان رشته بهداشت محيط به نتيجه اي كلي و قابل تامل دست يافت.
سيگاريها با ته مانده سيگار خود آبراهها و سواحل درياها را در سراسر جهان آلوده ميكنند. در طرح پاكسازي بينالمللي ساحلي كه سال گذشته انجام شد ته سيگار بيشترين اقلام موجود در زبالههاي جمعآوري شده را تشكيل ميداد.
به گزارش آسوشيتدپرس ، گروه حفاظت اقيانوس طي گزارشي كه روز پنجشنبه منتشر شد اعلام كرد بيش از ۳۵۰هزار داوطلب حدود ۳ميليون كيلوگرم زباله را از ۵۵هزار كيلومتر خطوط ساحلي و آبراهها در امتداد اقيانوسها، رودخانهها و بستر رودخانهها جمع آوري كردند.
در اين برنامه ساليانه پاكسازي يك روزه كه سپتامبر گذشته انجام شد ۶۸ كشور مشاركت كردند. برنامه پاكسازي امسال براي روز ۱۵سپتامبر تعيين شده است.
از مجموع ۷/۷ميليون قلم زبالههاي جمع آوري شده در سراسر جهان در سال ۸۶۰ ، ۲۰۰۶هزار كيلوگرم آن سيگار و ته سيگار بود. سال گذشته ششمين سال پياپي بود كه ته سيگار بيشترين ميزان زبالهها را تشكيل ميداد.
روكش و قوطي مواد غذايي با ۷۶۸هزار قلم رتبه بعدي را دارند كه براي حيات وحش بسيار خطرناك است.
سونيا بستريو مدير طرح پاكسازي ميگويد يك كيسه پلاستيكي ساندويچ كه در آب شناور است بسيار شبيه ستاره دريايي غذاي دلخواه لاكپشتهاي دريايي به نظر ميرسد. اگر كيسه وارد شكم لاك پشت شود احساس سيري ميكند و ديگر غذا نميخورد كه منجر به گرسنگي حيوان ميشود.يا آنكه كيسه پلاستيكي دستگاه گوارشي لاك پشت را مسدود كرده و باعث مرگ حيوان ميشود.
در برنامه پاكسازي سال ۲۰۰۶داوطلبان ۱۰۷۴جانور را كه داخل زبالههايي مانند تور و نخ ماهيگيري گير افتاده بودند پيدا كردند. از اين تعداد فقط يكي جان سالم بدر برد.
زبالههاي پلاستيكي و وسايل ماهيگيري دور ريخته شده بطور ميانگين هر ساله سبب تلف شدن بيش از يك ميليون پرنده دريايي ، و بيش از ۱۰۰هزار پستاندار دريايي و لاك پشت دريايي ميشوند.
هفته گذشته يك فك نادر هاوايي بعد از گيرافتادن در تور ماهيگيري در آب غرق شد. در ماه اكتبر نيز مسئولان حيات وحش هاوايي لاشه يك فك ۵ماهه را در يك تور ماهيگيري ديگر پيدا كردند.
كريستين وولاوي مسئول هماهنگي پاكسازي ساحلي در هاوايي ميگويد فقط ۱۲۰۰فك از نسل اين جانور باقي مانده است كه فقدان بزرگي است.
از سال ۱۹۸۶تاكنون بيش از ۶/۵ميليون داوطلب در اين طرح ۵۲ ميليون كيلوگرم زباله را از سواحل و آبراهها در ۱۲۷كشور جهان جمعآوري كردهاند.
در آمريكا ۱۸۲هزار داوطلب نزديك به ۲ميليون كيلوگرم زباله را از ۱۷هزار كيلومتر خطوط ساحلي و آبراهها جمع آوري كردند.
در كانادا ۲۶هزار و ۵۵۰تن و در فيليپين ۲۵هزار و ۵۰۰تن در اين برنامه داوطلب شدند.
انگليس از اولين خانه عاري از آلايندگي پرده برداري كرد. در اين خانه استاندارد زيست محيطي خانههاي آينده رعايت شده است. ديوارهاي اين خانه دو اتاق خوابه عايقبندي شده و به اين ترتيب ۶۰درصد كمتر از خانههاي معمولي گرما را هدر ميدهد.
صفحههاي خورشيد، ديگ بخار زيست توده و دستگاههايي براي افزايش بهرهوري آب، مانند برداشت آب باران از مشخصههاي اين خانه است.
طرح اين خانه در نمايشگاه Offsite ۲۰۰۷در واتفورد رونمايي شد و مقرراتي را كه قرار است در سال ۲۰۱۶اعمال شود و هدف از آن افزايش بازده انرژي در خانههاي انگليس است در ساخت اين خانه رعايت شده است.
اين طرح كه “خانه سبك يا “Lighthouseنام دارد، نخستين طرحي است كه از لحاظ سازگاري با مقررات مربوط به خانههاي پايدار بالاترين امتياز را بدست آورد.
خانههاي پايدار به معناي خانههايي است كه توليد كربن آنها صفر است.
حدود يك چهارم انتشار گاز كربن در انگليس ناشي از مصرف خانگي است.
اين خانه تمام انرژي مورد نياز خود را توليد ميكند و هنگامي كه ساكنان خانه به مسافرت رفتهاند ميتواند برق توليدي خود را وارد شبكه برق سراسري كند.
ديگ بخار زيست توده كه در آن از سوختهاي آلي استفاده شده است از ويژگيهاي اين خانه است.
انتشار گاز كربن در اين خانه صفر است زيرا ميزان دي اكسيد كربن توليدشده و مصرف شده برابر است.
اين خانه همچنين مجهز به سامانه جداسازي زباله است كه امكان سوزاندن زبالههاي قابل احتراق براي توليد برق را فراهم ميسازد.
ارزيابي هوشمند در اين خانه اين امكان را براي ساكنان خانه فراهم ميكند تا از هر گونه هدر رفتن انرژي با خبر شوند.
هرچند مصرف انرژي اين خانه پايين است، اما هزينههاي ساخت آن ۴۰ درصد بيشتر از خانههاي معمولي است.
اما آلن شينگلر طراح خانه مطمئن است با ساخت تعداد بيشتري از اين خانهها هزينهها كاهش خواهد يافت.
ساخت ۲۵۰دستگاه از اين خانهها هزينهها را كمتر ميكند.
استفاده از جريان باد براي تهويه تابستاني، آرايه خورشيدي در پشت خانه براي توليد برق و آب گرم و عايقگذاري ديوار خانه، از مشخصههاي اين خانه است
وقتي قصاب ها قرباني مي شوند
براي اكثر ما شنيدن كلمه قصابي يادآور گراني گوشت يا مشكلات خريد گوشت با كيفيت و تازه و بدون چربي و استخوان است، اما اين بار ميخواهيم به آن سوي پيشخوان مغازه رفته، ببينيم افرادي كه اين ماده غذايي نسبتا گرانقيمت را ميفروشند، ممكن است در معرض چه مخاطراتي قرار داشته باشند.
قصابها در معرض عوامل زيانآور متعددي قرار دارند. در اين شغل، عوامل فيزيكي، شيميايي، ارگونوميك و بيولوژيك ميتواند سبب بروز آسيبهاي شغلي شود. از اين ميان عوامل بيولوژيك بيشتر سلامت آنها را تهديد ميكند و پيشگيري از آن از اهميت بيشتري نيز برخوردار است.
كاهش شنوايي
قصابها در محل كارشان به دليل مواجهه با صداي چرخ گوشت يا صداهاي ضربهاي ساتور ممكن است در طولانيمدت دچار كاهش شنوايي شوند و متاسفانه كاهش شنوايي ناشي از كار غيرقابل برگشت و درمانناپذير است. براي پيشگيري از كاهش شنوايي در محيطهاي كاري بايد سر و صداي محل كار را زير حد مجاز 85( دسيبل) نگه داشت و از اقدامات مناسب براي كاهش صوت استفاده كرد. مثلا تعمير و بالانس كردن چرخ گوشت ميتواند از سر و صداي اضافي در محل كار بكاهد و در مرحله آخر نيز استفاده از گوشيهاي حفاظتي براي پيشگيري از كاهش شنوايي توصيه ميشود. بد نيست بدانيد، در انگليس بيش از 170 هزار نفر در اثر مواجهه با سر و صداي اضافي در محل كار از كاهش شنوايي رنج ميبرند و براي قصابهايي كه دچار كاهش شنوايي ناشي از كار ميشوند، 5 هزار يورو غرامت در نظر گرفته شده است.
بريدگيها و خراشهاي دست قصاب
قصابها به دليل كار كردن با اشيا و وسايل تيز و برنده مانند چاقو و ساتور ممكن است هنگام كار دچار بريدگي و جراحت در ناحيه دست شوند. در اين صورت، بايد سريعا اقدام به درمان كنند و تا بهبود كامل زخم از تماس دست با گوشت خام خودداري كنند. گاهي نيز خراشهاي بسيارريزي در پوست ايجاد ميشود كه سبب ورود و انتقال ويروس و باكتري از گوشتآلوده به بدن فرد ميشود و ايجاد بيماري ميكند.
درماتيتهاي تماسي
براي پيشگيري از بريدگيها و جراحات ناشي از كار با ساتور و چاقوي قصابي، استفاده از دستكشهاي سيمي بين قصابها معمول است. گاهي پوست بعضي افراد به نيكل موجود در اين دستكشها حساسيت نشان ميدهد و در پوست دست فرد، درماتيت تماس با نيكل ايجاد ميكند.
به دليل اينكه سطح محيط قصابي و وسايل و ابزار كار بايد هر روز ضدعفوني و شسته شوند، گاهي ممكن است درماتيت در اثر حساسيت به مواد شوينده و پاككننده ايجاد شود كه توصيه ميشود هنگام شستن و تميز كردن مغازه، حتما از دستكش و در صورت لزوم از ماسك استفاده شود.
بيماريهاي اسكلتي - عضلاني
قصابها هنگام تحويل گرفتن گوشت و قرار دادن آن در مغازه بايد قطعات بزرگ گوشت را بلند و حمل كنند كه ممكن است باعث ايجاد كمردرد در آنها شود. بهتر است قصابها اصول بلند كردن بار را بياموزند تا از ايجاد چنين آسيبهايي پيشگيري شود. نشانگان تونل كارپال نيز ممكن است در اثر ضربات ناشي از خرد كردن استخوان گوشت و قرار گرفتن مچ دست به حالت نامناسب ايجاد شود.
زگيلهاي ناشي از كار
معمولا در دستان كاركنان كشتارگاهها و قصابيها كه با حيوانات سر و كار دارند، زگيلهايي به وجود ميآيد. ميزان شيوع زگيلهاي پوستي در افراد معمولي 10 درصد است و اين ميزان در قصابها و افرادي كه با حيوانات و گوشت آلوده تماس دارند، به دو برابر يعني حدود 20 درصد ميرسد. علت ايجاد اين عارضه، ويروسي از گروه پاپيلوماست كه از راه خراشها و زخمهاي كوچك روي پوست وارد اپيدرم ميشود و رطوبت نيز آن را تسهيل ميكند.
بيماريهاي عفوني با منشأ شغلي
در اثر تماس با گوشت آلوده، ممكن است بيماريهاي ميكروبي در قصابها ايجاد شود كه تب مالت (بروسلوز)، تولارمي، اريزيپلوئيد، سل پوستي، سياه زخم و عفونتهاي پوستي با استرپتوكوك و استافيلوكوك نمونههايي از اين بيماريهاي ميكروبي هستند كه در اثر انتقال و ورود باكتري از گوشت آلوده يا تماس با احشاي حيوان آلوده در بدن فرد ايجاد ميشوند و در اكثر موارد با مصرف آنتيبيوتيك از سوي پزشك بهبود پيدا ميكنند.
عوارض قارچي پوست
عوارض قارچي پوست نيز از مشكلات شايع در افرادي است كه با حيوانات آلوده در تماس هستند. عوارض قارچي و مشكلات پوستي ناشي از آلودگي با قارچها در قصابها نيز ديده ميشود كه بايد سريعا درمان شده، از عفوني شدن و پيشرفت آنها جلوگيري شود.
يك بيماري بدون علامت
توكسو پلاسموسيس نيز از بيماريهايي است كه ممكن است در قصابها ايجاد شود. اين بيماري در اثر تماس با گوشت آلوده ايجاد ميشود و عامل ايجاد آن ميكروارگانيسمي از نوع پروتوزوا است. اين بيماري معمولا علامت خاصي ندارد و در اكثر بيماران معمولا بدون علامت است اما برخي علائم كوتاه مدت آن تب، درد ماهيچهاي، گلودرد و سردرد و تورم غدد لنفاوي و بزرگي طحال است. اين بيماري در طولانيمدت ميتواند اعضاي حياتي مانند مغز، ماهيچههاي قلب و غدد لنفاوي را تحت تاثير قرار دهد و دچار مشكل كند.
بيماريهاي شايع در بين قصابها
طبق مطالعات انجام شده، بيماريهاي قلبي، عروقي، فشار خون، ناراحتيهاي مربوط به غدد لنفاوي و برخي سرطانها مانند سرطان ريه و كبد نيز در بين قصابها شايع است.
چند توصيه
براي پيشگيري از بيماريهاي با منشا‡ بيولوژيك و جلوگيري از انتقال آلودگي از گوشت حيوانات به انسان، رعايت توصيههاي زير مفيد است.
* شستن مكرر دستها با آب گرم و صابون
* لمس نكردن چشم و دهان پس از تماس دست با گوشت آلوده
* شستن چاقوها و ساتورها و چرخ گوشت و تمامي ابزارهايي كه با گوشت آلوده تماس پيدا كردهاند.
* دفع حشرات و جوندگان از محل
* پوشيدن روپوش و لباس مخصوص كار و شستوشوي منظم آن با مواد شوينده و ضدعفوني كننده.
* نظافت محل، شستوشوي كف، ديوارها و پنجرهها و سطوح كار با مواد شوينده و ضد عفوني كننده.
ويژگيهاي يك قصابي بهداشتي
تمام محيطهاي كاري بايد بهداشتي و سالم باشند، اما بهداشت و سلامت در مشاغل و محيطهاي شغلي كه مواد غذايي در آنها عرضه ميشود، از اهميت بيشتري برخوردار است.
يك ماده غذايي آلوده حتي ميتواند، سبب ايجاد بيماري كشنده در فروشنده يا مشتريان شود. به همين خاطر در اين زمينه مشاغلي كه به توليد و عرضه محصولات غذايي ميپردازند، از اهميت بيشتري برخوردار هستند. اگر موارد زير در يك قصابي رعايت و اجرا شود، آن قصابي يك محل كار بهداشتي به حساب خواهد آمد.
ظ بايد ساختمان و محل مناسبي براي مغازه قصابي در نظر گرفته شود .ساختمانهاي قديمي و نمور براي احداث قصابي مناسب نيستند. ساختمان بايد مرتبا تعمير شود و راههاي ورودي براي جوندگان نداشته باشد.
ظكف مغازه قصابي بايد از جنسي باشد كه به خوبي قابل شستوشوست و به راحتي تميز ميشود. تمام نقاط بين ديوار و زمين تا ارتفاع 75 ميليمتر از كف نيز بايد از جنس قابل شستوشو باشد. كف زمين نبايد از جنسي باشد كه خون و آلودگي را به خود جذب كند.
* سطح داخلي ديوارها بايد صاف، ضد گرد و غبار و از جنسي باشد كه آلودگي را به خود جذب نكند و به راحتي تميز شود. براي اين كار معمولا از كاشي يا سنگ استفاده ميكنند. حداقل ارتفاع ديوارها 2/40 متر است.
* سقف نيز بايد صاف و ضد گرد و غبار باشد و به راحتي تميز شود.
* نور كافي در قصابيها براي راحتي كاركنان و پيشگيري از حوادثي مانند بريدگي و جراحت با چاقو و همچنين بهتر تميز كردن محل لازم است. نور بايد بدون چشمزدگي و ايجاد سايه باشد. در قصابيها شدت نوري با حداقل 215 لوكس در سطح كار لازم است.
* تهويه مناسب براي جلوگيري از ايجاد گرماي اضافه، جلوگيري از ايجاد بوي نامطبوع و ايجاد محيطي راحت لازم است. اگر استفاده از تهويه طبيعي مقدور نباشد، بايد از كولر يا پنكه براي تهويه هوا استفاده شود.
* فضاي كافي براي كار كردن و همچنين نظافت بايد وجود داشته باشد.
* بايد محل مناسبي براي وسايل شخصي و لباسهاي كاركنان وجود داشته باشد.
* سرويس بهداشتي، طبق دستورالعمل بهداشتي ساختمان بايد در محل كار وجود داشته باشد.
* وجود محلي براي شستوشوي دستها با آب و صابون در مغازه لازم است.
* امكان استفاده از آب سالم و بهداشتي تصفيه شده بايد در مغازه قصابي وجود داشته باشد.
* آب گرم 63 درجه سانتيگراد براي شستوشوي ابزار و وسايل و 38 درجه سانتيگراد براي شستوشوي دستها بايد در محل تامين شود.
* لولهكشي سرويس بهداشتي، بايد در اندازه و ظرفيت مورد نياز فراهم باشد تا شستوشوي كف مغازه و نظافت ديوارها به راحتي انجام شود.
* نصب و استفاده از توري مناسب براي در و پنجرهها به منظور استفاده از تهويه طبيعي و جلوگيري از ورود حشرات ضروري است.
* وجود يخچال مناسب در اندازه مورد نياز براي نگهداري گوشت در قصابيها ضروري است و گوشتها پس از تحويل بايد سريعا در در دماي زير 2 درجه سانتيگراد يخچال نگهداري شوند. يخچال بايد فضاي كافي براي خنككنندگي داشته باشد و گوشتها نبايد روي هم قرار داده شوند.

دهمين همايش ملي بهداشت محيط هشتم لغايت دهم آبان ماه هشتادوشش در همدان،پايتخت فرهنگ و تمدن ايران برگزار مي شود.
اين همايش به همت دانشكده بهداشت دانشگاه علوم پزشكي همدان و با همكاري انجمن علمي بهداشت محيط ايران و دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکي تهران برپا خواهد شد. رييس همايش،دکتر عبدالله فرهادي نسب ودبير آن دكتر رضا شكوهي است و كلاً چهار كميته جانبي برنامه هاي دهمين همايش ملي بهداشت محيط را سازماندهي مي كنند.كميته سياست گذاري،كميته علمي،كميته اجرايي و كميته مشترك برگزار كنندگان و حاميان همايش به عنوان چهار كميته جانبي اين همايش محسوب مي شوند.
كميته سياست گذاري
كميته سياست گذاري دهمين همايش ملي بهداشت محيط هفت عضو دارد.رئيس و دبير همايش،رئيس و دبير انجمن علمي بهداشت محيط، رئيس دانشكده بهداشت همدان، مدير كل سلامت محيط و كار و مدير گروه مهندسي بهداشت محيط دانشكده بهداشت همدان از اعضا كميته سياستگذاري همايش هستند. تعيين زمان برگزاري همايش،تعيين مدت برگزاري همايش،تعيين محل دبيرخانه ، منشي ، تلفن و فاكس،تعيين اسپانسرها و همكاران همايش،تعيين شخصيت هاي شاخص جهت حضور در افتتاحيه،تعيين اعضاء كميته علمي،تعيين اعضاء كميته اجرايي،تعيين برنامه هاي گردشي و تفريحي،تعيين نحوه ارائه مقالات و پمفلت هاي راهنما،نظارت برحسن اجراي همايش در تمام مراحل همايش،تعيين رئيس همايش و تعيين هزينه ثبت نام همايش از جمله وظايف كميته سياست گذاري همايش است.
كميته علمي
بيست و هفت نفر از اساتيد و فعالين بهداشت محيط كشور به عنوان اعضاء كميته علمي دهمين همايش ملي بهداشت محيط وظيفه دارند ضمن تعيين محورهاي همايش،اعلام فراخوان مقالات،تعيين شاخص ها و نحوه بررسي مقالات انتخاب مقالات مناسب براي ارائه در همايش به شكل سخنراني و پوستر،تعيين نحوه ارائه چكيده يا مقالات كامل بصورت كتاب يا CD ،تهيه كتاب مقالات ،تهيه پوستر ،تهيه كتابچه مربوط به توانمنديهاي گروه مهندسي بهداشت محيط ،تدوين برنامه زمان بندي سخنرانان ،نظارت برحسن اجراي برنامه هاي علمي تا پايان همايش ،تدوين فرم ضوابط بررسي مقالات ،تنظيم و ارسال دعوتنامه جهت گردهمايي اعضاء كميته علمي جهت بررسي مقالات، اقدام به اعلام نتايج بررسي مقالات به نويسندگان ،جمع بندي ـ حذف نام نويسندگان و تعيين كد شناسايي مقالات ،تكثير مقالات بعد از حذف نام نويسندگان و تعيين كه در 5 نسخه و ايجاد سايت در شبکه اطلاع رساني اينترنت نمايند.
كميته اجرايي
كميته اجرايي دهمين همايش ملي بهداشت محيط داراي بيست و چهار عضو و نه زير مجموعه است. مهندس مجيد براتي ،مهندس حميد رضا احساني،عباس پوره اي،مهندس ابراهيم چاوشي،دکتر عليرضا رحماني،دکتر محمد رضا سمرقندي،دکتر رضا شکوهي،مهندس رضا شهيدي،دکتر محمد تقي صمدي،مهندس محمد قربان عسگري،مهندس مهناز عنايتي،مهندس محمد جواد عصاري،مهندس ساناز فلاحي،مهندس قرباني،مهندس مسلم کريمپور،دکتر رستم گلمحمدي،سيد احمد معصومي،خداداد محمودي،دکتر ايرج محمدفام،دکتر مجيد معتمدزاده،مهندس زهرا مؤمني،مهندس فاطمه ناظمي،مهندس محمد ياري و مدير پژوهشي دانشگاه از اعضا اين كميته هستند كه مسووليتهاي خود را با همكاري نه زير مجموعه ذيل انجام مي دهند.
8. روابط عمومي – تبليغات:
آقاي معصومي– آقاي پيروزي – گروه رايانه
9. دبيرخانه همايش: خانم بابايي – خانم طلايي – خانم خورشيدي
كميته مشترك برگزاركنندگان وحاميان همايش
هشت ارگان در كميته مشترك برگزاركنندگان و حاميان همايش عضو هستند. كه اين ارگانها عبارتند از : دانشگاه علوم پزشکي همدان
انجمن علمي بهداشت محيط ايران
اداره کل سلامت محيط کار وزارت متبوع
سازمان حفاظت محيط زيست
سازمان بنادر و کشتيراني کشور
معاونت آب و فاضلاب شهري
استانداري همدان
و اداره کل صنايع
محورهاي همايش
دهمين همايش ملي بهداشت محيط در هفت محور كلي زير برگزار خواهد شد.
1- آب
- کيفيت منابع آب
- روش هاي نوين تصفيه آب
- روش هاي ارزان قيمت تصفيه آب
- تصفيه آب هاي زيرزميني در محل
- مديريت بهره برداري و تامين آب
- مديريت مصرف آب
2- فاضلاب
- روش هاي کاهش حجم و شدت آلودگي فاضلاب
- روش هاي نوين تصفيه فاضلاب شامل :
- کاربرد تکنولوژي هاي پاک در تصفيه فاضلاب
- کاربرد بيوتکنولوژي در تصفيه فاضلاب
- کاربرد نانو تکنولوژي در تصفيه فاضلاب
-مهندسي مجدد فرايندهاي تصفيه فاضلاب
-استفاده مجدد از پساب ها
- استفاده از روش هاي ارزان قيمت تصفيه فاضلاب
- مديريت کلان فاضلاب
3- مواد زائد جامد
- کيفيت و کميت مواد زائد جامد شهري، صنعتي، کشاورزي و بهداشتي درماني
- روش هاي کاهش توليد مواد زائد جامد
- روش هاي نوين جمع آوري مواد زائد جامد
- مديريت مواد زائد جامد
- روش هاي بهينه کنترل و دفع مواد زائد خطرناک
- بازيافت و استفاده مجدد از مواد زائد جامد
4- آلودگي هوا
- جنبه هاي بهداشتي آلودگي هوا
- جنبه هاي زيست محيطي آلودگي هوا
- جنبه هاي اقتصادي آلودگي هوا
- استفاده از انرژي هاي پاک
- ارزيابي و پيش بيني آلودگي هوا
- ارزيابي و پيش بيني آلودگي صدا
- آلودگي هوا در کلان شهرها
5- کاربرد فن آوريهاي نوين در بهداشت محيط
- کاربردهاي بيوتکنولوژي در مهندسي بهداشت محيط
- کاربردهاي نانوتکنولوژي در مهندسي بهداشت محيط
-کاربرد تکنولوژي هاي پاک در مهندسي بهداشت محيط
6- محيط زيست
- ارزيابي اثرات زيست محيطي طرح هاي عمراني و صنعتي
- سيستم هاي مديريت يکپارچه بهداشت، ايمني و محيط زيست (HSE)
- انرژي و محيط زيست
- مديريت محيط زيست
- شهرسازي و محيط زيست
- جنبه هاي زيست محيطي سواحل و بنادر
7- کليات بهداشت محيط
- توسعه پايدار و بهداشت محيط
- مشارکت هاي مردمي در بهداشت محيط
- همکاري بين بخشي در اجراي برنامه هاي بهداشت محيط
- استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي در بهداشت محيط
- بهداشت اماکن
- بهداشت مواد غذايي
-جنبه هاي بهداشتي پرتوها
بدينوسيله از کليه اساتيد، صاحب نظران و پژوهشگراني که در ارتباط با محورهاي مورد نظر اين همايش تحقيقاتي انجام داده اند دعوت بعمل مي آيد مقالات خود را به صورت کامل شامل عنوان، نام نويسنده يا نويسندگان، مقدمه و اهداف، مواد و روش کار، نتايج و بحث را حداکثـر در 2000 کلمه (حداکثر 6 صفحه A4) با خط شماره 12 نازنين تا تاريخ سي مرداد هشتادوشش به ادرس الكترونيكي mailto:e-health@umsha.ac.ir ارسال نمايند. جهت کسب اطلاعات بيشتر به پايگاه اطلاع رساني همایش ملی بهداشت محیطمراجعه فرمائيد.
مشاور سازمان جهاني بهداشت در تاييد نظر وزارت بهداشت، استفاده از اتوكلاو را براي امحاء زبالههاي بيمارستاني توصيه كرد. به گزارش سرويس بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران ،«راكي زقوندي» مشاور سازمان جهاني بهداشت، پس از بررسي و بازديد از وضعيت پسماندهاي پزشكي در كشورمان، اعلام كرد: استفاده از فن آوريهاي غيرسوز نظير اتوكلاو، براي بي خطر سازي پسماندهاي عفوني بيمارستانها و مراكز بهداشتي درماني مورد تاييد است. وي گفت: هدف اصلي از بي خطرسازي و يا عادي كردن پسماندهاي عفوني، غير فعال كردن عوامل بيماري زاست كه در اين مورد عملكرد اتوكلاو بسيار مناسب است.
زقوندي با اشاره به تعهدات بين المللي در قبال كنوانسيون استكهلم تاكيد كرد: كشورهاي عضو بايد طي يك برنامه زمان بندي، توليد و انتشار 12 ماده سمي و خطرناك را كاهش داده و يا به صفر برسانند كه از جمله اين مواد، گازهاي سمي «داي اكسين» و «فوران» است كه يكي از منابع عمده توليد آنها زباله سوزها هستند. به گفته وي، آژانس بين المللي تحقيقات سرطان «داي اكسينها» را به عنوان يكي از عوامل شناخته شده ايجاد سرطان در انسان اعلام كرد كه انتشار آن در محيط عواقب جبران ناپذيري براي نسل حاضر و آينده خواهد داشت. مشاور سازمان جهاني بهداشت توصيه كرد: كشورها براي امحاء پسماندهاي توليدي، از تكنولوژيهاي تميزتر و بي خطر استفاده كنند. وي افزود: تكنولوژيهاي غيرسوز مانند، اتوكلاو در مقايسه با زباله سوز جزء تكنولوژيهاي تميزتر هستند كه در فرآيند كاري خود گازهاي سمي مانند «داي اكسين» و «فوران» توليد نميكنند. وي گفت: سازمان جهاني بهداشت به كشورها كمك ميكند كه زبالهسوزها را از رده خارج كنند.
دولت آمريكا به مصرفكنندگان هشدار داد از مصرف خميردندانهاي ساخت چين پرهيز كنند زيرا اين خميردندانها احتمالا حاوي يك ماده شيميايي سمي هستند كه از آنها در توليد ضد يخ استفاده ميشود.
سازمان نظارت بر غذا و داروي آمريكا (اف.دي.اي (FDAبراي احتياط اعلام كرد كه مردم بايد خميردندانهايي را كه برچسب ساخت چين دارند، دور بياندازند.
سازمان نظارت بر غذا و داروي آمريكا نگران است كه اين محصولات حاوي “دايتيلن گليكول” باشد.
افدي.اي در محمولهاي در مرز آمريكا و در دو فروشگاه، اين ماده متشكله ضد يخ را پيدا كرده است.
ماده مورد بحث كه DEGخوانده ميشود به عنوان عامل شيرينكننده و غليظ كننده مورد استفاده قرار ميگيرد.
سازمان نظارت بر غذا و داروي آمريكا به ويژه نگران آنن كه كودكان و افراد مبتلا به بيماري كبدي و كليوي در بلندمدت به مرور در معرض DEGقرار بگيرند.
مقامات گفتند كه بالقوه نسبت به تمامي خميردندانهايي كه از چين وارد شده است، نگرانند.
طبق تخمين مقامات اف.دي.اي چين حدود ۳/۳ميليون دلار از بازار دو ميليارد دلاري بازار خميردندان آمريكا را در اختيار دارد.
اين سازمان همچنين نسبت به تمام محصولات دندانپزشكي حاوي DEGهشدار داد.اين هشدار بدين معناست كه خميردندانهاي چيني در مرز آمريكا متوقف خواهند شد.
اين هشدار افزود، سازمان نظارت بر غذا و داروي آمريكا در سه محصول ساخت شركت “تجارت بينالمللي گولدكرديت” در چين DEGكشف كرده است.
تجزيه و تحليل اين محصولات نشان داده است كه آنها حاوي ۳و ۴درصد DEGهستند.
سازمان نظارت بر غذا و داروي آمريكا همچنين اين ماده شيميايي را در يك محصول ساخت “شركت شيميايي سوژو سيتي جينمائو ديلي” كشف كرده است.
رييس كميسيون كشاورزي اتاق بازرگاني ايران گفت: <متاسفانه مقادير زيادي روغن زيتونهاي تقلبي بهصورت بستهبنديهاي شكيل و زيبا از طريق تركيه و ايتاليا وارد بازار ايران ميشود.> شاهرخ ظهيري، عضو هيات رييسه اتاق بازرگاني و صنايع و معادن تهران، در گفتگو با سلامت افزود: <90درصد روغن زيتونهاي وارداتي از تفاله زيتون است.> وي گفت: <كاشت زيتون از 12 سال پيش كه وزارت جهاد كشاورزي طرح طوبي را آغاز كرد، رونق بيشتري يافته و در حال حاضر حدود 100 هزار هكتارزمين زير كشت زيتون قرار دارد و براساس پيشبيني كه در برنامه چهارم توسعه انجام شده تا آخر برنامه بايد هر سال 50 هزار هكتار به سطح زير كشت زيتون اضافه شود.> ظهيري با اشاره به فعاليت 36 واحد صنعتي توليد روغن زيتون در كشور افزود: <با وجود فعاليت اين تعداد كارخانه توليد روغن زيتون، افزايش توليد آن و نيز واگذاري رياست شوراي بينالمللي زيتون به ايران (2007)، مجموعه اين كارها ميطلبد كه كميسيون كشاورزي اتاق بازرگاني برنامهريزي اصولي و اساسي در زمينه توليد سالم روغن زيتون انجام دهد.>
ظهيري روغن زيتونهاي وارداتي با كيفيت پايين و نيز توليد مقادير زيادي روغن زيتون تقلبي توسط كارگاههاي زيرزميني در داخل و خارج از كشور را از مشكلات عمده اين صنعت برشمرد. عضو هيات رييسه اتاق بازرگاني تهران با بيان اينكه روغن زيتون بر اساس گزارشهاي فائو از سال 2010 در سبد خانوار قرار ميگيرد، عنوان كرد: <توليد روغن زيتون به لحاظ تاثيري كه در سلامت جامعه ايفا ميكند، از اهميت غذايي بالايي برخوردار است بنابراين توجه جدي بايد به اين صنعت انجام گيرد. البته كميسيون كشاورزي اتاق ايران در تلاش است با همكاري رسانههاي جمعي و صدا و سيما مصرفكنندگان را با نوع روغن زيتوني كه مصرف ميكنند آشنا كند تا اين صنعت نيز بتواند به رشد واقعي دست يابد.> ظهيري گفت: <براساس بررسي انجام شده بهترين نوع روغن زيتون، روغني است كه 12 ساعت پس از چيده شدن محصول زيتون، تهيه شود چراكه اين نوع روغن داراي اسيديته بسيار پاييني است و مصرف آن نيز بسيار مفيد است.> وي همچنين با تاكيد بر لزوم افزايش كنترلها و نظارتهاي موسسه استاندارد و وزارت بهداشت بر واردات و توليد روغن زيتون گفت: <مصرف روغن زيتونهايي كه روي آنها علامت اكسترا ورژن كه اسيديته آن بسيار پايين است يا ورژن و نيز اليو اويل باشد براي سلامت مضر نيست.> ظهيري اظهار داشت: <ماتوصيه مي كنيم از روغن زيتونهايي كه توليد داخل و داراي پروانه ساخت از وزارت بهداشت و مهر استاندارد ميباشند، استفاده نماييد.
شور كردن و تخمير از گذشته هاي دور يكي از راههاي نگهداري مواد غذايي خصوصا" سبزيجات بوده است . خيار شور نيز يكي از محصولاتي است كه از دير باز در كشور ما توليد مي شده و بدليل عطر و طعم ويژه مورد پسند اكثر مردم است . خيار شور ، هم به عنوان تركيب در غذا ها و هم به تنهايي در كنار انواع غذا ها در سفره ما ايرانيان يافت مي شود .
انواع خيار شور
خيار شور به دو شكل پاستوريزه و تخميري توليد و مصرف مي شود . خيارشور پاستوريزه به صورت صنعتي و در كارخانجات مواد غذايي توليد و سپس پاستوريزه مي گردد . خيار شور تخميري معمولا" در كارگاههاي سنتي يا در منازل جهت استفاده شخصي تهيه مي شود . اين نوع خيار شور به دليل عطر و طعم تخميري زيادي كه دارد با استقبال بيشتري روبروست .
خيارشور تخميري
تركيب : خيار ، آب ، سبزيجات معطر شامل ترخون ، شويد ، مرزه ، سير ، فلفل و گاهي سركه
ويژگيهاي اوليه
خيار : خيارهاي مورد استفاده در تهيه خيار شور بايد قلمي به رنگ سبز روشن و با بافت نسبتا" سفت باشند . براي افزايش كيفيت محصول بايد از خيارهاي نسبتا" يك اندازه و با درجه رسيدگي يكسان استفاده كرد .
سبزي : سبزيهايي كه در خيار شور استفاده مي شود بايد تازه ، جوان و از انواع شناخته شده باشد .
آب و نمك : آب مورد استفاده نبايد خيلي سخت يا خيلي سبك باشد ، زيرا باعث افت كيفيت محصول مي شود . همچنين يايد از بهداشتي بودن آن مطمئن بود . مقدار نمك خيار شور هم نبايد از 5-8 درصد بيشتر بوده ، علاوه بر آن بايد از نمك هاي داراي پروانه ساخت استفاده شود .
فرآوري خيار شور
مخلوط آب و نمك در شرايط مناسب باعث تغييرات مطلوب دلخواه در خيار شور مي شود و وجود نمك در آب باعث رشد ميكرو ارگانيسم هاي توليد كننده اسيد لاكتيك شده و توليد اسيد به همراه نمك از رشد باكتريهاي نامطلوب و گنديدگي محيط جلوگيري مي كنند . تهيه خيار شور سنتي به دو روش امكانپذير است ، در روشي كه رايج تر است و بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرد به شرح ذيل عمل مي شود :
خيارهاي تهيه شده را ابتدا سورتينگ و درجه بندي كرده ، شستشوي كامل انجام داده و شكوفه ها يا گل هاي آن را جدا مي كنند ، سپس خيار به همراه سبزيجاتي كه بطور كامل پاكسازي و شستشو شده داخل ظرف هاي مورد نظر كه لازم است كاملا" بهداشتي و ويژه مواد غذايي باشند مي ريزند و آب نمك با غلظت 5-8 درصد به آن اضافه مي نمايند . از آنجاييكه در مراحل اوليه تخمير ممكن است لايه سفيد رنگي در سطح محصول ايجاد شود بهتر است روزهاي اول درب ظرف باز گذاشته شود تا هم از تشكيل اين لايه جلوگيري شود و هم گاز ناشي از تخميرهاي ناخواسته خارج گردد . عمل تخمير 6-9 هفته طول مي كشد و بعد از آن محصول آماده مصرف خواهد بود .
تغييرات نامطلوب
خيار شور به دلايل مختلف مي تواند دچار فساد و تغييران نامطلوب شود . به عنوان مثال :
1 - بادكردگي : ممكن است خيارهاي خيار شور دچار بادكردگي شوند كه اگر خيلي شديد باشد مي تواند باعث از هم پاشيدگي و له شدگي آنها شود . باد كردگي به دو دليل اتفاق مي افتد :
· ممكن است به علت يكسان نبودن درجه رسيدگي خيار ها اتفاق بيفتد . بنابراين براي جلوگيري از آن و نيز افزايش كيفيت محصول بهتر است از خيارهايي با درجه رسيدگي و اندازه يكسان استفاده نمود .
· گاهي در اثر رشد باكتريها و قارچهاي نامطلوب گاز توليد مي شود و در اثر فشار گاز و نمك خيار دچار بادكردگي مي گردد .
2 - نرم شدن : اين نوع صدمه معمولا" چند روز يا چند ماه بعد ايجاد مي شود كه در اثر تجزيه مواد داخل خيار است . اين حالت ممكن است به علت رشد ميكروبها ، كپك ها ، مخمرها يا در اثر آنزيم درون خيار يا شكوفه آن باشد .
3 - كپك زدگي : يكي از انواع فساد خيار شور كپك زدگي است كه در اثر رشد كپك ها و مخمر ها اتفاق مي افتد كه معمولا" در اثر عدم رعايت نكات بهداشتي در تهيه خيار شور و نگهداري آن در شرايط نامطلوب ايجاد مي شود .
نكات بهداشتي در خريداري و مصرف خيار شور
1 - از آنجاييكه خيار شور به ويژه محصولات موجود در بازار عرضه درصد نمك بالايي دارند نبايد به مقدار زياد و به طور مداوم مصرف شوند زيرا مصرف زياد نمك خطر ابتلا به افزايش فشار خون را زياد مي كند .
2 - متاسفانه برخي از توليد كنندگان اصول بهداشتي را در تهيه خيار شور تخميري رعايت نمي نمايند . به عنوان مثال :
· خيارها را بدون شستشو و همرا گل و لاي و انواع آلودگي در ظرف مي ريزند .
· از ظرف كاملا" غير بهداشتي و بعضا" ظروفي كه قبلا" حاوي مواد شيميايي و خطرناك بوده است بدون هيچگونه شستشو يا از دبه هايي كه از مواد بازيافتي تهيه شده است استفاده مي كنند .
· از نمكهاي فاقد پروانه ساخت استفاده مي نمايند .
· كارگران در فرآيند توليد ، اصول بهداشت فردي را رعايت نمي نمايند .
بنابراين براي حفظ سلامتي ، اكيدا" توصيه مي شود در موقع خريد خيار شور به نكات ذيل توجه نمائيد :
1 - از خيارشورهاي داراي پروانه ساخت يا خيارشورهاي تخميري كه داراي كد بهداشتي هستند استفاده كنيد . خيار شورهاي تخميري بايد داراي برچسبي باشند كه حاوي مشخصات كالا شامل كد بهداشتي ، تاريخ توليد ، تاريخ انقضاء و آدرس باشند .
2 - در موقع خريد به ظروف مورد استقاده توجه كنيد كه از مواد درجه يك ساخته شده باشد ، دبه هاي درجه دو معمولا" كدر و غير سفيد رنگ هستند .
3 - از خريداري خيارشورهايي كه در ظروف بسيار بزرگ ( 70 - 60 ليتري ) نگهداري مي شوند خودداري نماييد .
4 - در زمان خريد توجه كنيد كه فروشنده در شرايطي بهداشتي خيار شور را عرضه نمايد و در صورتيكه محصول كپك زده است يا با دست اقدام به تخليه ان مي كند از خريداري خودداري كنيد .