My life, my work, my safe work - Managing risk in the work environment
اطلاعیه مرکز سلامت محیط و کار معاونت سلامت
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
احتراما" بدینوسیله 9 اردیبهشت ماه 1387 مصادف با 28 آوریل 2008 میلادی ، روز جهانی بهداشت حرفه ای را در سال نو آوری و شکوفایی به همه تلاشگران عرصه سلامت شغلی و همکاران محترم بهداشت حرفه ای تبریک و تهنیت عرض می نماید.
همگام با پیام دبیر کل سازمان بین المللی کار (ILO) که اعلام نموده است:"من شما را دعوت می کنم که به این روز مهم بپیوندید و در بکار گیری ابتکار در برنامه های جهانی روز بهداشت حرفه ای و ایمنی با ما سهیم شوید."انتظار دارد با هدف:
- کاهش بیماریها و حوادث ناشی از کار
- معرفی نقش بهداشت حر فه ای در سیستم مدیریت کیفیت
- توسعه فرهنگ ایمنی و سلامت شغلی در جامعه و ایجاد انگیزه و ارتقاء بهره وری نیروی کار
- ترویج ارزشهای اسلامی با تاکید عملی بر ارج نهادن و حفظ کرامت انسانی نیروی کار در جامعه با رشد فرهنگ بهداشت حرفه ای
- ارج نهادن به سالها تلاش متخصصین و چهره های ماندگار بهداشت حرفه ای کشور
و برقراری برنامه ها و فعالیتهای ذیل و دیگر موارد مورد نظر متناسب با این روز بزرگ برای پیوستن به این حرکت، تلاش همه جانبه ای به عمل آید.
فعالیتهای ذیل جهت گرامیداشت این روز بزرگ پیشنهاد می گردد:
1 – برگزاری همایش، سمینار و گردهمایی برای گرامیداشت روز جهانی بهداشت حرفه ای
2– مصاحبه با مسؤلین ذیربط ، سازمانهای دولتی و غیر دولتی(NGO)، ارائه مطالب در رسانه های جمعی ، روزنامه ها، مجلات،سایتهای مرتبط،...
3 – اطلاع رسانی در زمینه بهداشت حرفه ای و طب کار به جمعیت هدف.
4 – تهیه پلاکارد،تراکت،پمفلت، تیزرهای تبلیغاتی در زمینه بهداشت حرفه ای و بکارگیری و توزیع آنها در روز مذکور.
امید است با تلاش شما عزیزان بتوان حرکتی در خور و شایسته کشور جمهوری اسلامی ایران برای گرامیداشت این روز جهانی برای نیل به اهداف یاد شده و نیز ارتقاء برنامه های سالهای آتی داشته باشیم.
دستورالعمل احرايي(تطبيق و تشخيص مشاغل سخت و زيان آور) نحوه فعاليت كميته هاي بدوي و تجديد نظر استاني و نظارت بر آنها موضوع ماده 7 آيين نامه احرايي بند 5 جزء ب ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقي ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تامين اجتماعي مصوب سال 1354 و الحاق دو تبصره به مده 76 مصوب 1371، مصوب 1380 موضوع تصويبنامه شماره 15365/ت 36005 ه مورخ 5/2/85 هيات محترم وزيران
امروزه شيوع اچ-اي-وي/ايدز در جهان به نوعي است كه كمتر كشوري وجود دارد كه از عوارض اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي آن مصون مانده باشد. با توجه به اينكه اين بيماري در سنين فعال زندگي افراد را مبتلا مي نمايد يكي از بهترين اولويتها در برنامه هاي پيشگيري از ايدز، برنامههاي پيشگيري در محيط كار ميباشد.
طبق گزارش سازمان جهاني بهداشت ،زيان هاي اقتصادي ناشي از عدم رعايت بهداشت حرفه اي در جهان مجموعآ بيش از ۱۰تا ۱۵ درصد از CNP را به خود اختصاص مي دهد .
بنا بر اعلاميه كنفرانس بين المللي عالي ريو در سال ۱۹۹۲ ، توسعه پايدار به عنوان يك استراتژي براي برآورد نيازهاي جمعيت موجود دنيا ، بدون ايجاد آّثار سوء بر بهداشت و سلامت و محيط زيست و بدون به خطر انداختن منابع پايه جهاني و بالاخره بدون به خطر انداختن فابليتهاي توليد در آينده ، تبيين گرديد . بنابراين اعلاميه در نقش محوري انسان در توسعه پايدار تأكيد نموده و انسان را مستحفق برخورداري از يك زندگي بارور و سالم و هماهنگ با طبيعت مي داند. و بهداشت حرفه اي بعنوان عنصري پايه ، از اصل توسعه پايدار مي باشد .
سازمان جهاني بهداشت به استناد قابليت هاي بهداشت حرفه اي به شرح ذيل ، نقش محوري آن را در توسعه پايدار مورد تأكيد قرار ميدهد :
۱- پيشگيري از حوادث و بيماريهاي شغلي و نتيجتْأ جلوگيري از كاهش منابع مادي و انساني
۲- كاهش فشارهاي رواني و استفاده بهينه از نيروي انساني موجود
۳- به كارگيري ايمن ترين تكنولوژي همراه با مصرف انرژي كمتر ، توليد آلودگي كمتر و مواد زايد كمتر
۴- ايجاد انگيزه و نشاط و سلامتي نزد نيروي كار كه منجر به افزايش كيفيت محصولات ، بهره وري و فرآيند مديريت مي گردد
۵- اغلب مخاطرات محيطي از صنعت، كشاورزي و حمل و نقل ناشي مي شود كه حضور بهداشت حرفه اي در مشاغل فوق ، مخاطرات محيطي ناشي از آنها را نيز به حداقل مي رساند
۶- بيش از ۵۰% افراد بزرگسال در محيط كار خود به نحوي در معرض يكي از عوامل زيان آور شيميايي ، فيزيكي ، بيولوژيك ، ارگونوميك يا استرسهاي رواني و فشار كار بيش از حد قرار دارند ، بنابراين اعمال بهداشت حرفه اي مي تواند نقش اساسي در تأمين يك زندگي سالم وبارور را براي جوامع فراهم كند
۷- وضعيت كلي محيط زيست و اكوسيستم بطور مستقيم يا غير مستقيم بر روي بهداشت كارگران در مشاغل مختلف مانند كشاورزي ، معدن ، ماهيگيري و توليد تأثير مي گذارد بنابراين يك ارتباط دو جانبه بين ايمني و بهداشت حرفه اي از يك طرف و توسعه پايدار توأم با محيط سالم از طرف ديگر وجود دارد.
0- اختصاصأ در كشورهاي در حال توسعه بهداشت و رفاه خانواده در گرو سلامتي و بهره وري نيروي كار آن است ، در صورت فقدان امنيت اجتماعي و پايين بودن سطح بهداشت و كاهش توان كاري اين عضو كليدي، بحران شديدي در خانواده بوجود مي آيد كه بطور غير مستقيم سلامت ، رفاه و اقتصاد جوامع را تحت تأثير قرار مي دهد.
منبع:سايت پزشكان بدون مرز
بيش از ده هزار و چهل نفر کارگر در کشور طي سال گذشته قرباني حوادث ناشي از کار خود شده اند. حوادثي که طبق تحقيقات حوزه روابط کار وزارت کار و امور اجتماعي کشور علت وقوع 70 درصد از آنها عدم رعايت اصول ايمني و حفاظت توسط کارفرما بوده است.
بيش از ده هزار و چهل نفر کارگر در کشور طي سال گذشته قرباني حوادث ناشي از کار خود شده اند. حوادثي که طبق تحقيقات حوزه روابط کار وزارت کار و امور اجتماعي کشور علت وقوع 70 درصد از آنها عدم رعايت اصول ايمني و حفاظت توسط کارفرما بوده است.
همان گونه كه نميتوان كفشهايي با سايز يكسان براي كاركنان خريد و انتظار داشت آنها در پوشيدن آنها راحت باشند، نميتوان يك وسيله مانند ميز كار با ارتفاع يكسان را نيز براي همه كاركنان در محيط كار در نظر گرفت اما امروزه در بسياري از جاها و به خصوص در محيطهاي كاري ميزهاي كار با ارتفاع يكسان در اختيار كاركنان قرار دارد. فردي كه قدش بلند است پشت همان ميزي فعاليت ميكند كه همكارش با قد كوتاه كار ميكند. نتيجهاش كمردرد و گردندرد براي فرد بلند قد و درد نواحي كتف و شانه و احتمالا زانو براي فرد كوتاه قد است. علاوه بر اندازه قد كاركنان كه فاكتور مهم و تاثيرگذاري است نوع كاري هم كه انجام ميشود در تعيين ارتفاع ميز نقش دارد. چنانچه ارتفاع ميز كار بلند باشد كاربر مجبور است براي جبران اين بلندي دست خود را در ارتفاع بالاتري قرار دهد و پس از مدتي فرد از ناحيه گردن و شانهها دچار آسيب خواهد شد. اگر ارتفاع ميز كار كوتاه باشد به خم شدن فرد و كمر درد منجر ميشود. بهترين ارتفاع ميز كار براي هر فرد ارتفاعي است كه وقتي وي ميايستد فاصله آرنج تا ميز 5 تا 10 سانتيمتر باشد.
سه قانون مهم در بحث ارتفاع ميز كار
1) در كارهاي ظريف مانند طراحي و نقاشي يا مونتاژ قطعات ريز و سبك، ارتفاع مناسب ميز كار 5 تا 10 سانتيمتر بالاي آرنج است.2) در كارهاي سبك يا فعاليتهايي كه نياز به نيروي بدني متوسطي است و فرد براي جابهجا كردن قطعات نياز به فضا دارد ارتفاع ميز كار 10 تا 15 سانتيمتر پايينتر از آرنج است. 3) در كارهاي ايستاده سنگين كه نياز به نيروي بدني زيادي است ارتفاع ميز كار 15 تا 40 سانتيمتر زير آرنج توصيه شده است.
ميزهايي با قابليت تنظيم ارتفاع
دانش ارگونوميميزهاي با قابليت تنظيم ارتفاع را پيشنهاد ميكند. هر چند ممكن است اين پيشنهاد كمي هزينه دربرداشته باشد اما مطمئن باشيد به سلامت كاركنان كمك زيادي ميكند. اين ميزها براي هر فردي با هر طول قامتي و براي هر شغلي با هر نيروي بدني مورد نيازي قابل استفاده است و از صدمات و اختلالات اسكلتي عضلاني به افراد جلوگيري ميكند.
منبع:سايت هفته نامه سلامت
انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایراندر نظر دارد با ياري خداوند متعال و پشتيباني انجمن بين المللي ارگونومي ، به منظور اشاعه و توسعه تخصصي –كاربردي دانش ارگونومي/مهندسی عوامل انسانی، ايجاد بستر مناسب جهت تبادل تجربيات در سطوح ملي و بين المللي ، آشنا ساختن مديران صنايع و سازمان ها و تصميم گيرندگان با جنبه هاي كاربردي ارگونومي/ مهندسي عوامل انسانی و نيز تثبيت جايگاه و نقش ارگونومي در روند توسعه كشور، نخستين كنفرانس بين المللي ارگونومي ايران را با حضور متخصصان برجستة ارگونومي از پنج قارة جهان و با مشاركت و همياري دستگاههاي اجرايي ، صنايع ، سازمانهاي ذيربط و بخش خصوصي در تاريخ هاي 18و19 ارديبهشت 1387 ، برگزار نمايد.
لطفا جهت آگاهي از آخرين وضعيت بروز رساني ، از اين وب سايت بطور مرتب بازديد نماييد.
دكتر مجيد معتمدزاده
دبير نخستين كنفرانس بين المللي ارگونومي ايران
دبير انجمن ارگونومي و مهندسي عوامل انساني ايران
عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي همدان
chair@iranergo2007.org
سایر اطلاعات تکمیلی را در همین وبلاگ بخوانید.
اداره عومل زيان آور شيميايي و بهداشت هوا مركز سلامت محيط و كار به تازگي اقدام به فراخوان صاحب نظران ،كاردانان و كارشناسان بهداشت محيط و حرفه اي در خصوص تهيه و تدوين بسته آموزشي برنامه ايمني شيميايي نموده است.
کاربرد وسیع مواد شیمیائی در صنایع ، مشاغل ، محیط زیست و زندگی روزمره مردم باعث افزایش روزافزون بیماریها و عوارض ناشی از این واقعه در جوامع شده است . لذا شناخت و اشراف شاغلین سطوح نظارتی و اجرائی ( بهداشت محیط و حرفه ای و یا سایر پرسنل مرتبط ) به این موضوع موجب ارتقاء ارائه آموزش های مناسب ، روش های کنترل و شناسائی و مراقبت از انتشار مواد شیمیائی و ..... به خدمت گیرندگان حوزه اجرائی و نظارتی خواهد شد . لذا در دستور کار برنامه های ایمنی شیمیائی سال جاری مرکز سلامت محیط و کار ، تدوین بسته آموزشی که پوشش دهنده نیاز همکاران کلیه سطوح باشد ، پیش بینی شده است .
بدینوسیله از کلیه صاحبنظران ، اساتید و کارشناسان محترم درخواست می گردد ، پیشنهاد سرفصل های آموزشی مورد نیاز دربرنامه ایمنی شیمیائی که برای فراگیران کاردان و کارشناس شاغل در سطوح نظارتی و اجرائی ، مناسب بوده و در کتب و جزوات در دسترس کمتر به آن پرداخته شده است ، معرفی و به آدرس ذیل ارسال نمایند . malekafzali_sh@yahoo.com
براي بسياري، شغل يك منبع درآمد و عامل شناسايي است و محل كار، جايگاهي است كه تقريباً نيمـي از عمــر خــود را در آن سپري مي كنيم. در اين باره بينديشيد. اكثر ما روزي هشت ساعـت از وقتمــان را در محــل كار مي گذرانيم. اگر ساعتهايي را حساب كنيم كه صرف رفت و آمد و اضافه كاري مي شود، اين زمان شايد روزانه به 10 يا حتي 12 ساعت هم برسد.
در اين جا بايد پرسيد كه آيا هرچه بيشتر كار مي كنيم، كمتر لذت مي بريم؟ امكان دارد شغلها، منبع ناخوشي باشند. امروزه دو عامل فشار رواني (استرس) و افسردگي باليني، محل كار را »خلل پذير« مي سازند. به موجب بررسي پيمايشي كه توسط جامعه كارشناسان مدد كار كارمندان (ايي اي پي اي) صورت گرفت، معلوم شد كه فشار روحي و افسردگي باليني به ترتيب دومين و سومين مشكل بسيار مهم محل كار، البتــه بعد از بحران خانوادگي، محسوب مي گردد. برآورد شده است كه هر ساله در ايالات متحده بر اثر كاهش بازدهي، كارگريزي و مرگ نابهنگام، ميلياردها دلار به هدر مي رود.
پنجاه درصد تلفات جاني ناشي از ده علت عمــده ي مــرگ و ميـر در ايالات متحده را مي توان به عوامل رفتاري، از آن جمله فشار رواني نسبت داد.
فشار رواني و كاميابي
ما براي انجام كار به نيكوترين شيوه اي، بايد تنش و فشار روحي ايجاد كنيم. به جريان يافتن آدرنالين درخونمان نياز داريم. ولي تنش زياده از حد، موضوع متفاوتي است.
شايع ترين علامتهاي فشار بي نهايت شغل عبارتند از خستگي، بي خوابي، فشار خون، سردرد، زخم، ترش كردن، ناتواني در تمركز يا آرميدن و بي اشتهايي.
چنانچه افسردگي باليني موردتوجه قرار نگيرد، احتمالاً از تنش محل كار ناشي مي گردد. چه بسا افسردگي به عنوان اعمال تكانشي (براساس انگيزش ناگهاني) يا بي نتيجه، زودرنجي (تندمزاجي) و خشم، دير رسيدن و تمايل به دوري جستن از همكاران نمايان گردد.
عامل تنش شغلي چيست؟
كار زياد و تعارض شخصيت (به ويژه با بالادستان) دو نمونه از رايج ترين علل تنش شغلي است. قبول مسئوليت سنگين، علت ديگري است.
كساني كه در مشاغل مديريت انجام وظيفه مي كنند، غالباً از حجم زياد كار شكوه مي كنند. اما امتيازي دارند كه شايد از وجودش بي خبر باشند و آن نرمش پذيري است. اين قدرت در آنهــا هست كــه ازطريق جستار (بحث و گفت و گو) و حتي رويارويي، تنش محل كار را بزدانيد.
اين حالت پيوسته براي ساير كاركنان مانند كارگراني كه در خط توليد كار مي كنند يا كسانـي كه به كارهاي دفتري سرگرمند، رخ نمي دهد. پژوهش ثابت مي كند پيشه هايي كه ملال آور و يكنواخت به نظر مي رسند همان قدر بر انسان فشار وارد مي سازند كه مشاغل اجرايي كارآمد.
پنج واكنش اساسي در برابر تنشهاي محل كار
! شريك غم ديگران بودن بي آنكه گامهاي اساسي درجهت تغيير وضعيت برداشته شود؛
! براي كاستن از سنگيني كار، طولاني تر و بيشتر كاركردن؛
! روي آوردن به تلاش جالب واكنشي به منظور اينكه بتوانيم سرزندگي را بازگردانده و كار بيشتري را در مدت كوتاهتري انجام دهيم.
! جسماً از شغل خويش كناره گرفتن يا آن را رها كردن و به دنبال كار ديگري گشتن يا زمان و توان صرف شده در مسير كار را كاهش دادن؛
! تجزيه و تحليل وضع، بازبيني راهبردها و به جست و جــوي راهكـارهـايـي براي دگرگون سازي موارد پرداختن.
در نگاه اول، به نظر مي آيد كه واكنش شماره 5 عملي ترين واكنش است به شرطي كه تشخيص دهيم موقعيت شغلي ما تا چه حد از اختيار ما خارج است. موارد وابسته به كنشها و قواعد پديد آمده توسط ديگران چنان فزون است كه حتي سازنده ترين كوششها نيز قادر به تضمين آن نيستند. آنچه كه مي توان تضمين كـرد احساس نيكوي »پذيرش مسئوليت« شغلي مان است. از آنجايي كه شرايط فردي خيلي زياد فرق مي كند، از اين رو »راه حل صحيح« براي هر كس متفاوت است.
به ياد بسپاريد كه امكان دارد راهكارهاي مستقيمي براي مشكلات حاصل از تنش شغلي وجود نداشته باشد.
پيشنهادهايي جهت كاهش فشار رواني كاري
1 - مسئوليت شغلتان را به عهده بگيريد: تا جايي كه مقدور است اولويتها را درنظر گرفته و مجدداً تعيين كنيد. نخست مراقب كارهاي مهم و دشوار باشيد و وقت تان را تنظيم كنيد. در اين صورت كاراتر مي شويد.
2 - هر بار، به عملي دست زنيد: هر طرح بزرگ را به كار كوچكتر و اجراشدني تقسيم كنيد. فهرستي از تمام اموري كه بايد انجام يابند و زمان تقريبي پايان هريك تهيه كنيد. به كارها اولويت ببخشيد. ابتدا كاري را به اتمام رسانده و آنگاه به سراغ بعدي برويد. كارها را تا زماني آسان بگيريد كه حس كنيد نياز به اجرا و نظارت داشته باشند.
3 - با همكاران روراست باشيد: اين مسئله درمورد رئيس نيز صدق مي كند. اگر دچار مخمصه شده ايد، عيان سازيد. چه بهتر كه در اين رهگذر، همدرداني هم داشته باشيد. تنها شكوه نكنيد. راه گشا باشيد و پيشنهادهاي عملي مطرح سازيد.
4 - بگذاريد كارفرمايتان كمك كند: بسياري از شركتها به كاركنان خود ياري مي كنند تا به مدد برنامه مساعدت به كارمند، پيامدهاي حاصل از تنشهاي پيشه اي را از ميان بردارند.
5 - كمتر كار كنيد:« نه »گفتن را ياد بگيريد. دست از كارهايي بكشيد كه سرنوشت ساز نيستند.
6 - نشانه هاي خطر تنش شغلي را بشناسيد: از علايم فشار شغلي با خبرباشيد و به محض اينكه مهارنشدني گشتند، واردعمل شويد؛
7 - مراقب بهداشت جسمي خود باشيد: تندرستي جسماني سبب مي شود كه تحمل فشارتان افزايش يابد. بايد تغذيه و خوابتان متعادل باشد. به اندازه كافي ورزش كنيد.
8 - آرميدن را بياموزيد: دريچه اطمينان سالمي اعم از ورزش، سرگرمي، موسيقي، مطالعه يا فقط پياده روي بيابيد و از آن به عنوان »پلي« بين كار و زندگي داخلي خودتان استفاده كنيد.
9 - از زندگي خصوصي خويش غافل نباشيد: برنامه اي تنظيم كنيد تا رعايت عدالت بين كار و زندگي شخصي را بر شما امكان پذير سازد. از اين كار، دمي غفلت نورزيد.
10 - به فكر تغيير يا ترك شغل خود باشيد: گرچه اين آخرين راه چاره است، ولي با اين همه شق ديگـري برايتان پيش مي آيد. چنانچه وضع مالي تان پرداختن به اينگونه تصميمات را ناممكن مي سازد، در اين صورت حواس خود را جمع زندگي داخلي تان كنيد. اگر زندگي خصوصي تان پرثمرتر، مهيج تر و مفرح تر باشد، احتمال دارد پاره اي از درد و رنج وضع ناشاد كاري را برطرف سازد.
منبع:سایت لینکستان
سر و صدا نيز از اهميت خاصي در محيط كار برخوردار است و معمولاً در بهداشت صنعتي بطور جداگانه مورد مطالعه قرار ميگيرد . سر و صداي مداوم ممكن است در طول مدت كار ايجاد سنگيني گوش نمايد كه آنرا اصطلاحاً كري شغلي مينامند . ضمن معايناتي كه در بدو استخدام از كارگران بعمل آيد در مورد کارگراني که بايد در محيط پر سر و صدا کار کنند بايستي دقت بيشتري بعمل آيد و همچنين سابقه آنها را در معاينات دوره اي در نظر گرفت و اگر به كري تدريجي و كري شغلي مبتلا شده باشند در معالجه يا تعويض كار آنها بايد اقدام نمود .
جلوگيري از زيانهاي حاصله از سر و صدا با استفاده از وسايل حفاظت شخصي مانند : حفاظت گوش تا حدودي امكان پذير است و ليكن چارهاي ديگر چون محدود كردن و يا توسعه فضاي كار بر حسب تعداد ماشينهاي مولد صدا ، رعايت اصول مهندسي ، مكانيكي ، سرويس ماشينآلات و بالاخره تعويض كار يا كوتاه كردن ساعات كار كارگران و غيره نيز وجود دارد .
ضمن اينكه استفاده از وسايل حفاظت فردي نظير گوشي و پلاك هميشه بايد به عنوان آخرين راه حل مد نظر باشد . متخصصين شنوايي از دستگاههاي شنواييسنج استفاده نموده و با قرار دادن كارگر در اتاقكهايي كه صدا در آن نفوذ نميكند آنها را مورد آزمايش قرار ميدهند و ميزان شنوايي را ميسنجند . (معمولاً در فركانسهاي مختلف از 5/63 هرتز تا 8000 هرتز)
بنابراين بايد گفت ضرر و زيان كار مداوم و طولاني در محيط كار پر سر و صدا (صداي مداوم) بر شنوايي ، بيشتر از كاري است كه شدت صدا زيادتر ولي طول تماس با آن كمتر باشد ، (صداي متناوب) .
البته فاكتورهاي ديگري نظير استعداد شخصي سن و سلامت هوش در ابتلا به سنگيني گوش ، دخالت دارند . سرو صدا به طور كلي داراي تاثير عمومي و عضوي و همچنين تاثير رواني است و همچنين در اثر كم شدن حس شنوايي امكان دارد ايجاد خطرات مختلف در محيط كار براي خود كارگر و يا ساير همكاران او نيز خطرات مختلفي ايجاد نمايد . وسايل خاصي جهت اندازهگيري شدت صدا وجود دارد كه به نام ترازسنج صدا معروف است . همچنين در تجزيه صدا به فركانسهاي مختلف از دستگاه مكمل ديگري به نام اكتاوباند صدا استفاده ميشود .
شدت صدا بر حسب واحدي بنام دسيبل اندازهگيري ميشود و معمولاً صداهايي كه شدت آنها بيش از 85 دسيبل نبوده و در فركانسهايي بين 300 تا 4800 ارتعاش در ثانيه نباشد براي شنوايي مضر نخواهند بود .
علاوه بر اهميت سر وصدا در صنعت ، امروزه سر و صدا به عنوان يكي از عوامل آلوده كننده محيط زيست مورد توجه خاص قرار گرفته و حتي اثرات آن در روي افراد جامعه مورد بحث است و مطالعاتي روي افرادي كه در مناطق پر سر و صداي شهري نظير مركز شهر يا اطراف فرودگاهها و … زندگي ميكنند انجام شده است.
ضمن اينكه اثرات رواني سر و صدا نيز مهم بوده و همواره با تغييرات فيزيولوژيكي در بدن همراه ميباشد و عوارض خاصي بوجود ميآورد كه نهايتاً منجر به كاهش راندمان كاري و افزايش حوادث در صنايع ميگردد .
هرروزصبـح منزل را به مقصد محل كارترك مي كنيم درگذرازخيابان هاي شلوغ وپرترافيك شـهر، ويتـرين مغازه ها چشم هـر رهگذررانوازش مي كند باخود مي گوييم عجب مبـل قشنـگي چه كفـش زيبـايي چه فـرش خوش نقشـي وچه ماشين خوش رنگـي و... حيرت كنان به مسير خودادامه مي دهيم
از كناركارگاههاي نجاري ،كفاشي،نقاشي وصافكاري و...مي گذريم سروصداي گوش خراش آهـنگري،بوي بنـزين ورنگ نقاشي،گـردوغبارنجاري و... آدمي را از روياي شيرين زندگي بيدارمي كندتا لذت زودگذر زيباييهاي پشت ويتـرين مغازه هارا فراموش كند،حس كنجكاويـش راتحريك مي كندكه بااندكي تامل وتوقف تغييرمسير وارد اين كارگاهها شود تا بداند خالق آن همه زيباييها درنمايشگاهها و فروشگاه ها كيست ؟ كجاست؟ چگونه ودرچه محيطي كارمي كند؟ دركارگاهـي ،نقاشـي راباپيسـتوله اي پرازخون جگـرمشاهده مي كنيم كه چگونه روي ماشـين رنگ مي پاشد ومحيـط كاررا آكنده ازدودقرمزاسپند مي كندتا هنرش ازگزندبدنظران مصون ماند وبدانند خوش رنگي قرمز جگري ازكجاست! به كارگاه نجــاري واردمي شويم سـروصداي زياد دستگاهـهاي رنده واره فلكه و... آهنـگ ملايم محيـط كارراتغـيير ميدهد.آشوب واضطـراب رادركارگاه حاكم مي كندكه باشنيدن دستورات آهنينش ترس ونگراني سراسروجودمان رافرا گيردوضـربان قلبمان تند تندبزندبطوريكه گوشهايمان ديگـر،درددل نجاررانشنوند. ازكناركارگاه اهنگـري مي گذريم چشمان هررهگذرمجذوب اشعه نوراني جوشكاري ميشودتاازحرارت وروشنايي آن لذت ببرد غافل از آنكه چشمانش فداي آن گرما وروشنايي كذايي خواهد شد.تيرگي سقف وديوار،سرخي چشمان آهنگروسردي محيط كارنشان ازبي مهري كاردارددرحاليكه كار،بزرگترين تفريح زندگي (به فرموده مولي الموحدين حضرت علي (ع)وجوهروجودي هرشخص است. انسان بيكارهمانندجسم بي روح است كه باكاركردن روح درجسم اودميده مي شود.
آري نمونه هايي ازاين كارگاهـهارا بارهاوبارها بطورروزمره درتمام نقاط شهرمشاهده مي كنيم كه بصورت پراكنده تحت شرايـط ناايمـن وغيربهداشـتي مشـغول فعاليت هستند بدون پاســخ به سئــوالاتي كه درذهــن مانقــش مي بنددازكـنارآنهابي تفـاوت مي گذريم راستـي چه گـروهي،چه ارگـاني مسئول وضامن سلامـتي كارگران ومحيـط كارصـنايع كوچك شهـرمان هستند اما نكـته اي كه بايدبدان توجه نمودآن است كه بدانيم سلامـتي اين قشر عظيم زحمتكش به واسطه عوامل مضر و زيان آور محيط كارهمواره تهديدمي شود. باتوجه به گزارشات ونتايج بازديـدهاي مستـمركارشناسان وبازرسين بهداشـت كارمبنـي بروضعيت نامناسب وغير بهداشـتي كارگاهها، علل بروزمشكلات بهداشـتي صنـايع كوچك موردارزيابي قرارگرفت تاضمن گسترش فرهنگ ايمنـي وبهداشـت كار راهكارهاي مناسبي درجهت بهبودسلامـتي كاركنان صنوف فني وخدماتي اتخاذ گردد.
عوامل بروز معضلات بهداشتي صنايع كوچك
1.نبودآموزش مستمر متصديان صنوف فني وخدماتي : عدم آگاهي متصديان صنوف فني وخدماتي ازدستـورالعملهاواهـداف وبرنامههايبهداشـتكاريكي ازعوامل بروزمشكلات بهداشـتي كارگاههابوده كه بدون اطلاع ازعوامل زيان آور ومخاطرات بهداشـتي محيط كار خود مشغولفعاليتهستندلذاارتقاءسطحآگاهيشاغلـين صنوف فنـي وخدمـاتي مسـتلزم انجام اقدامات مسـتمري ازقبيل تشكيل كلاسهاي آموزشـي واستفاده ازپمفلت ها وپوسترهاي آموزشي درمحيط كارو... مي باشد
2.پراكندگي صنوف فني وصنايع كوچك درنقاط مختلف شهر: از روشـهاي كاهش اثرات عوامل زيان آور محـيط كار ميتوان به كاهش تعـداد افــراد در معرض اين عوامل از قبيل سـروصدا ،گردوغبار و...مي باشد كه با توجه به پراكندگي و استقرار صنوف فني در نقاط مختلف شهر و در مجاورت منازل مسكوني ،علاوه برشاغلين صنوف، عابرين وساكنين نيزدرمعرض عوامل زيان آورقرارمي گيردكه باعث آزارومزاحمت آنان ميشوند. 3.استيجاري بودن كارگاهها: اكثركارفـرمايان به علت مشكلات اقتـصادي توانايي خريد مغـازه راندارند به ناچار جهت تامين مكان فعاليت خود مغـازهاي را اجاره ميكنند كه از لحـاظ ساختماني منطـبق با آييننامه تاسيسات و تسهيلات بهداشـتي كارگـاه نميباشد عـليرغـم موافقت برخي از آنان با مـرمت و تعـمير سقف و ديوار و كف كارگاه و...بعلت مخالفت صاحب ملك با هــرگونه تغييروبهـسازي ، با قبول شرايط موجوددركارگاه به فعاليت خود ادامه مي دهنددرغير اينصورت مجبورند مغازه راتخليه نمايند.
4.فعاليت بدون پروانه كسب كارگاهها: اكثر كارگاههاي فني وخدماتي بنابردلايلي ازقبيل موقتي بودن مكان فعاليت،سهل انگاري كارفرمايان در اخذمـجوز فعاليت وعدم نظارت مستمر اتحاديه هاي صنفي و... فاقد پروانه كسب ميباشند اگرهم داراي پروانه كسب باشند بدون درنظرگرفتن ضرورت استعلام از مركز بهداشت نسبت به تمديدآن اقدام شده است لذاعدم نظارت بروضعيت بهداشتي كارگاهها درهنگام اخذياتمديدپروانه كسب كارگاهها،باعث بروزمشكلات ومخاطرات بهداشـتي ميگردد.
5.همكاري محدود شهرداري با صنايع محدود: تاخير در ايجادوراه اندازي شهرك صنوف وعدم واگذاري به موقع زمين يا كارگاه صنفي به كارفرمايان ازيك طرف،اعـطاي پروانه ساخت بدون درنظرگرفتن تسهيلات ويژه به كارفرمايان درراستاي بهسازي وضعيت بهداشتي كارگاهـهاازطرف ديگر، ازعلل استـقراروپراكندگي صنوف فني علي الخصوص صنوف مزاحم درسـطح شهربشمارمي آيندكه بدون نـظارت برفعاليت اين نوع كارگاههاي غيربهداشـتي وعدم همـكاري گسـترده شهرداري درزمينه انتـقال آنهابه خارج شهرعلاوه بردگرگوني بافت شهري باعث ايجاد آلودگي زيست محيطي ازقبيل آلودگي صوتي وشيميايي و...عواقب ناگوارديگرمي گردد
. 6.وضعيت نامساعد اقتصادي كارفرمايان: يكي ديگرازعوامل بوجود آورنده معضلات بهداشـتي صنايع كوچك عدم تمكن مالي وبرخورداري كارفـرمايان ازتسهيلات اعطايي موسسات اعتباري وبانكهامي باشدكه اگرتسهيلاتي جهت بهسازي وضعيت بهداشني كارگاههابه متصديان صـنوف فني وخدماتي درنظرگرفته شود مي تواند دركاهش معضلات بهداشتي كاركاهها موثرواقع گردد
7.سهل انگاري كارفرمايان دراجراي دستورات ومقررات ايمني وبهداشتي درمحيط كار: نظر به اينكه بكاربردن دستورالعملهاي ايمـني و بهداشـتي توصيه شده توسـط كارشناسان ذيربط ازسوي شاغلين صنوف فني وخدماتي تضمين كننده امنيت وسلامتي آنان درمحيط كارميباشد متاسفانه اكثركارفرمايان باسهل انگاري دراجراي اين مقرات سلامتي خودواطرافيان رابه خطرانداخته وبه فعاليت خوددرمحيط غيرايـمن وبهداشـتي ادامه ميدهند اين درحالـي است كه نظارت محدودارگانهاي ذيصلاح ازقبيل مركز بهداشـت،اداره كارو...بروضعيت ايمني وبهداشـت محيط كار مي تواند منجر به عدم رعايت واجراي دستوالعمل مربوطه وبروزبيماريها وحوادث ناشي ازكارگردد . باتوجه به علل بروز مشكلات بهداشتي صنايع كوچك كه دربالا به پاره اي ازآنها اشاره گرديد راهكارهاي ذيل جهت رفع آن پيشنهاد ميگردد.
1.تامين نيازآموزشــي متصديان صنوف فني وخدماتي درخصوص مسايل ايمـني وبهداشـتي محيط كاربه صورت مستمربا مشاركت وهمكاري ارگانهاي ذيربط ازقبيل اداره كارمركز بهداشت ومجامع امورصنفي و...
2.تشكيل جلسـات وهمايش هايي درزمينه بررسي علل بروزمشكلات بهداشـتي صنايع كوچك باهمكاري ارگانهاي ذيربط ومشاركت مسئولين شهر وكارفرمايان ونمايندگان سازمانهاوادارات و...
3.متمركزنمودن صنوف فني وخدماتي درخارج ازشهروايجادشهرك صنوف باتفكيك صنوف ازيكديگروفعاليت صنوف خاص دركناريكديگر
4.تشويق كارفرمايان به دريافت پروانه كسب والزام به استعـلام ازمركز بهداشـت درخصوص وضعيت بهداشـتي كارگـاه با درنظرگرفتن تسهيلات ومزاياو...درنهايت برخورد باكارفرمايان بدون پروانه ازسوي اتحاديه هاي صنفي
5.همكاري شهرداري ازطريق اعطاي تسهيلات ويژه درزمينه مجوزمرمت وساخت كارگاهها به طوري كه متصديان صـنوف فني وخدماتي باكمال رغبت نسبت به بهسازي وبهداشتي نمودن كارگاه اقدام نمايند.
6.برخورد قانوني بادرنظرگرفتن جرائـم سنگين براي كارفرمايان كارگاههاي مزاحم به نحويـكه درجهت پرهيز ازمزاحـمت همسايگان وكاهش آلودگي عوامل زيان آور سروصداوگردوغبار محيط كار موثر واقع گردد.
7.همكاري وهماهنگي بيش ازپيش مراجع قضايي،اداره كار.مركز بهداشت .اتحاديه هاي صنفي بايكديگردرخصوص اجـراي مقررات ايمني وبهداشتي در كارگاههاي فني وخدماتي
8.همكاري بانكها وموسسات مالي واعتباري باكارفرمايان صنايع كوچك درزمينه اعطاي وام مرمت وبهسازي كارگاه 9.مشاركت ونظارت همگاني مردم برحسن اجراي مقررات ايمني وبهداشتي دركارگاههادرهنگام تردد درسطح شهرياسكونت درجواركارگاههاي فني به عنوان رابطين ايمني وبهداشت كاردرجهت همكاري باكارشناسان مركز بهداشت واداره كار. 10.همكاري تامين اجتماعي درزمينه ارائه خدمات بيمه اي به كليه كارگاههاوحمايت اقتصادي ودرماني درهنگام بروزحادثه وبيماري ناشي ازكار اكبــــر طاهـــري پاكــدل كارشناس بهداشت حرفه اي مركز بهداشت شهرستان ساوه