بيش از ده هزار و چهل نفر کارگر در کشور طي سال گذشته قرباني حوادث ناشي از کار خود شده اند. حوادثي که طبق تحقيقات حوزه روابط کار وزارت کار و امور اجتماعي کشور علت وقوع 70 درصد از آنها عدم رعايت اصول ايمني و حفاظت توسط کارفرما بوده است.

در اين بين صنعت ساختمان با دارا بودن 30 درصد مرگ و مير بيشترين فوت ناشي از حوادث کار را دارد به طوري که از 30 هزار گزارش حوادث ساختماني، 16 درصد افراد حين کارهاي ساختماني جان خود را از دست داده اند. به رغم افزوني ميزان مرگ و مير کارگران و ............

تردد سالانه ده ها هزار کشتي و تخليه زباله ها و پسماندهاي ناشي از آنها در آب هاي جنوبي ايران که به آلوده کردن محيط زيست منحصربه فرد اين منطقه منجر مي شد، موجب شد که در پنجاه و ششمين اجلاس کميته بين المللي حفظ محيط زيست دريايي، خليج فارس و درياي عمان به عنوان منطقه ويژه دريايي مصوب شود. اين اجلاس روزهاي 18 تا 22 تيرماه سال جاري در شهر لندن برگزار شد. پيش از اين، 8 منطقه دريايي مديترانه، بالتيک، کارائيب، درياي سرخ، درياي سياه، خليج عدن، مناطق قطب جنوب و نيز درياي شمال به عنوان مناطق دريايي ويژه مصوب شده بود. قرار گرفتن خليج فارس و درياي عمان به عنوان منطقه ويژه از آن جهت اهميت دارد که از اين پس مراقبت ويژه اي بر فعاليت هاي کشتيراني در اين منطقه صورت مي گيرد. منطقه ويژه دريايي منطقه اي است که در آن به دليل شرايط خاص اقيانوسي، تردد زياد شناورها و حساسيت بالاي زيست محيطي، مراقبت ويژه اي بر فعاليت هاي دريايي به ويژه کشتيراني مورد نياز است. گزارش روزنامه شرق را در ادامه مطلب بخوانید

بيش از ده هزار و چهل نفر کارگر در کشور طي سال گذشته قرباني حوادث ناشي از کار خود شده اند. حوادثي که طبق تحقيقات حوزه روابط کار وزارت کار و امور اجتماعي کشور علت وقوع 70 درصد از آنها عدم رعايت اصول ايمني و حفاظت توسط کارفرما بوده است.

آشپزخانه مكاني است كه در آن آشپزي مي‌كنيم. با اين حال مسير كوچكي كه در وسط اغلب آشپزخانه‌ها وجود دارد، يادآور اين موضوع است كه آشپزخانه فضايي فراتر از محل طبخ غذاست. مطبخ‌هاي سنتي امروزه تبديل به فضا‌هاي زنده و پرشور شده است...

سال‌ها پيش وقتي هنوز فضايي در خانه‌ها به نام آشپزخانه وجود نداشت، غذا در فضايي باز روي آتش آماده  مي‌شد. بعدها اين آتش را به وسط كلبه‌ها انتقال دادند و از آنجا كه در فصل سرما اين آتش هم تنها گرمابخش خانه بود و هم وسيله طبخ غذا، تمامي اهل خانه براي ساعتي هم كه شده دور تا دور آن جمع مي‌شدند و گفتگو مي‌كردند. با پيدايش خانه سنگي، اين آتش‌هاي روباز تبديل به كوره شد، كمي بعد مكان‌هايي به نام آشپزخانه به وجود آمد. در قديم آشپزخانه و سالن غذاخوري از هم جدا بودند ولي با اين حال از جمله مهم‌ترين فضاهاي خانه شمرده مي‌شدند چون تنها مكان‌هايي بودند كه تمامي اعضاي خانواده در ساعتي معين در آن جمع مي‌شدند.

 فصل چهارم: وظايف مسئول بهداشت محل و مامورين نظارت و تكاليف صاحب يا مدير محلهاي مشمول قانون

ماده85: ماموريني كه از طرف وزارت بهداشت،درمان وآموزش پزشكي براي نظارت و بازرسي بهداشتي از محلهاي مشمول قانون اصلاح ماده 13 قانون موادخوردني ، آشاميدني ،آرايشي و بهداشتي تعيين مي شوند موظفند متخلفين از مقررات بهداشتي را با ذكر تخلف و تنظيم گزارش به مسئول بهداشتي محل معرفي نمايند.

تبصره1- مسئول بهداشت محل رئيس مركز بهداشت شهرستان يا رئيس مركزبهداشتي درماني شهري يا روستايي است كه با تشخيص و ابلاغ معاون امور بهداشتي دانشگاه يا دانشكده علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني محل تعيين مي شود

تبصره2 ـ بازرس بهداشت محيط يا مامور نظارت ، به كاردان يا كارشناسي گفته مي شود كه دوره مخصوص بهداشتي را گذرانده و از طرف وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي يا دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني كشور براي امور بازرسي و نظارتي در زمينه مسائل بهداشت محيطي و بهداشت مواد غذايي بكار گمارده شده و داراي كارت بازرسي باشد

تبصره 3: كارت بازرسي كارت مخصوص مدت داري است كه عكس بازرس روي آن الصاق و مشخصات كامل شناسنامه اي ، تحصيلاتي و شغلي وي در آن درج شده باشد.اين كارت منحصرا" توسط وزارت بهداشت،درمان وآموزش پزشكي (با امضاء وزير) يا دانشگاههاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني (با امضاء رئيس دانشگاه) براي بازرسين موضوع تبصره 2 فئق صادر و هرگونه سوء استفاده از آن جرم محسوب مي شود.

ماده86: مسئول بهداشت محل در صورت تاييد گزارش مامور نظارت ، علاوه بر معرفي صاحب يا مدير مؤسسه و يا صاحب يا راننده وسيله نقليه به دادگاه، كتبا" به وي اخطار مي نمايد ظرف مدت معين(15روز تا دو ماه حسب نوع و تعداد نواقص) نواقص بهداشتي را برطرف نمايد.

ماده87: در صورتيكه پس از انقضاي مهلت داده شده ،محل داراي نواقص بهداشتي باشد. بازرس بهداشتي مكلف است مراتب را به مسئول بهداشت محل گزارش نمايد ومسئول مذكور پس از رسيدگي و تاييد گزارش بازرس بهداشت مكلف است علاوه بر معرفي متخلف به دادگاه محل تععين شده را با دستور كتبي و صدور اخطاريه 24تا48 ساعته موقتاٌ براي مدت جداقل يك هفته تعطيل و در مورد وسايط دستور توقف در پاركينگ آنرا براي مدت حداقل يك هفته به نيروي انتظامي ابلاغ نمايد.

ماده88: تعطيل محل با لاك و مهر يا مهر وموم كليه درها و راههاي نفوذي و نقاط حساس مانند شيرهاي آب و گاز و كنتوربرق وامثال آنها ودر مورد وسايط نقليه توقف وسيله نقليه مربوطه توسط نيروي انتظامي در پاركينگ و تنظيم صورت مجلس انجام و با نصب اطلاعيع علت تعطيل يا توقف همراه خواهد بود.

تبصره1: مسئوليت نگهداري از لاك و مهر و يا مهر وموم و اطلاعيه علت تعطيل يا توقف بعهده صاحب يا مدير مؤسسه تعطيل شده يا صاحب و يا راننده خودرو متوقف شده مي باشد.

تبصره2- شرايط توقف وسيله نقليه و صورت مجلس  وساير موارد برخورد با وسيله نقليه طبق دستورالعملي خواهد بود كه توسط نيروي انتظامي و وزارت بهداشت مشتركا" تنظيم مي شود.

ماده89: شكستن لاك ومهر و يا موم و همچنين برداشتن موانع ورود به محل تعطيل شده ويا داخل شدن به وسيله نقليه متوقف شده بدون كسب مجوز كتبي از مسئول بهداشت محل موجب تعقيب قانوني صاحب يا مدير مؤسسه تعطيل شده و يا صاحب و راننده خودرو متوقف شده خواهد بود.

ماده90: پس از انقضاي مدت تعيين شده براي تعطيل موقت محل يا توقف وسيله نقليه ، صاحب يا مدير موسسه تعطيل شده يا صاحب يا راننده وسيله نقليه متوقف شده ضمن سپردن تعهد قابل قبول متضمن اجراي قانون به مسؤل بهداشت محل، تقاضاي بازگشايي محل تعطيل شده يا رفع توقف وسيله نقليه متوقف شده را مي نمايد. مسئول بهداشت محل در صورت قبول تقاضا و تعهد متقاضي، محل تعطيل شده را صرفا" براي رفع نواقص بهداشتي با دستور كتبي موقتا" بازگشايي و حسب مورد دستور رفع توقيف خودرو متوقف شده را براي رفع نواقص صادر مي نمايد.

ماده91: بازگشايي محل و يا رفع توقف وسيله نقليه با شكستن لاك و مهر و يا مهر و موم كليه درها وراههاي نفوذي و تنظيم صورت مجلس انجام و با نصب اطلاعيه حاوي ، در حال رفع نواقص بهداشتي است،اجازه بهره برداري ندارد ، همراه خواهد بود.

ماده92:صاحب يا مدير موسسه يا وسيله نقليه ، پس از رفع كليه نواقص بهداشتي ،تقاضاي بهره برداري از محل يا وسيله نقليه را به مسئول بهداشت محل تسليم و مسئول مذكور موظف است مامور نظارت را ظرف مدت دو روز اداري جهت بازرسي اعزام نمايد.

ماده93: بازرس بهداشت موظف است پس از بازرسي، چنانچه كليه نواقص بهداشتي برطرف شده باشد،مراتب را كتبا" به مسئول محل گزارش و مسئول مذكور در صورت تاييد گزارش بازرس بهداشت اجازه بهره برداري از محل يا وسيله نقليه را كتبا" صادر نمايد.

ماده94: اقدام به بهره برداري قبل از رفع كليه نواقص بهداشتي و اخذ مجوز بهره برداري از مسئول بهداشت محل، موجب تعطيل مجدد محل يا توقف مجدد وسيله نقليه براي حداقل مدت يكماه بدون نياز به طي مراحل مندرج در مواد 86 و 87 اين آيين نامه خواهد شد.

فصل سوم : وسايل و لوازم و ابزار كار

ماده 66 : ظروف مورد استفاده بايد داراي شرايط زير باشد :

1-    ظروف شكستني بايد تميز ، بدون ترك خوردگي و لب پريدگي باشد .

2-    وسايل و ظروف فلزي كه برا ي تهيه و نگهداري و مصرف مواد غذايي بكار مي روند بايد سالم ، صاف و بدون زنگ زدگي باشد .

      3-    وسايل و ظروف غذا بايد پس از هر بار مصرف شسته ، تميز و بر حسب ضرورت ضدعفوني گرديده ودر ويترين يا گنجه مخصوص كه محفوظ باشد ، نگهداري شود .

ماده 67 : استفاده از ظروف و وسايل مشروحه زير ممنوع مي باشد :

1-    ديگ و ظروف مسي اعم از اينكه سفيد كاري شده يا نشده باشد .

2-    گوشت كوب و قاشق چوبي و سربي

3-    قندان بدون در پوش مناسب

4-    ظروف فاقد در ثابت و مخصوص براي عرضه موادي از قبيل نمك ، فلفل،سماق، شكر و امثال آنها

5-    هر نوع ظروف و ابزاري كه توسط وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي غير مجاز شناخته و آگهي شود .

ماده 68 :جنس و مشخصات ظروف ، وسايل و دستگاههايي كه براي مراحل مختلف توليد و بسته بندي مواد خوردني ، آشاميدني ، آرايشي و بهداشتي در كارگاهها و كارخانجات توليد اين مواد بكار مي روند بايد مورد تائيد وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي باشد .

ماده 69 : مواد غذائي مانند بستني ، آبميوه ، انواع لبنيات ، امثال آنها بايد در ظروف بسته بندي يكبار مصرف مورد تائيد  وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي و ساخته شده از مواد اوليه نو (غير بازيافتي) و مرغوب و حتي الامكان تجزيه پذير و همواره سالم ، تميز و بهداشتي عرضه گردد .

تبصره – آن دسته از مواد غذائي مذكور در ماده فوق كه توسط واحدهاي توليدي مجاز و داراي پروانه هاي معتبر بهداشتي تهيه و بطرق مجاز ديگر بسته بندي و عرضه مي شوند از شمول ماده مذكور مستثني مي باشند .

ماده 70 : سطح ميزها بايد صاف ، تميز ، سالم ، بدون درز و روكش آنها از جنس قابل شستشو و به رنگ روشن باشد .

ماده 71 :صندلي ها و نيمكتها بايد سالم و تميز باشند .

ماده 72 : براي هر مسافر تازه وارد بايد از ملحفه ، روبالشي و شمد تميز و سالم استفاده شود و تعويض آنها حداقل هر سه روز يكبار الزامي است .

ماده 73 : استفاده از لحاف ، پتو ، تشك و بالش كثيف و مندرس و بدون ملحفه ممنوع مي باشد .

ماده 74 : استفاده از تختخوابهايي كه داراي پارگي يا شكستگي و يا گود رفتگي فنر باشد و ايجاد سر و صداي غير طبيعي نمايد ممنوع است .

ماده 75 : استفاده از مواد غير استاندارد از جمله كاغذهاي بازيافتي و كاغذ هائي كه تميز نباشد و روزنامه و همچنين كيسه هاي پلاستيكي جهت پيچيدن و بسته بندي مواد غذائي ممنوع است .

ماده 76 : جعبه هاي مقوائي و پاكت هاي كاغذي كه براي بسته بندي مواد غذايي ياستفاده مي شوند بايد از جنس سالم و استاندارد و كاملا تميز بوده و از نوع بازيافتي نباشد .

ماده 77 : ظرف خمير گيري بايد صاف و تميز و بدون درز باشد . نصب شير آب بالاي ظرف خمير گيري لازم است .

تبصره – كوشش شود از دستگاههاي خودكار براي تهيه خمير و ساير مواد مخلوط كردني استفاده شود .

ماده 78 : براي حمل و نقل و جابجائي مواد غذائي فاسد شدني مانند انواع گوشت دام و طيور و آبزيان ، مواد پروتئيني ، فراورده هاي خام و پخته غذائي دام و طيور و آبزيان ، كله و پاچه و آلايش خوراكي دام ، شير و محصولات لبني و امثال آنها بايد منحصرا از وسايط نقليه مخصوص و مجهز به سردخانه سالم و مناسب استفاده شود .

ماده 79 : براي حمل و نقل و جابجائي ، هر نوع ماده غذائي كه بدون شستشو و پخت و پز مجدد به مصرف مي رسد ، همچنين انواع نان ، شيريني جات و خشكبار و امثال انها بايد از وسائط نقليه مخصوص و مجهز به اطاقك محفوظ و مناسب ، تميز و بهداشتي استفاده شود .

ماده 80 : براي حمل و نقل مواد اوليه مصرفي و محصولات نهائي كارگاهها و كارخانجات توليد مواد غذائي ، حبوبات ، غلات ، ميوه جات و سبزيجات بايد صرفا از وسايط نقليه مخصوص حمل و نقل اين مواد كه مورد نائيد   وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي باشد ، استفاده شود .

ماده 81 : كليه افرادي كه در وسايط نقليه موضوع مواد 78 لغايت 80 فوق الذكر يا جابجائي مواد غذائي سر و كار دارند مشمول ماده 2 اين آئين نامه در خصوص اخذ كارت معاينه پزشمي و تبصره هاي ذيل آن مي باشند .

ماده 82 : صاحبان وسائط نقليه موضوع اين ائين نامه موظفند قبل از بهره برداري از انها مجوز حمل و نقل مواد غذايي توسط وسيله نقليه مربئطه از وزارت بهداشت اخذ نمايند .

تبصره – حمل و نقل هرنوع كالاي غير از مواد غذائي توسط وسايط نقليه مجاز حمل اين مواد ممنوع و علاوه بر اخذ جريمه موجب توقف وسيله نقليه متخلف به مدت حداقل يكماه خواهد شد .

 ماده 83 : حمل ونقل مواد غذائي و بهداشتي  موضوع مواد 78 لغايت 80 اين آئين نامه توسط وسايط نقليه غير مجاز منوع و علاوه بر اخذ جريمه ، موجب توقف وسيله نقليه متخلف به مدت حداقل يكماه خواهد شد .

ماده 84 :  استفاده از انبرك مخصوص از جنس استنلس استيل براي برداشتن دانه هاي شيريني جات ، خرما ، خيار شور ، قطعات پنير ، حلوا و امثال آنها الزاميست .

طرح استقرار سیستم مدیریت سلامت در مدارس کشور و رتبه بندی و اعطای ستاره به مدارس که بر اساس تفاهم نامه ای فی مابین وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و وزارت آموزش و پرورش در سال تحصیلی 86-85 با همکاری دفاتر خانواده و جمعیت وزارت بهداشت و سلامت و تندرستی وزارت آموزش و پرورش و با هدایت مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی در 60 مدرسه سراسر کشور پایلوت گردید. نتایج اجرای طرح مربوطه به همراه نقاط قوت و ضعف و چالشها و راهکارها تهیه و توسط طراح و مجری طرح مهندس میر مسیح مسلمی عقیلی در تاریخ 30/3/86 در سومین جلسه کمیته راهبری ستاد که رکن عالی این طرح می باشد با حضور معاون محترم سلامت وزارت بهداشت و معاون محترم پرورشی و تربیت بدنی وزارت آموزش و پرورش و مسئولین و مدیران کل مربوطه در دو وزارت خانه و سازمان نوسازی توسعه و تجهیز مدارس کشور ارائه گردید. در این جلسه مقرر شد با ایجاد شرکتهای ممیزی معتمد دو وزارتخانه که ساز و کار ایجاد آنها تهیه خواهد شد و در راستای اجرای اصل 44 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سال تحصیلی 87-86 با انتخاب 30 درصد مدارس استانهای پایلوت(گلستان، بوشهر، اردبیل، خراسان رضوی، ايران و تهران) که 10 درصد مدارس منتخب برای اجرای طرح روستايي و 20 درصد شهری میباشد اجرا گردد

منبع:وبسايت مركز سلامت محيط و كار

تحقيقات اخير نشان داده است كه كمردردي كه امروزه در بين اشخاص مختلف شايع است ريشه در نحوه تكامل انسان دارد.

محققان در لوس‌آنجلس كه در تلاش براي پيدا كردن علت ابتلاي اغلب افراد به اين نوع شايع از كمردرد هستند در اين باره اظهار داشتند كه به تئوري جديدي درباره زمان و چگونگي تكامل انسان‌هاي نخستين براي صاف و عمودي راه رفتن رسيده‌اند.

دكتر آرون فايلر سرپرست اين گروه تحقيقاتي دراين‌ رابطه خاطرنشان كرد كه اولين سرنخ در اين زمينه از ستون فقرات يك فسيل 21 ميليون ساله از انسان‌هاي اوليه بدست آمده است.

وي مي‌گويد: يك تغيير مهم و اصلي در مهره كمر اين اجداد انسان به او اجازه داده كه راست بايستد و بتواند اشيا را حمل كند و اين تغيير باعث شده كه صفحات اسفنجي در بين مهره‌هاي كمر راحت‌تر در فشار يا كشش قرار بگيرند.

اين محقق در ادامه افزود: يك سرنخ مهم براي درك اين مطلب وجود زايده‌هاي استخواني است كه از دو طرف مهره‌هاي توخالي و گرد كمر و در همان نقطه‌اي كه ماهيچه‌ها به ستون فقرات متصل هستند، به سمت بيرون رشد كرده است.

فايلر گفت: اين مهره‌ها به شكلي تغيير كرده‌اند كه ستون مهره‌ها را به جاي خم كردن به سمت جلو به سمت عقب خم مي‌كند. در صورتي كه انسان‌هاي اوليه همانطور كه از فسيل‌هاي برجاي مانده از آنها مشخص مي‌شود بيشتر در حالت ايستاده به سمت جلو مايل و خميده بوده اند.

نتايج اين پژوهش در مجله علمي نوروسرجيكال فوكوس به چاپ رسيده است.

منبع:ايسنا

دکتر « محمدرضا مدني » مدير اجرايي جمعيت مبارزه با دخانيات کشور گفت: طي رايزني‌هاي گوناگون سازمان‌ها و ارگان‌هاي مرتبط با مسئله دخانيات با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي در تاريخ پنجم مهر ماه 85، قانون جامع مبارزه با دخانيات در مجلس شوراي اسلامي به امضاء و تصويب رسيد تا ايران به همراه سه کشور ايرلند ، کانادا و استراليا در دنيا به عنوان پيشگامان مبارزه با دخانيات مطرح شود.

وي با اشاره به اين که داشتن قانون جامع مبارزه با دخانيات در ميان کشورهاي جهان افتخار است اما عمل کردن به آن قانون افتخار بزرگتري خواهد بود، افزود: متاسفانه با گذشت نه ماه از تصويب قانون جامع مبارزه با دخانيات در کشور، هنوز آيين نامه اجرايي آن به ارگان‌ها و سازمان‌ها ابلاغ نشده است.

دکتر مدني با بيان اين که در اين قانون مفاد پراهميتي در خصوص کنترل و کاهش مصرف دخانيات وجود دارد، تصريح کرد: منع فروش سيگار به افراد زير 18 سال و جريمه افراد استعمال کننده دخانيات در مجامع عمومي از جمله مفاد اين قانون است که هر چه در اجراي آن تعلل شود، جامعه بيشتر متحمل عواقب ناگوار آن همچون مرگ و ميرهاي ناشي از مصرف دخانيات خواهد شد.

مدير اجرايي جمعيت مبارزه با دخانيات در پايان توزيع و فروش فراوان دخانيات در دکه‌هاي روزنامه فروشي و مغازه‌هاي خوار و بار فروشي را از جمله پيامدهاي اجرايي نشدن قانون جامع مبارزه با دخانيات عنوان کرده و اظهار داشت: مفاد ويژه‌اي در خصوص منع فروش دخانيات در اين مراکز در قانون جامع مبارزه با دخانيات وجود دارد تا به اين وسيله از گرايش نوجوانان و جوانان به استعمال دخانيات کاسته شود.

منبع:ايسنا

وجود ميكروب هاي بيماريزا در محيط زندگي ، قدرت و تكثير و انتقال آنها از فرد بيمار به شخص سالم و توانايي آلوده نمودن غذا وساير نيازمنديهاي روزمره آنان ، دانشمندان را برآن داشت تا با اين دشمنان نامرئي انسان مقابله نمايند و درصدد كشف راههاي مبارزه برآيند.

گندزدائي : گندزدائي عبارت است از نابود كردن عوامل بيماريزا در محيط هاي بي جان ، مانند اماكن مسكوني ،‌البسه ، ظروف ، آب ،‌سبزي وغيره ،‌ به عبارت ديگر گندزدائي در مورد محيط زندگي بكار ميرود.

ضدعفوني :

ضدعفوني نابود كردن عوامل بيماريزا از بافت هاي زنده است ،‌مانند ضد عفوني پوست يا ضد عفوني زخم ‌غلظت ضدعفوني كننده ها بايستي كمتراز گندزداها باشد تااز آسيب به بافتها جلوگيري شود بهمين دليل ضدعفوني كننده ها نسبت به گندزداها سميت كمتري دارند.

پاستوريزه كردن

:‌وقتي هدف ما از به كاربردن ماده ضد ميكروبي نابودي عوامل بيماريزا باشد اين عمل را پاستوريزه كردن مي گويند.

انواع گندزداها :

: گندرداها به دو دسته تقسيم ميشوند :

الف – فيزيكي

ب – شيميايي

الف – گندزداهاي فيزيكي :

حرارت

برودت

خشك كردن

نورخورشيد

حرارت :

حرارت بردو نوع است :

حرارت مرطوب

حرارت خشك

حرارت مرطوب : تمامي ميكروبها در اثر حرارت مرطوب از بين مي روند و سرعت مرگ آنها بستگي به درجه حرارت و زمان آن دارد ، به اين صورت كه هرچه حرارت بيشتر باشد زمان از بين رفتن عوامل بيماريزا كوتاهتر است .

حرارت مرطوب شامل موارد زير است :

استفاده از بخار آب

جوشاندن

پاستوريزه كردن

استفاده از بخار آب

اين روش با استفاده از اتوكلاو صورت ميگيرد كه درآن به وسيله بخار آب تحت فشار مواد مختلف استريل ميشوند . اين دستگاه در 121 درجه سانتي گراد در مدت 15 تا 20 دقيقه ميتواند عمل گندزدايي را انجام دهد اين روش براي گندزدايي وسايل بيمارستاني استفاده ميشود.

جوشاندن

: عمل جوشاندن كليه ميكروبها را در 100 درجه سانتي گراد درمدت 10 تا15 دقيقه از بين مي برد . از اين روش براي گندزدايي لباس و لوازمي كه با خلط و مدفوع بيمار آلوده شده و دسترسي به گندزداهاي شيميايي نيست استفاده ميشود.

پاستوريزه كردن

: براي از بين بردن عوامل بيماريزا در شير و يا مواد غذايي بكار ميرود و دراين روش ماده غذايي را بين 60 تا 70 درجه سانتي گراد حرارت ميدهند و بلافاصله آنرا سرد ميكنند.

حرارت خشك :

: تأثير حرارت مرطوب خيلي بشتراز حرارت خشك است و در درجه حرارتهاي مشابه زمان لازم براي استريل نمودن با حرارت مرطوب كمتر است تا حرارت خشك . ولي درمواردي كه نميتوان از حرارت مرطوب استفاده كرد بايستي از حرارت خشك استفاده نمود.

فور : براي استريل كردن وسايل فلزي و شيشه اي كه تحمل دماي بالا را دارند و با اين وسيله ميتوان 160 درجه سانتي گراد بمدت 2 ساعت ويا درحرارت 170 درجه سانتي گراد و به مدت يكساعت عمل استريل كردن را انجام داد . دراين روش كليه عوامل بيماريزا ار بين ميروند.

شعله :

: وسايل آزمايشگاهي فلزي يا دهانه لوله آزمايش را ميتوان با قراردادن بمدت چند ثانيه روي شعله چراغ الكلي يا گازي استريل نمود

سوزاندن

:‌سوزاندن بهترين وسيله سترون سازي است اين روش معمولا" براي از بين بردن اجسام آلوده از قبيل باند زخم ، پارچه هاي مصرف شده ، البسه بيماران مبتلا به بيماريهاي مسري وخطرناك ،‌ليوان كاغذي مسلولان ، زباله ، لاشه حيوانات آلوده و وسايل بي ارزش ديگر كاربرد مؤثري دارد .

ازموارد ديگر حرارت خشك ميتوان اطو را نام برد. اطو كردن لباسها سبب گندزدايي البسه و از بين رفتن بسياري از ميكروبها ميشود

برودت

:‌اگر چه سرما خاصيت گندردايي ندارد ولي مانع رشد ميكروبها گرديده وبعنوان ضد فساد عمل مينمايد . سرما رشد ميكروبها و قارچهايي را كه باعث فساد مواد غذايي ميشوند متوقف ميكند. مدت نگهداري مواد غذايي در درجات مختلف سرما متفاوت بوده و بستگي به تأثير درجه سرما بر روي هرنوع غذا دارد

خشك كردن :

: باكتري هاي مختلف در برابر خشك كردن حساسيت متفاوت دارند ،‌ خشك كردن موادي كه حاوي باكتري هستند اغلب منجر به مرگ آنها ميشود. سطوح خشك و تميز مقدار كمي باكتري در بردارد ،‌خشكي براي جلوگيري از توليد باكتريها مؤثر است . خشك كردن يكي ديگر از راههاي قديمي براي نگهداري غذا است و ازاين طريق بيشتر براي ميوه ، سبزي ، شير ، ماهي ... استفاده ميشود.

نورآفتاب و اشعه

نورخورشيد ارزانترين ومناسب ترين گندزدا است ، به طور كلي ميكروب ها درمقابل هوا و آفتاب فوق العاده حساس هستند و آفتاب دادن منازل والبسه و اثاثيه يكي از مهمترين طرق گندزدايي وجلوگيري از امراض مختلف است .

ب- گندزادهاي شيميايي :

براي گندزدايي يا استريل كردن وسايلي كه تحمل حرارت را ندارند بايد ار مواد شيميايي با غلظت هاي مختلف استفاده نمود.

قبل از استفاده از اين مواد وسايل را كاملا" شست و خشك كرد ، وجود آلودگيهاي قابل مشاهده مثل خون خشك شده باعث زنده ماندن باكتريها وساير موجودات ميشود . خيس بودن وسايل باعث رقيق شدن محلول ميگردد

گندزداها وضد عفوني كننده هاي شيميايي بايستي داراي خواص زير باشند.

قادر باشد عامل بيماريزا را در كمترين زمان ممكن از بين ببرد .

درتماس با مواد مختلف مانند صابون و پاك كننده ها و چرك و كثافت اثرش را از دست ندهد.

روي پوست بدن اثر سوء نداشته باشد ، حساسيت افراد نسبت به آن كم باشد در نهايت براي انسان و حيوان ضرر نداشته باشد و بدبو نباشد .

بايستي ثابت و پايدار بوده و تحت شرايط عادي خراب نشود(‌درمجاورت هوا و نور فاسد نشود)

درمقدار كم ، قدرت گندزدايي خود رانشان دهد.

قابليت نفوذ خوبي داشته باشد.

قابليت حل شدن درآب را داشته باشد و اگر به صورت امولوسيون است بهمان صورت باقي بماند.

بايستي قيمتش مناسب بوده وخيلي گران نباشد.

مهمترين گندزداهاي شميايي عبارتند از

كلر ،‌كرئولين ،‌الكل ،‌ساولن ، بتادين ، هالاميد و آهك

گاز كلر

كلر گازي است زرد مايل به سبز كه داراي خاصيت ميكروب كشي قوي است ،‌تنفس اين گاز براي انسان وساير پستانداران بسيار خطرناك است از اين گاز براي گندزدايي آب آشاميدني در تصفيه خانه ها استفاده ميشود . برخي از مواد كلر دار كه براي نظافت و بهداشت استفاده ميشوند مانند پركلرين ، كلروردشو و آب ژاول هنگامي كه با اسيدها حتي اسيد ضعيف مانند سركه و يا برخي مواد ديگرمخلوط ميشوند مقدار زيادي گاز كلر از خود متصاعد ميكنند كه تنفس آن خطرناك بوده و ميتواند باعث مسموميت وآسيبهاي آني و حاد ومزمن و طولاني مدت شود.

گندزدايي با پركلرين

براي گندزدايي آب آشاميدني استفاده ميشود كه در بحث آب شرح داده شده است . براي گندزدايي ظروف مختلف ، حمام ،‌توالت ،‌غسالخانه ،‌كشتارگاه وبخصوص توالت منازل كه درآنها بيمار مبتلا به بيماريهاي واگيردار است از پركلرين استفاده ميشود.

گندزدايي ظروف :‌ ابتدا بايستي ظرفها را بوسيله پاك كننده اي مانند ريكا و تايد و... از چربي ومواد مختلف پاك نمود و آب كشي كرد ، سپس دريك ظرف 10 ليتري يك قاشق چايخوري پركلرين را مخلوط نمود و ظروف را به مدت 5 دقيقه دراين محلول قرارداد وبعد با آب سالم شستشو داد

كرئولين

جهت گندزدايي مستراحها به ويژه درمنازل آلوده بيمارستانها بايد از كرئولين 5 درصد استفاده نمود براي تهيه محلول 5 درصد كرئولين و كرزول با توجه به اينكه چه درصد خريداري شده باشد از فرمول زير استفاده ميگردد:

K . p = L

C

K = مقدار كرئولين موجود

P = درصد كرئولين خريداري شده

C = غلظت مورد نياز

L = مقدار محلول مورد نياز

مثال: اگر ده ليتر كرئولين 30 درصد داشته باشيم مقدار محلولي كه با غلظت 5 درصد ميتوان از آن تهيه كرد به قرار زيراست :

مقدار محلول برحسب ليتر 60= 10* 30 = L

5

براي گندزدايي مستراحها ومدفوع واستفراغ بهتراست از سمپاشي يا آبپاش استفاده شود. هر مخزن ده ليتري يك سمپاش براي گندزدايي 150 متر مربع از سطح كف اتاق ها و راهروها كفايت ميكنند. زباله با كرئولين 5 درصد آغشته وسپس معدوم ميگردد . كرئولين معمولا" در ظروف 20 و 25 ليتري نگهداري ميشود.

الكل :

الكل 100درجه ضدعفوني كننده نيست ، الكل درمجاورت آب تأثير خود را روي عوامل بيماريزا ميگذارد لذا بايستي آنرا با آب معمولي جوشيده سرد شده قاطي نمود تاغلظت آن به 50 تا 70 درجه برسد . مناسبترين غلظت براي گندزدايي 70 درجه است افرادي كه اتاق بيمار را گندزدايي ميكنند بايستي حتما" دست هايشان را پس از اتمام كار با الكل 70 درجه ضد عفوني كنند.

ساولن :

براي ضد عفوني كردن پوست قبل از عمل جراحي يا تزريقات از يك قسمت محلول ساولن در 30 قسمت الكل اتيليك 70 درجه استفاده ميشود . از همين محلول ميتوان براي گندزدايي ابزار پزشكي مثل سوندها ،‌دستكش براي تميز كردن وگندزدايي وسايل وابزار فلزي تيز ، به مدت 30 دقيقه از محلول فوق استفاده ميگردد.

براي شستشوي اوليه زخمها و ضدعفوني آنها و تميزكردن محل زايمان ، همچنين بعداز زايمان از محلول يك درصد ساولن ( يك قسمت ساولن در100 قسمت آب )‌استفاده كرد.

هالاميد:

: خاصيت گندزدايي ،‌ضد عفوني كنندگي ، درماني ومعالج زخمها را دارد .

براي اين منظور محلول 3-2 درهزار هالاميد را بدون هيچگونه ترسي از ناراحتي پوستي ويا ازدياد درد ميتوان براي شستشوي زخمها به كارميرود.

مزيت هالاميد دراين است كه بعد از به كاربردن آن ، رنگ ولكه اي درپوست اطراف زخم باقي نميگذارد.

موارد مصرف هالاميد:

گندزدايي ظروف آشپزخانه ، قسمتهاي رويه ميز و قطعات چوبي داخل آشپزخانه ، ماشين خامه گيري و بستني سازي ويخچال بعد از شستشو ونظافت از محلول 3 درهزار هالاميد استفاده شود.

براي گندزدايي ديوار آشپزخانه و مستراح هر3 ماه يكبار از محلول 5/1 در هزار ( 15 گرم هالاميد در 10 ليتر آب )‌استفاده ميشود در نتيجه قارچ و كپك درنقاط مرطوب و غيره ديده نميشود و از پوسته شدن سطح ديوارجلوگيري ميشود .

گندزدايي لباس و ضدعفوني دستها با محلول 3 در هزار هالاميد انجام ميگيرد.

براي گندزدايي اتاق بيمار – رختخواب – ملافه – مستراح محلول هالاميد سه در هزار بكارميرود.

براي گندزدايي سبزيجات و كاهو وغيره بعد از شستشوي معمولي ( با آب ومايع ظرفشويي ) در محلول هالاميد 3 در هزار استفاده ميشود.

براي گندزدايي اتومبيل حمل بيماران مشكوك و نيز پس از غسل اجساد مبتلا به بيماريهاي واگير بايد غسالخانه و لباسهاي كار با محلول 5 در هزار هالاميد گندزدايي شود( 5 گرم در ليتر )‌

آهك :

آهك ارزانترين گندزدا است . همچنين عاري از بو و كاربردش بي خطر است ولي با 8 تا 10 براي وزن و چهار براي حجم خودش با آب مخلوط شود شير آهك بدست مي آيد وبراي گندزدايي مدفوع بسيار مفيد است . حداقل حجم آهك مورد مصرف بايد به اندازه مدفوع باشد .از شير آهك براي سفيد كردن قسمتهاي مختلف طويله گاوهاي شيرده استفاده ميشود چون باكتري اسپردار را ميكشد. آهك همچنين براي برطرف كردن بو است . شير آهك قادر است درمدت يك ساعت ميكروب حصبه و وبا را از بين ببرد .خلط ، مدفوع واستفراغ بيماران وبايي و همچنين زباله در ظروف هاي درب دار جمع آوري و با شير آهك 20 درصد گندردايي ميشود در مواقعي كه بيماروبايي فوت ميكند اگر ماده گندزدايي ديگري در دسترس نباشد ، يك لايه آهك كف تابوت ريخته ، جسد در آن گذاشته شود.

استروك :

براي گندزدايي البسه ، لحاف ، پتو ، تشك و غيره از محلول 3 گرم استروك در يك ليتر آب ميتوان استفاده نمود . براي اين كار مقداركافي از محلول فوق تهيه نمود ولحاف و پتو را بمدت نيم ساعت در آن خيس كرده وسپس مي شويند از محلول استروك با همين غلظت براي گندزدايي نمودن آمبولانس و وسايل حمل بيماران و يا كف اتاقهاي خانه بهداشت وساير مكانهاي آلوده ميتوان استفاده نمود.

مقدمه :

انسان و بسیاری از موجودات به شیوه های مختلف زباله تولید می کنند که تولید زباله بطور چشمگیری رو به افزایش است این افزایش و تولید موجب بحرانهایی در زمینه محیط زیست گردیده است که حیات موجودات کره زمین را بامشکلات جدی روبرو ساخته است . تولید آلاینده های مختلف زباله که هرروز برتعداد وتنوع آنها افزوده میشود سبب شده که ضمن خسارت به منابع اصلی ( آب ، خاک ، هوا ) با مقادیر زیاد مواد زاید به اشکال جامد ، نیمه جامد ، مایع و گاز مواجه شده ایم و این بدان معناست که بشر به دست خود عرصه زندگی را برخود و سایر موجودات تنگ نموده است

استفاده از چهل و هشت هزار ماده شیمیایی در زندگانی روزمره که تاکنون تنها خاصیت سرطان زایی پانصد نوع آن به اثبات رسیده نوعی تهدید جدی برای محیط زیست وسلامت انسان به شماره میرود.

براساس مطالعه WHO عدم توجه به جمع آوری ودفع مواد زائد میتواند 32 مشکل زیست محیطی بوجود آورد . افراد جامعه باید بدین باور برسند که علاوه بر رعایت موازین بهداشت فردی ملزم به حفظ بهداشت محیط پیرامون خود نیز هستند زیرا درصورت عدم رعایت این موضوع سلامت آنها و سلامت سایر افراد جامعه در مخاطره خواهدافتاد یکی از موارد مهم در زمینه حفظ و ارتقای سلامت افراد و جامعه دفع زباله ومواد زاید صحیح است که متأسفانه درخیلی از مناطق شهری و روستایی بدلیل روشهای نامطلوب جمع آوری زباله، محیط زندگی وسلامت افراد در معرض آلودگی وخطر قرار دارد.

تعریف زباله : بطور معمول به کلیه مواد زاید جامد (فسادپذیر و فسادناپذیر) گفته میشود که درمنازل ، مراکز تهیه وتوزیع وفروش مواد غذایی ، مؤسسات صنعتی وتجاری وکشاورزی و بیمارستانها ومراکز درمانی تولید میشود.

خطرات بهداشتی زباله : عدم کنترل زباله های شهری وروستایی بعلت مواد آلوده کننده وفساد پذیر و نیز رطوبت وحرارت مناسب پناهگاهی مناسب برای انواع حشرات و جوندگان موذی میباشد. همواره توده های زباله از عوامل اصلی ومولد بسیاری از بیماریهای مشترک بین انسان و حیوانات و سایر بیماریهای واگیر دار وغیرواگیردار بوده است .

پراکندگی مواد زاید خانگی وصنعتی وتجاری وانتشار زباله های بیمارستانی ازیک سو و تداوم گرما و طولانی شدن زمان برداشت زباله از معابر و اماکن عمومی از سوی دیگر از جمله عوامل مساعد کننده برای تکثیر ورشد سریع بسیاری از باکتریها و انگلها و موجودات و جوندگان موذی میباشد.

مگس با انتقال فیزیکی بسیاری از باکتریها و انگلها نظیر تراخم – اسهالهای مهلک و عفونی و بیماریهای قارچی ومسمومیت غذایی و ... باعث بیمارشدن انسان میگردند.

باکنترل و دفع صحیح بهداشتی زباله حدود 90 درصد از مگسها ، حدود 65 درصد از موشها را میتوان تحت کنترل درآورد.

ترکیبات زباله : برای عملیات جمع آوری ، نگهداری ، حمل ونقل ، دفع بهداشتی و بازیافت از تجزیه و تحلیل مواد تشکیل دهنده زباله استفاده میشود.

از لحاظ ترکیبات فیزیکی زباله ، زباله تشکیل شده از 1- پس مانده مواد غذایی 2- کاغذ و مقوا 3- پلاستیک و لاستیک 4- پارچه 5- چرم 6- مواد زاید باغ 7- چوب 8- شیشه 9- قوطی های فلزی 10- اشیای بی ارزش ساختمانی ( آجر وسنگ و گچ و... ) 11- خاک و خاشاک 12- استخوان

ترکیبات شیمیایی زباله: ترکیبات فرمولی موادتشکیل دهنده زباله رابرسی میکند همانندمیزان کربن – هیدروژن – اکسیژن-ازت-سولفور-PH ورطوبت

اصول جمع آوری وحمل زباله :

تقریبا 80 درصد از هزینه های مربوط به زباله ها هزینه جمع آوری زباله میباشد از این لحاظ هزینه های سنگینی بر شهرداریها وسازمانها ی وابسته به جمع آوری و دفع زباله ها میگردد.

میزان سرانه زباله درمناطق شهری ایران 658 گرم در روز و درمناطق روستایی بین 220 تا 340 گرم در روز برای هر نفر میباشد و بطور متوسط 240 کیلوگرم درسال برای هرنفر درنظر گرفته میشود.

مواد زباله ای باید پس از تولید دریک محل مناسب با توجه به شرایط بهداشتی و رعایت نکات بهداشتی مراحل عملیاتی در سریعترین زمان ممکن جمع آوری حمل ونقل دفع گردد که بهترین روش ، جمع آوری مستقیم از درب منازل و انتقال به محل دفع میباشند ( دفن یا روشهای دیگر)

درمراحل نگهداری وجمع آوری نقش آموزش وهمکاری متقابل بین تولید کنندگان زباله و پرسنل خدمات شهری در افزایش راندمان عملیات بسیار مؤثر است .

تولید کنندگان زباله باید آگاهی کافی ازاینکه زباله ها را در ظروف مناسب از لحاظ جنس و ظرفیت ( حجم) وزمان تحویل به کارگران خدمات شهرداری داشته باشند.

درهنگام نگهداری زباله ها درمنازل ومحل تولید از ظروف پلاستیکی درب دار یا فلزی ضد زنگ با مقطح دایره ای ونیز استفاده از کیسه پلاستیکی زباله برای حفظ نظافت محیط زیست استفاده شود. بهترین روش جمع آوری زباله ها بطور روزانه است که در کنترل وجلوگیری از رشد و پرورش مگس مؤثر میباشد و بهترین زمان جمع آوری درساعاتی از شبانه روز که شهر خلوت بوده و ترافیکی وجود ندارد صورت گیرد .

انواع روشهای انتقال زباله :

1- استفاده از کامیون زباله کش اتوماتیک

2- استفاده از کامیونهای معمولی بزرگ زباله کش

3- استفاده از وانت

4- استفاده از کانتینرها

5- استفاده از گاری

6- استفاده از قطار و کشتی

تقسیم بندی زباله ها براساس مبداء تولید :

1- زباله های خانگی ( تجاری )

2- زباله های بیمارستانی

3- زباله های رادیواکتیو

4- زباله های شیمیایی

5- زباله های بیولوژیکی

6- مواد زاید قابل اشتعال

انواع روشهای دفع زباله :

1- دفن بهداشتی زباله ها

2- سوزاندن زباله ها

3- کمپوست کردن ( تهیه کود از زباله )

4- تلنبار کردن

5- دفع در رودخانه ، دریا

6- غیره

دفن بهداشتی زباله ها : روش خاصی است که براساس آن زباله ها را طوری در درون خاک مدفون میکنند که لایه بندی و پوشش دادن به آنها هیچ زیانی به محیط زیست ، موجودات دیگر و انسان نرساند. در روشهای دفن بهداشتی مشکلات زیست محیطی از قبیل بو ، دود و آلودگی خاک و آبهای سطحی وزیر زمینی وجود ندارد برای اجرای دفن بهداشتی مراحل زیر صورت میگیرد : براساس قوانین و دستورالعملهای حفاظت محیط زیست

1- انتخاب محل دفن

2- آماده سازی محل دفن

3- جلوگیری از کنترل آلودگی آبهای زیرزمینی و سطحی در منطقه دفن

مزایای روش دفن بهداشتی :

1- اقتصادی ترین روش میباشد البته درصورتی که زمین به مقدار کافی ومناسب باشد.

2- سرمایه گذاری اولیه آن درمقایسه باسایر مواد دفع بهداشتی زباله کمتر است .

3- برای دفع نهایی زباله نیاز به مراحل ومکمل بعدی ندارد .

4- نیاز به جداسازی مواد ندارد .

5- از زمین دفن برای ایجاد فضای سبز ، پارک ، ... پس از انجام تخلیه و پرشدن ظرفیت محل میتوان استفاده کرد.

معایب روش دفن بهداشتی :

1- برای جوامع پرتراکم زمین مورد نظر درفاصله مناسب در دسترس نیست .

2- گاهی اوقات در اثر بی توجهی مسئولین مربوطه زباله ها بصورت تلنبار تبدیل میشود.

3- بدلیل ایجاد نشت از محل دفن ساختمان سازی مقدورنمیباشد ( به صرفه نیست ) .

4- دراثر تولید گاز متان ونشت شیرابه وتولید گاز Co2 ایجاد خطر انفجار و بالارفتن سختی آبهای زیر زمینی وآلوده شدن آنها میگردد.

سوزاندن زباله :

سوزاندن وتبدیل مواد زاید جامد ( زباله ) به خاکستر و گاز باعث کاهش حجم زیاد زباله گردیده بطوری که اگر بصورت اساسی و با زباله سوزهای مدرن کار سوزاندن زباله صورت گیرد میتواند 80 تا90 درصد از حجم زباله را کاهش دهد.

این روش یک روش اساسی دردفع زباله های بیمارستانی وبرخی مواد زاید خطرناک مطرح میباشد.

هنگامی میتوان نتیجه خوبی از سوزاندن زباله ها گرفت که درهنگام سوختن زباله 1- کار با احتراق کامل صورت گیرد. 2- هیچ گونه آلودگی در محیط اعم از اتمسفر خاک آب و ... بوجود نیاورد 3- از دستگاههای مخصوص زباله سوز استفاده کنیم .

دستگاه زباله سوز ویژه مراکز درمانی وبیمارستانی :

برطبق قوانین جاری کشور سوزاندن زباله ها با دستگاه زباله سوز برای هر بیمارستان از وظایف ضروری میباشد که مدیریت بیمارستان ملزم به انجام آن است دفع سریع زباله های بیمارستانی و مراکز درمانی بعلت جرمهای میکربی و عوامل بیماریزایی ومواد زاید آزمایشگاهی ، پاتولوژیکی ، زواید شیمیایی و دارویی و فضولات سمی دارای اهمیت بهداشتی خاص است .

برای حذف پس مانده ناشی از سوختن مواد زاید باید در محل مناسبی دفن بهداشتی صورت گیرد برای جلوگیری از خروج گازهای سمی وخطرناک ذرات گرد و غبار با استفاده از تجهیزات ویژه تصفیه گازهای متصاعد شده را انجام میدهند.

محاسن :

1- محو سریع زباله دراماکن تولید آن

2- نیاز به زمین کمتری در ارتباط با روش دفن بهداشتی دارد.

3- مواد خاکستر بجا مانده از نظر بیولوژیکی مخاطره انگیز نبوده و قابل دفن هستند .

4- وضعیت آب و هوا و تغییرات جوی اثر مهمی در فرآیند ندارد .

معایب :

1- سرمایه گذاری اولیه بالا

2- موضوع آلودگی هوا درصورت رعایت نکردن اصول زباله سوزی

3- از خود خاکستر ومواد پس مانده بجای میگذارد که نیاز به دفن دارد.

4- احتیاج به پرسنل کارآزموده و مجرب دارد .

5- هزینه نگهداری وتعمیرات دستگاهها بالاست

6- برای دفع نهایی مواد زاید خطرناک ازجمله مواد رادیواکتیو ومواد قابل انفجار روش مناسبی نیست .

تهیه و گردآوری :

مهندس سعد سواری – کارشناس بهداشت محیط

منابع :

کلیات خدمات بهداشتی جلد 3 – ترجمه دکتر حسین شجاعی تهرانی

مهندسی بهداشت محیط در مناطق روستایی

سازمان بهداشت جهاني ‪ (WHO) اعلام كرد، كشورهاي آسيايي بايد با همان فوريتي كه اكنون محور توجه خود را بر مبارزه با شيوع بيماري‌ها متمركز كرده‌اند، خود را براي مقابله با فجايع ناشي از گرم شدن هواي جهان آماده كنند.

“شيگرو اومي” مدير منطقه‌اي سازمان بهداشت جهاني ‪ WHOدر حوزه منطقه غرب اقيانوس آرام گفت، در شرايطي كه انتظار مي‌رود سهم آسيا در انتشار گازهاي گلخانه‌اي ناشي از سوختن سوخت‌هاي فسيلي افزايش يابد، اتخاذ يك تدبير فوري براي به حداقل رساندن وخامت اين وضعيت ضروري است.

اومي در پايتخت مالزي به خبرنگاران گفت، “در زمينه مسائل زيست محيطي اگر آنقدر صبر كنيم تا بحران اتفاق بيفتد، كار از كار خواهد گذشت.” وي افزود، همه به توسعه اقتصادي علاقمند هستند اما به طريقي بايد ميان اين توسعه و حفظ طبيعت توازن برقرار كرد و اگر اين اقدام اكنون انجام نشود، عواقب بسيار وخيمي در پيش خواهد بود.

به عقيده او سازمان بهداشت جهاني در ترغيب كشورهاي عضو به آماده ساختن خود براي مبارزه با بيماري‌هاي مسري مانند سارس و آنفلوانزاي مرغي موفق بوده است اما لازم است كه اقدام مشابهي نيز براي آماده شدن در برابر فجايع احتمالي زيست محيطي اتخاذ شود.

اومي در كارگاه سازمان بهداشت جهاني در زمينه تغييرات آب و هوا گفت، ذوب شدن يخچال‌هاي يخي هيماليا به علت بالا رفتن دماي جهان، خطر زير آب رفتن جزاير مرجاني، بروز شرايط غيربهداشتي و بروز بيماريهاي مختلف، از بين رفتن محصولات و آسيب ديدن ذخاير غذايي را به دنبال دارد.

وي افزود، افزايش درجه حرارت دما از جمله متغيرهايي است كه موجب بروز مالاريا مي‌شود و اين بيماري در مكان‌هايي كه قبلا وجود نداشت ظاهر مي‌شود و دوباره بروز مي‌كند.

اين مقام سازمان بهداشت جهاني گفت، اين بيماري كه از طريق پشه به وجود مي‌آيد پس از بروز دوباره در كره جنوبي در اواخر سال ‪ ،۱۹۹۰سال جاري در بلندي‌هاي “پاپوا گينه نو” بروز كرد.

وي افزود، افزايش درجه حرارت دماي هوا همچنين موجب افزايش تب دانگ در آسيا شده است.

براي مثال در كشور كوچك سنگاپور افزايش متوسط درجه حرارت سالانه هوا از ‪ ۲۶/۹درجه سلسيوس در سال ‪ ۱۹۷۸به ‪ ۲۸/۴درجه سلسيوس در سال ‪ ،۱۹۹۸يكي از عوامل ده برابر شدن موارد ابتلا به تب دانگي ظرف ‪ ۲۰سال اخير بوده است.

مبارزه با گرم شدن هواي جهان و افزايش انتشار گازهاي گلخانه‌اي مستلزم مشوق‌هاي مالياتي ابتكاري و سوبسيدهايي براي انرژي پاك يا صنايع كم مصرف بعلاوه توسعه فناوري‌هاي بي‌ضرر براي محيط زيست و تغيير در شيوه زندگي جهت كاهش استفاده از خودرو است.

اومي گفت، سازمان بهداشت جهاني اميدوار است كه با جمع آوري شواهد و مدارك دال براثر منفي تغييرات آب و هوا كشورها را وادار كند كه رويه‌هاي خود را تغيير دهند.

منبع: سایت پزشکان بدون مرز به نقل از رويترز 

        ژيارديالامبليا يك‌ پروتوزوئرفلاژل‌دار است‌ كه‌ عامل‌ ايجاداسهال‌ عفوني‌ مي‌باشد. اين‌عفونت‌ در كودكان‌ بيشتر ازبالغين‌ شايع‌ است‌. از علل‌ مهم‌ابتلا به‌ عفونت‌ در كشورهاي‌ درحال‌ توسعه‌ (همچنين‌ در مراكزنگهداري‌ كودكان‌ عقب‌ مانده‌ذهني‌ و مهدكودك‌ها)ژياردياست‌ كه‌ در افراد مبتلا به‌سوء تغذيه‌ و يا نقص‌ ايمني‌بيشتر است‌.
    راه‌ انتقال‌:
    ژيارديا لامبليا در انسان‌ ازطريق‌ خوردن‌ كيست‌ به‌ وجودمي‌آيد. كيست‌ها از طريق‌مدفوع‌ افراد آلوده‌ دفع‌مي‌شوند و آب‌ و غذا را آلوده‌مي‌كنند.    

آلودگي‌ منابع‌ آب‌ آشاميدني‌ بافاضلابهاي‌ حاوي‌ كيست‌ ياتخم‌ انگل‌ و اغذيه‌ دستمالي‌شده‌ با دستهاي‌ آلوده‌ به‌ كيست‌يا تخم‌ انگل‌ از مهمترين‌ منابع‌انتقال‌ بيماري‌ مي‌باشد. گر چه‌كودكان‌ نسبت‌ به‌ ژيارديا ازحساسيت‌ ويژه‌ برخوردارهستند با اين‌ حال‌ بيماري‌ دربالغين‌، حتي‌ ورزشكاران‌ وافرادي‌ كه‌ خوب‌ تغذيه‌ مي‌كنندو شرايط زيستي‌ مناسب‌ دارند،گزارش‌ شده‌ است‌. كلامصونيت‌ در برابر ژياردياحاصل‌ نمي‌شود و انسان‌ هميشه‌ممكن‌ است‌ آلوده‌ شود.
    انتقال‌ اين‌ بيماري‌ از انسان‌ به‌انسان‌ به‌ طور مستقيم‌ نيزامكان‌پذير است‌.
    اپيدميولوژي‌:
    ميزان‌ بروز در نقاط مختلف‌دنيا از 5 تا 50 درصد متفاوت‌است‌. عقيده‌ بر اين‌ بود كه‌انسان‌ تنها مخزن‌ ژيارديالامبليا مي‌باشد، ولي‌ امروزه‌عقيده‌ بر اين‌ است‌ كه‌ ژيارديا،سگ‌ و سگ‌ آبي‌ را نيز مبتلامي‌سازد.
    علايم‌ بيماري‌:
    ژيارديازيس‌ در كودكان‌ به‌مراتب‌ بيشتر از بزرگسالان‌علامت‌ دار است‌. علايم‌ در 40تا 80 درصد كودكان‌ آلوده‌ پس‌از يك‌ دوره‌ كمون‌ متوسط 8روزه‌، آشكار مي‌شود.شايع‌ترين‌ تظاهرات‌ بيماري‌اسهال‌، كاهش‌ وزن‌، دردهاي‌شكمي‌ و نقص‌ در رشدمي‌باشد. شروع‌ علايم‌ آن‌ ممكن‌است‌ شديد و تند و يا تدريجي‌باشد. بيماري‌ خودبخودمي‌تواند محدود شونده‌ و ياتوانايي‌ ايجاد اسهال‌ شديدطولاني‌ مدت‌ و سوء جذب‌ راداشته‌ باشد.
    سوء جذب‌ قندها، چربي‌ها وويتامين‌هاي‌ محلول‌ در چربي‌ممكن‌ است‌ در بيش‌ از نيمي‌ ازبيماران‌ اتفاق‌ بيفتد.

وزير بهداشت در مراسم سالگرد تاسيس معاونت غذا و داروي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي - درماني شهيد بهشتي در تالار امام علي(ع) اين دانشگاه گفت: <بر اساس مصوبه اخير شوراي عالي سلامت مصرف روغن جامد با ترانس بالاي 5 درصد در ادارات دولتي ممنوع است.>

باقري لنكراني خاطرنشان كرد: <مصوبه ديگر شوراي عالي سلامت در مورد ممنوعيت مصرف روغن‌هاي جامد با ترانس بالاي 5 درصد در ادارات دولتي است.‌ بر اساس اين مصوبه تهيه و توزيع‌كنندگان مواد غذايي در ادارات دولتي فقط مجازند از روغن‌هاي مايع يا روغن‌هاي جامد با ترانس و اسيد چرب زير 5 درصد استفاده كنند.

علاوه بر آن بر اساس مصوبه ديگر اين شورا به زودي دستورالعمل تهيه مواد غذايي در ادارات دولتي از سوي وزارت بهداشت تهيه و با امضاي معاون اول رييس جمهوري همزمان با ابلاغ ساير مصوبات شوراي عالي سلامت به دستگاه‌هاي دولتي ابلاغ مي‌شود.>

وزير بهداشت اضافه كرد: <نكته ديگري كه در شوراي عالي سلامت بر آن تاكيد شد لزوم استفاده از فيبر در مواد غذايي است، البته در فرهنگ غذايي ما ايرانيان مصرف سبزي جايگاه ويژ‌ه‌اي دارد اما در اين شورا تاكيد شد كه در توزيع مواد غذايي در ادارات نيز اين نكته در نظر گرفته شود.> وي گفت:‌ <شوراي عالي سلامت همچنين مصوب كرد كه از اين پس با هماهنگي وزارت بهداشت، موسسه استاندارد و سازمان حمايت از مصرف‌كنندگان دستورالعمل استفاده از آرم ايمني و سلامت مواد غذايي تدوين و ابلاغ شود و بر اساس آن روي مواد غذايي كه داراي سقف و حداكثر كيفيت هستند اين آرم درج شود.>

كامران باقري لنكراني همچنين گفت: <ممنوعيت مصرف دخانيات در فضا‌هاي عمومي در قانون جامع كنترل دخانيات مصوب مجلس وجود دارد اما شوراي عالي سلامت بر اساس اين قانون در جلسه اخير خود اين موضوع را مورد تاكيد قرار داد و ساز و كاري را تصويب كرد كه بر اساس آن از اين پس هر يك از كارمندان ادارات دولتي كه در محيط كاري سيگار بكشند از سوي رييس اداره به هيات‌ رسيدگي به تخلفات اداري آن دستگاه معرفي مي‌شوند.> وي ادامه داد: <مصرف سيگار در اماكن عمومي علاوه بر زياني كه براي خود فرد سيگاري دارد، اطرافيان را نيز تحت تاثير قرار مي‌دهد، دود سيگار و قليان حاوي 50 نوع ماده سرطان‌زاست كه وقتي در فضا منتشر مي‌شود علاوه بر سرطان موجب بروز بيماري‌هاي ريوي، قلبي و به خصوص آسم در افراد غير سيگاري مي‌شود.>

باقري لنكراني اضافه كرد: <مصوبه ديگر شورا نيز در مورد نگراني از بروز بيماري‌هاي منتقله از راه آب و مواد غذايي ناسالم در فصل تابستان بود كه مصوب شد همكاري‌هاي بين بخشي براي نظارت بر مزارع سبزي و جلوگيري از آبياري اين مزارع با فاضلاب خام افزايش يابد.>

منبع:هفته نامه سلامت

انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایراندر نظر دارد با ياري خداوند متعال و پشتيباني انجمن بين المللي ارگونومي ، به منظور اشاعه و توسعه تخصصي –كاربردي دانش ارگونومي/مهندسی عوامل انسانی، ايجاد بستر مناسب جهت تبادل تجربيات در سطوح ملي و بين المللي ، آشنا ساختن مديران صنايع و سازمان ها و تصميم گيرندگان با جنبه هاي كاربردي ارگونومي/ مهندسي عوامل انسانی و نيز تثبيت جايگاه و نقش ارگونومي در روند توسعه كشور، نخستين كنفرانس بين المللي ارگونومي ايران را با حضور متخصصان برجستة ارگونومي از پنج قارة جهان و با مشاركت و همياري دستگاههاي اجرايي ، صنايع ، سازمانهاي ذيربط و بخش خصوصي در تاريخ هاي 18و19 ارديبهشت 1387 ،  برگزار نمايد.

لطفا جهت آگاهي از آخرين وضعيت بروز رساني ، از اين وب سايت بطور مرتب بازديد نماييد.

دكتر مجيد معتمدزاده

دبير نخستين كنفرانس بين المللي ارگونومي ايران

دبير انجمن ارگونومي و مهندسي عوامل انساني ايران

عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي همدان

chair@iranergo2007.org

سایر اطلاعات تکمیلی را در همین وبلاگ بخوانید.

مقدمه

تله های حشره گير نوری از جمله ابزار و وسايلی است که در صورت استفاده صحيح می

تواند کارآيي بالايي در مبارزه با مگس در اماکن ايفا نمايد اين وسيله از جمله

وسايلی است که در مديريت تلفيقی آفات به عنوان ابزار پايش مورد استفاده قرار

می گيرد

شيوه های نصب و نگهداری تله های نوری

تله های نوری حشره گير(Insect light trap ) که به اختصار ILT ناميده می شود برای جستجو و کنترل نمودن حشرات پروازی که بطور اتفاقی در اماکن ظاهر می شوند بکار می روند. اين ابزارها نور فرابنفش می پراکنند که دراصطلاح به آن Black light گفبه می شود به تبع اين نامگذاری لامپهای توليد کننده اين اشعه را نيز لامپ های Black light می گويند. اين نور برای حشراتی مثل مگس ها و شب پره ها جاذب است و بدين واسطه حشره ای که به داخل تله کشيده می شود يا در اثر تخليه الکتريکی و يا در اثر افتادن روی صفحه ای چسبناک از ميان می رود. بر اين اساس دو نوع کلی از تله های نوری داريم: تله های با تخليه الکتريکی(که ZIP ZAP نيز ناميده می شوند) و تله های دارای صفحه چسبناک که البته هر کدام کاربرد های مختلفی در فرآيند کنترل و نظارت بر حشرات ايفا می کنند که در سطور بعدی به آن خواهيم پرداخت. آنچه که در اينجا حائز اهميت فراوان است تاثير وجود يا عدم وجود نور محيطی در اتاق يا فضايي است که از اين ابزارها استفاده می شود در صورت وجود شرايط مناسب (نبود نور محيطی) مگسها از فاصله 5/7 متری و شب پره ها از فاصله حدود 30 متری جذب اين تله ها می شوند. نکته قابل توجه ديگر استفاده از لامپهای فلورسنت معمولی آبی رنگ در اماکن تهيه و توزيع مواد غذايي در سطح کشور است که البته بی تاثير نيست اما آن تاثير مورد انتظار را نيز بر آورده نمی کند.

از نظر محل نصب هر دو قسم اصلی تله های نوری به انواع ديگری تقسيم بندی می شوند که شامل انواع آويزی از سقف، دو سويه، آويز به ديوار، سه گوش و مدل چسب دار دکوری نام برد.

کاربرد ها

يک تله نوری اگرچه مگس ها و ديگر حشرات مزاحم را می کشد وسيله ای بسيار مطلوب و موثر برای پايش آلودگی و يک سيستم اوليه هشدار دهنده است که می تواند افت شرايط بهداشتی يا کاهش اثر اقدامات کنترلی را قبل از خارج شدن جمعيت آفات از کنترل در محل نصب نشان دهد. البته به اين منظور تله های نوری چسب دار بهتر هستند چراکه حشره را بطور کامل صيد می کنند و و شناسايي آن را امکان پذير می کنند در حاليکه تله های با تخليه الکتريکی حشره را منفجر کرده و مانع از شناسايي درست آن می شوند البته برای يک تکنسين مجرب کنترل آفات که با دانش حشره شناسی بخوبی آشنا باشد شناسايي اوليه نوع آفت از بقايا امکان پذير خواهد بود. برای اقدام به يک نظارت خوب ظرف جمع آوری و يا صفحات چسبدار تله را بايد هر هفته يکبار مورد بررسی قرارداد و آن را تميز نمود انجام اين کار نه تنها منطبق با انجام يک برنامه نظارتی خوب است بلکه مانع از تجمع سوسکهای درمستيد و ديگر پوسيده خواران در داخل تله می شود. در اين خصوص بايد توجه نمود که حشرات مرده که در ديگر قسمتهای تله افتاده اند از قلم نيفتند. اطلاعات بسيار مناسبی را می توان از نمونه های حشرات جمع شده از تله ها بدست آورد که در زير مثالهايي را ارائه می کنيم:

- اگر تعداد زيادی مگس خانگی در تله افتاده باشد دليل بر وجود يک محل نشو نما در نزديکی محل نصب تله است.

- اگر تله مورچه اصطلاحا بالدار صيد کرده باشد لانه ای از مورچه ها در همان نزديکی وجود دارد.

- اگر تله اتفاقا پشه صيد کرده باشد احتمالا در هنگام غروب در محل باز مانده است.

نگهداری

همانگونه که گفته شد قلب يک تله نوری لامپ فلورسنت فرا بنفشی است که جاذب حشرات پرواز کننده است. هيچ وقت نمی توان با نگاه کردن به يک حباب در حال درخشش گفت که آيا با حداکثر توان کار می کند يا خير. فسفر داخل لامپ پس از يکسال کار 50% از کارآيي خود را از دست می دهد. متوسط طول عمر يک لامپ فرابنفش مورد استفاده در تله های نوری 7000 ساعت حدود 9 ماه است. به اين ترتيب لازم است در صورتی که از اين لامپها استفاده مداوم می شود هر سال دو بار ودر غير اين صورت حداقل سالی يکبار تعويض شود. انجام اين کار حتی زمانی که بنظر می رسد لامپ با قدرت تمام کار می کند ضروری است.

هر وقت تله را از مدار خارج کرديد اتصالات الکتريکی آن را کنترل کنيد. سيم های معيوب ، عايق بندی های شکسته و سوکتهای شکسته لامپ و ساير مواردی را که می تواند حاکی از بروز مشکلات الکتريکی باشد و نياز به خدمات تخصصی دارد کنترل نموده برطرف نماييد. شبکه خارجی تله را با برسی محکم تميز کنيد. رفلکتور و اکستريور تله را با آب گرم و ماده شوينده بخوبی شسته خشک نماييد. تاريح تعويض لامپ را با استفاده از چسب و قطعه ای کاغذ در زير تله بچسبانيد.

نصب

متاسفانه در مورد تعداد تله ای که بايد در يک محل نصب شود هيچ قاعده مشخص و مدونی وجود ندارد. بسياری از حشرات از فاصله ای بيش از 30 متر واکنشی به تله نشان نمی دهند مگس خانگی نيز از فاصلهای بيش از 5/7 متری جذب تله نمی شود. آنچه که بيش از تعداد تله مهم است محل نصب آنها است. تله ای که در جای مناسب نصب شده باشد بيش از يک دوجين تله ای که در جای نامناسب نصب باشد موثر است. نصب تله های نوری در راهرو های باريک و بلند در فاصله 5/7-5/4 متری از ورودی بسيار موثر است. در اماکن دارای بارانداز (مثل فروشگاههای زنجيره ای) نخستين خط دفاعی مناسب نصب تله سقف آويز در فاصله 5/7-5/4 متری از درهای سکوی بارگيری در داخل ساختمان است.

تله هايي که به سطح زمين نزديکتر هستند مگس بيشتری نسبت به تله های سقف آويز صيد می کنند. اين قبيل تله ها که فاصله بيشتری از کف محل دارند بيشتر شب پره ها را صيد می کنند.

از تله های نوری تنها در اماکن داخلی استفاده کنيد. استفاده از تله های نوری در اماکن خارجی مموجب صيد بيشتر حشرات غير آفت خواهد شد.

انتخاب درست تله های مورد نياز و تعداد آنها بسيار مشکل است.

تله های سقف آويز دو سويه: در محوطه پذيرش کالا در ارتفاع 3-5/2 متری از زمين و فاصله 5/4 متری از سکوی بارانداز در داخل ساختمان نصب شود. تله بايد بطور عمود بر درها نصب شود تا موجب جذب حشرات از محوطه خارجی نشود. نصب تله به موازات درها موجب جلب حشرات از بيرون به داخل می شود.

تله های نوری ديواری و تله های نوری سه گوش: معمولا در ارتفاع 5/1- 9/0 متری از زمين نصب می شوند. مگس های خانگی در نزديکی سطح پرواز می کنند. اين تله های نوری برای صيد حشرات قبل از ورود به اتاق فرآوری و محوطه فروش قابل نصبند. نصب اين قبيل تله ها در محل هايي که حشرات در آنها بداخل فضاهای باريک مثل راهرو ها و اتاق های کوچک کشيده می شوند بسيار موثر خواهند بود. تله های سه گوش بايد در گوشه خارجی تقاطع راهروها نصب شوند تا از هر دو سو حشرات را به خود جذب نمايند.

تله های نوری را نبايد مستقيما در بالای مواد غذايي روباز يا سطوح تهيه و طبخ مواد غذايي نصب نمود. تله های با تخليه الکتريکی را بر خلاف تله های دارای صفخه چسبدار نبايد درفاصله کمتر از 5/1 متر از اين سطوح نصب نمود.

تله های حشره گير دکوری چسب دار بهترين انتخاب برای مکانهای عمومی است.

مهرداد ضرابی

کارشناس ارشد حشره شناسی پزشکی

کارشناس کنترل ناقلين مرکز سلامت محيط و کار

ددت به عنوان اولين حشره کش سنتتيک مورد استفاده در مبارزه با آفات نباتی و ناقلين بيماريها تاثير مثبت و منفی بسياری بر سلامت انسانها گذارده است.

تاثير اين سم تا آنجا عميق بوده است که بسياری از مفاهيم جديد در کنترل آفات و ناقلين از جمله تئوری مديريت تلفيقی آفات با هدف کاهش اثرات مخرب اين سم و کاهش و نهايتا حذف کاربرد آن ارائه گرديده است. کشف اين ماده از جالبترين و چالش برانگيرترين کشفيات دانش بشری بوده است.
ددت از ماده ای معجزه گر تا آلوده کننده ای ممنوع                       
در اواخر دهه ۱۹۳۰ ميلادی، پاول مولر شيميدان محقق در شرکت ژژی واقع در بازل سوئيس مشغول تحقيق برای يافتن حشره کشی برای مبارزه با بيد لباس بود. وی در يکی از آزمايشاتش از ترکيبی بنام دی کلرو دی فنيل تری کلرو اتان استفاده نمود که قبلا در سال ۱۸۴۷ توسط شيميدانی آلمانی ساخته شده بود. مولر داخل جعبه ای شيشه ای را به اين ترکيب پودری سفيد رنگ و بدون بو آغشته نمود و سپس تعداد زيادی مگس خانگی را در داخل جعبه قرار داد. بدوا هيچ اتفاقی نيفتاد اما صبح روز بعد همگی مگس ها مرده بودند. دسته های جديدی از مگس و ديگر حشرات هم که اضافه می شدند به همين ترتيب از ميان می رفتند حتی پس از شسته شدن 

ظرف با مواد حلال هم باقيمانده بسيار ناچيز ترکيب موجود بر روی ديواره جعبه، موجب مرگ حشرات داخل آن می شد.
مولر با کشف ويژگی های اين ترکيب که نهايتا نام DDT را به خود گرفت به دريافت جايزه نوبل پزشکی سال ۱۹۴۸ نائل آمد.
مورخ سوئيسی لوکاس استراومن می گويد:
” ددت دارای ويژگی هائی است که ساير حشره کش هافاقد آن هستند. بسيار ارزان است، می تواند بطورانبوه توليد شود، فاقد اثرات بسيار سمی بر روی انسان و حيوانات خونگرم است و می تواند تعدادزيادی حشره را در مدت زمان کوتاهی نابود کند.”

ددت به جنگ وارد می شود:

طی جنگ دوم جهانی، متفقين برای پيشگيری از ابتلای سربازان و شهروندان به مالاريا، تيفوس و ساير بيماری های منتقله توسط حشرات بنحو گسترده ای از ددت استفاده نمودند. يکی از اولين موفقيت های ددت کنترل طغيان گسترده تيفوس در سال ۱۹۴۴ ناپل بود در عين حال از اين ماده در آلمان هم به عنوان يک حشره کش کشاورزی برای افزايش توليد زراعی استفاده می شد.
استراومن که برای يک گروه بين المللی به بررسی نقش شرکت های شيميائی سوئيس در جريان جنگ دوم پرداخته است می گويد: ” شرکت ژژی در آن زمان هم به متفقين و هم به آلمان ددت می فروخت. تنها در سال اول توليد اين ماده، آلمانی ها سفارش خريد ده هزار تن را داده بودند که برای يک محصول تازه بسيار زياد بود. ”

ماده شيميائی معجزه گر:
موفقيت های بعدی ددت در مبارزه با مالاريا بسيار جالب توجه بود. در سال ۱۹۴۵ بر اساس تخمين انجام شده ۷۵ ميليون هندی به مالاريا مبتلا شده بودند که تلفاتی بالغ بر ۸۰۰۰۰۰ نفر داشت. در اوايل دهه ۶۰ ، تعداد موارد بيماری به ۵۰۰۰۰ هزار مورد کاهش يافته بود. در سال ۱۹۴۸ در منطقه ای که امروزه سری لانکا نام دارد تاقبل از معرفی ددت ۸/۲ ميليون نفر به مالاريا مبتلا شدند اين عدد پس از معرفی اين ترکيب تا حد ۳۰ مورد در سال ۱۹۶۴ کاهش يافت. در يونان نيز تعداد موارد بيماری از يک تا دو ميليون مورد در سال به صفر رسيد. همچنين در ساردينيا تعداد موارد مالاريا ۷۵۰۰۰ مورد بود که پس از پايان مبارزه در سال ۱۹۵۱ به ۹ مورد رسيد. به علاوه ددت موجب ريشه کنی مالاريا در اروپا و امريکای شمالی شده است.

آلوده کننده منفور:
در اواخر دهه ۱۹۴۰ و اوايل ۱۹۵۰ ميلادی برخی دانشمندان دريافتند که گونه های خاصی از حشرات مثل مگس خانگی نسبت به اين آفت کش مقاوم شده اند به علاوه به کارگيری مداوم اين ماده برای مقاصد کشاورزی طی دو دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ و به تبع آن تجمع آين ماده در زنجيره غذائی موجب بروز نگرانی هايي شد.
استراومن می گويد: ” به دليل سميت حاد ناچيز اين ماده برای انسان به نسبت ديگر سموم، استفاده های متنوعی از آن به عمل آمده است. ماندگاری اين ماده يعنی همان خاصيتی که مولر بدنبال آن بود حال به يکی از معضلات کليدی تبديل شده است.”
در سال ۱۹۶۲ راشل کارسون کتابی را تحت عنوان بهار خاموش در ايالات متحده به چاپ رساند و در آن مشکلات زيست محيطی ناشی از بکارگيری اين ماده را برشمرد و تاثيرات نامطلوب آن را بر پرندگان شکاری مورد توجه قرار داد. در سال ۱۹۷۲ ايالات متحده بکارگيری ددت را ممنوع ساخت و بسياری از کشورهای دنيا نيز پس از اين کشور دست به اين اقدام زدند. استراومن در ادامه می افزايد: ” مقامات سوئيسی ابتدا به مخالفت با اين اقدام پرداختند اما زمانی که ايالات متحده و کانادا واردات پنير سوئيسی را بدليل وجود باقيمانده ددت در آن ممنوع کردند متوجه شدند که بايد دست به اقداماتی بزنند به همين دليل آنها نيز پس از چند ماه، استفاده از ددت را ممنوع اعلام کردند.”
در واقع اگرچه ددت در چربی بدن حيوانات و انسان تجمع می يابد اما هنوز هيچ مدرک معتبری در خصوص اثرات زيانباراين ترکيب بر بدن انسان در دست نيست !

 توقف تدريجی توليد:
در سال ۲۰۰۱ ميلادی بيش از ۱۲۰ کشور پيمان نامه جهانی منع استفاده از ۱۲ ترکيب شيميايي را که تحت عنوان آلوده کنندگان پايدار آلی ناميده می شوند در چارچوب کنوانسيون استکهلم امضا نمودند. در اين پيمان نامه به ۲۵ کشور جهان اجازه داده شده است مادامی که جايگزينی مقرون به صرفه برای ددت نيافته اند تحت نظارت و راهنمايي سازمان بهداشت جهانی از اين ماده استفاده نمايند.
مارسل تانر مدير انستيتو مناطق گرمسيری سوئيس اظهار می دارد: ” ددت بنا به دلايلی هنوز جايگاه خود را در برنامه های کنترل مالاريا حفظ کرده است. اول به خاطر اينکه مناطقی در جهان وجود دارد که آنوفل های ناقل هنوز به ددت مقاوم نشده اند دليل ديگر اينکه برای کاستن از جمعيت پشه ها در اماکن مسکونی که موجب کاهش موارد انتقال مالاريا می شودمی توان از مقادير بسيار کمی از آن استفاده نمود. با اين حساب اگر بار زياد بيماری را در نظر داشته باشيم و در مقابل فقدان ابزارهای مناسب برای کنترل مالاريا را پيش روی قرار دهيم با وجود ابزاری مثل ددت که همچنان موثر است ممنوعيت استفاده از آن اشتباهی مطلق خواهد بود.”
از دهه ۱۹۹۰ که استفاده از ددت متوقف گرديد تعداد موارد ابتلا به مالاريا در افريقا و امريکای جنوبی متناوبا افزايش داشته است.
روبرت ريدلی از برنامه تحقيقات بيماری های گرمسيری سازمان بهداشت جهانی ضمن تاييد اين گفته اضافه می کند: ” ممنوعيت کلي بکارگيري ددت اثراتي کاملا منفی بر کشور هايي خواهد داشت که هنوز برآن به عنوان عامل اصلی کنترل مالاريا تکيه دارند.”

حافظ حيات:
در اواخر دهه ۱۹۳۰ شرکت ژژی يکی از توليد کنندگان مواد رنگی بود که تحقيقاتش را بر مواد دارويي جديد متمرکز نموده بود. اما ددت اين شرکت را قادر ساخت بازار کاملا تازه ای را برای مواد شيميايي مورد استفاده در کشاورزی بدست آورد و نيز به ۱۵-۱۰ سال برتری آن نسبت به ساير رقبا انجاميد. مشخص گرديده است که تا قبل از دهه ۵۰ ميلادی يعنی زمان حرکت بسوی بازار علف کش ها، ددت مهمترين آفت کش مورد استفاده در کشاورزی بوده است.
اما پاول مولر در سال ۱۹۶۵ يعنی سه سال پس از انتشار کتاب بهار خاموش در گذشت. ويلی بوتيکر زيست شناس که در دهه ۱۹۴۰ ميلادی در شرکت ژژی مشغول به کار بوده است و برخی از اولين بررسی های صحرايي ددت را در سوئيس به انجام رسانده است در مورد مولر می گويد: ” پاول فردی نسبتا خجالتی و کمرو و از اصالتی واقعی برخوردار بود. او که ماده اش روزی حافظ جهان بود هرگز از اينکه ديگر مورد توجه عموم قرار نداشت اظهار ناراحتی نمی کرد.”

مهرداد ضرابی
کارشناس ارشد حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلين
کارشناس کنترل ناقلين مرکز سلامت محيط و کار

دكتر “نيما تقوي‌نيا” مجري اين طرح گفت، در اين شيوه از فوتوكاتاليست‌هاي نانو ساختاري استفاده شده است كه در معرض نور ماوراء بنفش سطح آنها فعال شده و خاصيت اكسيد كنندگي مي‌يابند.

به گفته وي فوتوكاتاليست‌ها خاصيت تجزيه آلاينده‌ها را دارند و از اين رو مي‌توان از آنها براي تصفيه آب و هوا استفاده كرد.

اين محقق كه موفق به ساخت اين دستگاه تصفيه هوا در آزمايشگاه شده است، افزود در اين دستگاه، هوا از طريق فن وارد شده و در حين قرار گرفتن در معرض نور ماوراء بنفش از كنار لايه‌هاي فوتوكاتاليست رد مي‌شود، در اين حالت آلودگي خود را از دست داده و به بيرون هدايت مي‌شود.

به گفته اين عضو هيات علمي دانشكده فيزيك، اكسيد تيتانيوم (‪ (TiO۲از مهمترين مواد فوتوكاتاليست است كه داراي بازده بالا پايداري شيميايي و مكانيكي مناسب و قيمت پايين است.

تقوي نيا گفت درصدد ساخت كارتريج‌هايي براي استفاده در داخل سيستم‌هاي تهويه مطبوع در بيمارستانها و كارخانه‌هاي صنايع غذايي است.

وي افزود در سيستم‌هاي تهويه رايج از الياف شيشه‌اي استفاده مي‌شود كه قابليت زدودن بسياري از آلودگي‌ها را دارد، اما ويروس‌ها و مولكولهايي مانند ‪ CO , NOرا به دليل كوچكي بسيار نمي‌تواند از محيط پاك كند.

وي كه عضو پژوهشكده علوم و فناوري‌هاي نانو دانشگاه شريف است تاكيد كرد با استفاده از فوتوكاتاليست‌ها مي‌توان اين ذرات و حتي مواد آلي مانند بو را نيز از بين برد.

اين استاد دانشگاه با اشاره به اينكه فناوري استفاده از
فوتوكاتاليست‌ها فناوري جديدي نيست و در ساير نقاط دنيا مورد استفاده قرار مي‌گيرد افزود اين نخستين بار است كه اين فناوري با شيوه جديدي در ايران به كار گفته مي‌شود.

وي گفت از فوتوكاتاليست‌ها در زمينه‌هاي ديگري مانند شيشه‌هاي ضد بخار و سطوح خودتميزشونده نيز مي‌توان استفاده كرد.

به گفته تقوي نيا خاصيت بسيار آب دوستي فوتوكاتاليست‌ها در برابر تابش نور ماوراء بنفش اين امكان را فراهم مي‌كند كه از اين فناوري در آينه‌هاي ضد بخار استفاده كرد.

خاصيت خودتميز شوندگي نيز به دليل خواص فتوكاتاليستي و آب دوستي ايجاد مي‌شود و كاربرد آن در كاشي، شيشه و ديوارهاي خودتميزشونده است.

به گفته وي فوتوكاتاليست‌ها را مي‌توان در آينه‌هاي ضد بخار در صنعت خودرو، سطوح ضد باكتري در بيمارستانها و صنايع غذايي، سطوح خودتميزشونده در صنعت ساختمان، تصفيه آب در صنايع شيميايي و تصفيه هوا و بو زدايي در صنايع محيط زيست بكار برد.

منبع:سایت پزشکان بدون مرز به نقل از ایرنا

تا قبل از قانون مديريت پسماندها مورخ 17/3/83 تكليف مديريت پسماند در شهرها،‌روستاها و فضاهاي ‌مابين شهر و روستا مشخص نبود. حتي در شهرها كه به صورت سنتي جمع‌آوري،‌حمل و دفن پسماندها توسط شهرداري‌ها انجام مي‌‌شد، تكليف قانوني مشخص و روشني در اين زمينه وجود نداشت.

تصويب اين قانون كه با پيشنهاد مشترك وزارت كشور و سازمان حفاظت محيط زيست به هيات دولت ‌صورت پذيرفت، ابعاد و جوانب مختلف مديريت پسماندها را در تمامي پهنه سرزمين مشخص كرد از جمله مواردي كه در قانون مذكور آمده است. تعريف و تعيين مديريت اجرايي پسماندها در سه عرصه شهر، روستا و فضاهاي ‌مابين است.

در اين قانون مديريت اجرايي بدين ترتيب معرفي شده است.«مديريت اجرايي،‌شخصيت حقيقي يا حقوقي است كه مسوول برنامه‌ريزي،‌ساماندهي، مراقبت و عمليات اجرايي مربوط به توليد، جمع‌آوري، ذخيره‌سازي، جداسازي، حمل و نقل،‌بازيافت، پردازش و دفع پسماندها و همچنين آموزش و اطلاع‌رساني در اين زمينه است.»

با توجه به تعريف مذكور،‌وظايف بسيار مهمي بر دوش مديران اجرايي در سه عرصه مذكور گذاشته شده است. در اينجا به بحث مديريت اجرايي پسماندها در شهرها- كه شهرداري‌ها هستند- و مديريت اجرايي پسماندها در روستا- كه دهياري‌ها هستند- وارد نمي‌شويم،‌بلكه به وظايف بخشداران و مديريت اجرايي پسماندها در فضاهاي خارج از محدوده قانوني و حريم شهرها و روستاها مي‌‌پردازيم.

بخشداري‌ها به موجب اين قانون،‌موظف به انجام وظايف ذيل هستند:
1- برنامه‌ريزي، ساماندهي؛ مراقبت و عمليات اجرايي تمامي فرآيند مديريت پسماندها در خارج از شهرها و روستاهاي كشور.

2- اخذ بخشي از هزينه‌هاي مديريت پسماند از توليدكننده پسماند براساس تعرفه‌اي كه طبق دستورالعمل وزارت كشور توسط شوراهاي اسلامي برحسب نوع پسماند تعيين مي‌‌شود. عوايد مذكور صرفا مي‌‌بايد در مديريت پسماند هزينه شود.

3- تفكيك، جداسازي، دفن يا بازيافت پسماندها براساس زمانبندي اعلامي وزارت كشور.
4- بازنگري و اصلاح تشكيلات و سازماندهي خود در مديريت اجرايي پسماند.
5- دفن بهداشتي پسماندها براساس ضوابط زيست‌محيطي.
6- ممانعت از مخلوط كردن پسماندهاي پزشكي با ساير پسماندها و تخليه و پخش آنها در محيط يا فروش، استفاده و بازيافت اين نوع پسماندها در فضاهاي خارج از شهرها و روستاها
7- ممانعت از تخليه پسماندها در اماكن غيرمجاز توسط خودروها در معابر بين‌شهري.
8- تامين و تضمين سلامت،‌بهداشت و ايمني عوامل اجرايي تحت نظارت بخشداري‌ها براساس معيارها و ضوابط وزارت بهداشت،‌درمان و آموزش پزشكي.

9- اتخاذ تمهيدات براي واگذاري تمام يا بخشي از عمليات اجرايي مربوط به جمع‌آوري، جداسازي و دفع پسماندها به افراد حقيقي و حقوقي.

انجام وظايف بسيار مهم و تاثيرگذار بخشداري‌ها در مديريت پسماند نيازمند اصلاح ساختار سازماني بخشداري‌ ويژه تامين اعتبارات لازم در قوانين بودجه سنوات كشور است. البته بخشي از اعتبار موردنياز از درآمد حاصل از اين قانون كه به حساب خزانه‌داري كل كشور واريز مي‌‌شود،‌قابل تامين است.

ليكن حجم و تنوع وظايف نيازمند توجه و اهتمام جدي دولت و وزارت كشور در تامين اعتبارات و اصلاح ساختار بخشداري‌هاست. همچنين به وظيفه خطير صداوسيما و ساير رسانه‌ها و نيز دستگاه‌هاي آموزشي و فرهنگي اشاره شده كه وفق قانون مديريت پسماندها موظفند جهت اطلاع‌رساني و آموزش، جداسازي صحيح، ‌جمع‌آوري و بازيافت پسماندها اقدام و با مسوولان مربوطه همكاري كنند.

همچنين ساير وزارتخانه‌ها چون جهاد كشاورزي، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، ‌نيرو و نفت سازمان حفاظت محيط‌زيست در اين خصوص وظايفي بر عهده دارند كه متاسفانه پس از گذشت سه سال از تصويب قانون مذكور اقدام خاصي به عمل نياورده‌اند.

 منبع روزنامه هم میهن سه شنبه دوازدهم تیرماه هشتادوشش

بهداشت محیط با سابقه بیش از 40 سال بعنوان قدیمی ترین و بهداشت حرفه ای جوانترین ادارات حوزه سلامت ، وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی تا کنون فرصت مناسبی جهت معرفی خود نداشته و از مدتها پیش لزوم وجود مجموعه ای راهنما جهت فعالیتهای محیط و حرفه ای احساس می شد ، به همین منظور بر آن شدیم با ایجاد سایت اطلاع رسانی مرکز ، ضمن معرفی جایگاه مرکز سلامت محیط و کار در نظام سلامت کشور ، آخرین اخبار و اطلاعات از برنامه ها و فعالیتهای مرکز را در اختیار بازدید کنندگان گرامی قرار دهیم.

شرح وظایف مرکز سلامت محیط و کار

- جمع آوری اطلاعات و آمار فعالیت ها و تحلیل آنها

- انجام تحقیقات کاربردی در زمینه بهداشت محیط ( آب ، هوا ، خاک) بهداشت حرفه ای ( کنترل عوامل زیان آور محیط و کار ، بیماری های شغلی رایج در کشور و ... )

- تعیین نیازها و اولویتهای برنامه بهداشت محیط و بهداشت حرفه ای

- تشکیل کمیته های علمی کشوری

- سیاستگذاری برای برنامه های بهداشت محیط و بهداشت حرفه ای

- تدوین و پیشنهاد بودجه

- تهیه مواد و مطالب لازم برای آموزش همگانی بهداشت در زمینه بهداشت محیط و بهداشت حرفه ای

- تعیین و ابلاغ ضوابط ، استاندارد ها و دستورالعمل های مربوط به بهداشت محیط و بهداشت حرفه ای

- آموزش تکنولوژیهای جدید خدمات بهداشت محیط و بهداشت حرفه ای

- برنامه ریزی و پیش بینی و ترتیب اجرای برنامه های منظم بازآموزی

- برآورد نیروی انسانی مورد نیاز و پیش بینی مکانیسمهای تامین آن

- بررسی مسائل و مشکلات استانها و همکاری با آنها برای رفع مشکلات

- هدایت استانها در برنامه ریزی تفضیلی و کمک به انجام آن

- تهیه و تدارک تجهیزات و مواد استراتژیک که لازم است از خارج از کشور وارد گردد

- تدوین و پیشنهاد لوایح قانونی

- برقراری هماهنگی و همکاری بین بخشی بویژه در زمینه برنامه هایی از قبیل شهر سالم - روستای سالم

اداره بهداشت مواد غذايي در عرضه و مصرف،دستورالعمل اجرائی طرح شورای بهداشت نمازگزاران مساجد را  به معونتهاي بهداشتي دانشگاههاي علوم پزشكي كشور ابلاغ نموده است.

متن كامل دستورالعمل اجرايي طرح شبنم (شورای بهداشت نمازگزاران مساجد) به شرح ذيل مي باشد:

1         معاون محترم بهداشتی/سلامت بعنوان دبير شورای استانی و انتخاب يکنفر از کارشناسان بهداشت محيط استان بعنوان مسئول پيگيری طرح تعيين و با ابلاغ رياست محترم دانشگاه/دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی فعاليت را شروع نمايند.

2         هماهنگی و تشکيل جلسات شورای مذکور با حضور اعضای مرتبط که پيوست میباشد با دعوت معاون بهداشتی/سلامت دانشگاه/دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بعنوان دبير شورا صورت میپذيرد. (طرح مذکور از طريق واحدهای ستادی سازمانها به واحدهای استانی ابلاغ شدهاست)

3         در اولين جلسه ضمن توزيع کليات طرح و آئيننامه مقررات بهداشتی مساجد اهميت بهداشت در مساجد و وضعيت موجود بهداشت در اينگونه اماکن تبيين میگردد و ضرورت همکاريها جهت تأمين اهداف سلامت و بهداشت در مساجد مطرح و سپس باتوجه به چارت و وظايف سطوح مختلف طرح، بحث و تبادل نظر میشود.

4         در مورد راهاندازی شورا در سطوح شهرستان و شهر و روستا و بررسی وضعيت بهداشت مساجد تحت پوشش و تعيين اولويتها و نحوه مداخله و تعيين ميزان مشارکت هر بخش و جلب مشارکت بخش خصوصی و نحوه تدوين برنامه عملياتی جهت بهبود وضعيت موجود، بحث و تصميمگيری بعمل میآيد.

5         شاخصهای عمده طرح عبارتند از: ميزان دفع بهداشتی فاضلاب و زباله ، ميزان دسترسی به آب آشاميدنی سالم، ميزان استفاده از سرويس بهداشتی (توالت ، دستشوئی، وضوخانه)، ميزان استفاده از سيستم ايمنی و اطفاء حريق مناسب ، ميزان رعايت بهداشت عمومی (نظافت و شستشوی مرتب فرشها و پردهها ، صحن، حياط) ، ميزان موارد ممنوعيت مصرف دخانيات در داخل مسجد ،  استفاده از آبدارخانه و يا آشپزخانه بهداشتی میباشد. ضمناً با عنايت به شرايط محلی ، اولويتهای ديگر میتوانند مَد نظر قرار گيرند.

6         برنامهريزی مناسب جهت ارتقای شاخصهادر کليه سطوح در دستورکار شوراها قرار میگيرد. بديهی است برنامههای اجرائی بايد پاسخگوی تعيين ميزان شاخصها در وضعيت موجود نيز باشد.

7         راه اندازی شورای بهداشت شهرستان با دبيری رئيس مرکز بهداشت شهرستان و حضور نمايندگان دستگاههای عضو در سطح شهرستان انجام خواهد شد.

8         برای راه اندازی شورای بهداشت در شهر و روستا لازم است يکی از مراکز بهداشتی درمانی شهری و  رروستائی با انتخاب رئيس مرکز بهداشت درمان شهرستان به عنوان دبيرخانه شورای بهداشت نمازگزاران مساجد شهر و يا روستا تعيين و رئيس مرکز بهداشتی درمانی منتخب به عنوان دبير تعيين گردد. بديهی است در صورت ضرورت و با تشخيص اعضا شورای شهرستان، در يک منطقه وسيع میتوان دو و يا بيشتر مرکز بهداشتی درمانی شهری يا روستائی را به عنوان دبيرخانه تعيين نمود.

9         مسئوليت اجرای برنامههای ابلاغ شده در مساجد به عهده مسئول هيئت امنای مسجد مربوطه میباشد.

10      نظارت مستمر بر فعاليتهای اجرائی هيئتهای امنای مساجد در هر سطح در جهت ارتقای شاخصهای بهداشتی و هماهنگی جهت برگزاری برنامههای آموزشی مرتبط به عهده شوراهای بهداشت نمازگزاران مساجد میباشد.

11      گزارش کار جلسات و پيشرفتکار شورا و ميزان مشارکت بخشها هر سه ماه يکبار بايد پس از جمــعبندی به سطوح بالاتر تا دبيرخانه شورای کشوری بهداشت نمازگزاران مساجد مستقر در مرکز سلامت محيط و کار ارسال شود.

مركز سلامت محيط و كار علاوه بر وبسايت رسمي خود داراي يك وبلاگ نيز مي باشد.شايد يكي از دلايل اساسي ايجاد و راه اندازي وبلاگ توسط دوستان در وركز سلامت محيط و كار به ويژگيهاي منحصر به فرد وبلاگ به عنوان يك رسانه تاثيرگذار بر مي گردد.آنچنان كه نويسنده اولين پست اين وبلاگ نيز به تاريخ بيست و هفتم ديماه هشتادوپنج اين موضوع را متذكر شده است: ((مرکز سلامت محيط و کار بدليل نياز به دريافت نظرات شما عزيزان و لحاظ نمودن آنها در برنامه های جاری خود نيازمند بکارگيری ابزارهای تازه و مدرن است. تاسيس اين وبلاگ خط ارتباطی موثر و مستقيمی را  فراهم می آورد که در آن می توانيد بی واسطه و بی رودربايستی نظرات خود را ارائه دهيد.))

آنچه كه در اين وبلاگ بيش از هر چيز ديگر به چشم مي آيد انتقاداتي است كه از سوي فعالان عرصه سلامت از جمله بهداشت محيطي ها و بهداشت حرفه اي ها ارائه شده است كه گاه دامنه آنها به موضوعات بسيار پيش پا افتاده و حتي بي نزاكتي هايي نيز كشيده شده است.البته فارغ از همه انتقاداتي كه به مجموعه معاونت سلامت و مركز سلامت محيط و كار وارد است،نيل به اهداف عالي سلامت ايجاب مي نمايد كه به همراه بيان مشكلات و انتقادات،راه حلهايي نيز براي برون رفت از آن مشكلات ابراز گردد.يك نكته مهم ديگر آنكه كمتر شاهد حضور همكاران بهداشت محيط و ارائه پيشنهاد توسط آنان هستيم.اغلب كساني كه اظهار نظري كرده اند از همكاران بهداشت حرفه اي هستند و اين موضوع شايد بيانگر همبستگي بيشتر و حضور جدي تر آنان در تصميم سازي ها و تصميم گيري هاي مديريتي است.

در ارتباط با انتقادات مطرح شده در اين وبلاگ،البته همكاران محترم در وبلاگ مركز سلامت نيز به هيچ عنوان از ابراز اين انتقادات ناراحت نخواهند شد. چنانچه در پست ديگري به تاريخ هفتم اسفندماه هشتادپنج به اين موضوع نيز پرداخته اند:‌ ((مدتی است که وبلاگ مرکز سلامت محیط و کار راه اندازی شده است اما بسیاری از همکاران صرفا به ابلاغ تبریک و تشکر بسنده کرده و از بیان نظرات خود که حتما کارشناسانه و سودمند خواهد بود خودداری کرده اند این در حالی است که خبر تاسیس این وبلاگ از طریق نامه به کلیه معاونتهای بهداشتی یا سلامت دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی و حتی گروههای تخصصی دانشکده های بهداشت سراسر کشور و نیز روابط عمومی وزارت متبوع اعلام شده است.

اطلاعات مربوط به وظایف مرکز سلامت محیط و کار را می توانید با استفاده از پیوندهای افزوده شده به وبلاگ و مراجعه به سایت مرکز سلامت محیط و کار دریافت کنید. همچنین وبلاگ مرکز آماده است که لینک سایر وبلاگهای مشابه را به بخش لینکهای مهم خود اضافه کند. برای ارسال مطالب خود می توانید از آدرس markazsalamat@yahoo.com استفاده کنید. در مورد سایر سوالات  بررسی کارشناسی در حال انجام است که در اسرع وقت در وبلاگ قرار خواهد گرفت. ارائه نظرات و پیشنهادات و انتقادات و حتی دردلهای شخصی شما جذابیت وبلاگ را افزایش خواهد داد.)) همچنين در پست ديگري آمده است: ((در همین مدتی که از کامنتهای خوب شما غافل بودیم مطالبی گنجانده شده بود که هم خوشحالمان کرد و هم به فکرمان برد. عده ای همکارانشان در مرکز سلامت را به بی کفایتی متهم کرده اند و همکاری، برخی از آنها را از برخورد ارباب منشانه برحذر داشته است. همکار بی ناممان نیز یک تنه به دفاع از همکاران بی دفاع خود پرداخته است. هر چند نظر همه برایمان مغتنم است اما بدون اینکه خواسته باشیم نظر همکار بی ناممان را تایید کنیم که البته با بخشهایی از نظرات ایشان هم مخالفیم - به  ایشان هر که می خواهد باشد- استناد می کنیم و می گوئیم که دریچه ای فراهم کرده ایم که از میان آن با چشمان شما به خود بنگریم. جرات به خود نگریستن و خود را در معرض نقد قرار دادن در کمتر کسی قابل مشاهده است و این عین کفایت است. امید است فراگیر شود.

اما نکته دیگر تقابل نظراتی است که در این چند روزه بی خبری در کامنتهای شما مشاهده کرده ایم. به جرات می توان گفت وبلاگی فارسی پیدا نمی شود که اینچنین موجب ارائه نظرات مختلف شده باشد. این می رساند در کار خود موفق بوده ایم و مخاطبانی تیز هوش یافته ایم ما نیز از این وضع استقبال می کنیم اما تا آنجا که نظرات همکاران متمدنانه و بدون اتهام بستن و خدای نا خواسته توهین ارائه شده باشد. قصد سانسور نداریم گذشته کوتاه وبلاگمان این را می رساند و آینده ای بلند آن را ثابت خواهد کرد. انتقادات گزنده هم در جای خود با ارزش است چرا که می فهماند منتقدان سر سختی داریم و باید مراقب خود باشیم .

منتظر نظرات، انتقادات و پیشنهادات و سوالات شما هستیم. همکاران ثابت کرده اند، حتی اگر کار با رایانه را نمی دانید می توانید از فرزند خود برای ابراز نظرتان استفاده کنید.))

در پايان برخي از اين انتقادات و پاسخ نويسندگان وبلاگ مركز سلامت محيط و كار زا با هم مي خوانيم.وبلاگ مركز سلامت محيط و كار به آدرس www.markazsalamat.persianblog.com قابل دسترسي است.

سئوال همكاران بهداشت حرفه اي ساوه

بر اساس بخشنامه شماره 8621 مورخ 25/5/82 وزیر بهداشت اندازه گيري و ارزیابی عوامل زيان آور قبل از انجام معاينات در هر سال الزامي است .

بنظر ما مسئوليت اجرای قانون تامين اجتماعی ما نيستيم و تامين اجتماعی نمی تواند برای ما تعيين تکليف کند

متن پاسخ

اجرای مفاد قانون اصلاح تبصره ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی بسته به موضوع و نوع تکلیف بر عهده دو دستگاه ناظر با وظیفه حاکمیتی معین (وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و وزارت کار و امور اجتماعی) و اجرایی سازمان تامین اجتماعی و ذینفعان نهاده شده است. ما نیز به فراخور تکالیف تعیین شده برای وزارت بهداشت از مرحله بازدید؛ تشکیل پرونده؛ صدور رای برای تایید یا رد سختی و زیان آوری؛ اعلام رفع نواقص بهداشتی؛ انجام اقدامات لازم در پاسخ به استعلامهای بهداشتی؛ تدوین و ابلاغ دستورالعملها( حدود تماس شغلی؛ انجام معاینات شغلی و....) وظایفی داریم که بایستی به آنها عمل کنیم. به عبارتی دیگر تامین اجتماعی برای ما تعیین تکلیف ننموده است بلکه دستگاههای قانون گذار (مجلس و هیئت محترم دولت طی آئین نامه های ذیربط) این تکالیف را تعیین و جهت اجرا ابلاغ نموده اند

پاسخ توسط سرکار خانم مهندس حق شناس تهیه و به تایید مدیر کل سلامت محیط و کار رسیده است.

متن سوال:

آقای دکتر جنیدی سلام عرض کرده

لطفاً برنامه مرکز سلامت محیط و کار را در ارتباط با دوره های آموزش بهداشت برای صنایع اعلام نمائید آیا برنامه خاصی پیش بینی شده است یا خیر ؟ در حال حاضر از طرف بازرگانی مشهد با همکاری مجامع امور صنفی ۲۴ ساعت دوره برای کلیه صنوف برنامه ریزی شده و در حال اجرا است اما برای صنعتگران و افرادی که در صنایع و کارگاههای صنعتی فعالیت مینمایند و با توجه به مخاطرات شغلی انها برنامه ریزی تا کنون نشده است ؟

متن پاسخ:

بر اساس برنامه های کلان مرکز سلامت محیط و کار کلیه دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی در برنامه عملیاتی واحدهای بهداشت حرفه ای و بهداشت محیط خود دوره های آموزشی مرتبط را در سطوح مختلف چه برای پرسنل بخش دولتی و نظام شبکه اعم از کاردانان، کارشناسان و بهورزان و چه برای بخش خصوصی نظیر کارفرمایان و کارگران و ... پیش بینی و اجرا می کنند. لیکن این مرکز در حال بررسی و طراحی پکیجهای مرتبط برای صنایع و صنوف مختلف با توجه به نوع کارها و مخاطرات سلامتی آنهاست که انشاء الله پس از تدوین و نظر خواهی و تصویب جهت اجرایی کردن آنها ابلاغ خواهد شد. علی ایحال ضمن تشکر نظرات شما در پکیجهای مورد اشاره لحاظ خواهد گردید.

پاسخ توسط جناب آقای مهندس عقیلی تهیه و به تایید مدیر کل سلامت محیط و کار رسیده است.

اداره عومل  زيان آور شيميايي و بهداشت هوا مركز سلامت محيط و كار به تازگي اقدام به فراخوان صاحب نظران ،كاردانان و كارشناسان بهداشت محيط و حرفه اي در خصوص تهيه  و تدوين بسته آموزشي برنامه ايمني شيميايي  نموده است.

کاربرد وسیع مواد شیمیائی در صنایع ، مشاغل ، محیط زیست و زندگی روزمره مردم باعث افزایش روزافزون بیماریها و عوارض ناشی از این واقعه در جوامع شده است . لذا شناخت و اشراف شاغلین سطوح نظارتی و اجرائی ( بهداشت محیط و حرفه ای و یا سایر پرسنل مرتبط ) به این موضوع موجب ارتقاء ارائه آموزش های مناسب ، روش های کنترل و شناسائی و مراقبت از انتشار مواد شیمیائی و ..... به خدمت گیرندگان حوزه اجرائی و نظارتی خواهد شد . لذا در دستور کار برنامه های ایمنی شیمیائی سال جاری مرکز سلامت محیط و کار ، تدوین بسته آموزشی که پوشش دهنده نیاز همکاران کلیه سطوح باشد ، پیش بینی شده است .

بدینوسیله از کلیه صاحبنظران ، اساتید و کارشناسان محترم درخواست می گردد ، پیشنهاد سرفصل های آموزشی مورد نیاز دربرنامه ایمنی شیمیائی که برای فراگیران کاردان و کارشناس شاغل در سطوح نظارتی و اجرائی ، مناسب بوده و در کتب و جزوات در دسترس کمتر به آن پرداخته شده است ، معرفی و به آدرس ذیل ارسال  نمایند . malekafzali_sh@yahoo.com

مديركل آزمايشگاه‌هاي كنترل غذا و داروي وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشكي گفت:طرح نظارت بر كنترل مواد غذايي موسوم به “پي ام اس ‪ “PMSبر روي پنج نوع محصول غذايي انجام مي‌شود.

دكتر”مرتضي پيرعلي” روز شنبه در گفت و گو با خبرنگاران افزود:بر اساس اين طرح از محصولات سوسيس، كالباس،چيپس،آرد خبازي و روغن‌هاي جامد و مايع به علت احتمال مخاطره‌آميز بودن نمونه‌گيري خواهد شد.

وي اظهار داشت: اين نمونه گيريها در ‪ ۴۰آزمايشگاه سراسر كشور انجام مي‌شود و اگر مورد ناشي از عدم رعايت اصول بهداشتي در اين محصولات مشاهده شود، با توليدكننده برخورد خواهد شد.

پيرعلي،با اظهار اين كه “نمونه‌گيري بر روي ديگر محصولات غذايي در مراحل بعدي انجام خواهد شد”، گفت:معاونت غذا و داروي وزارت بهداشت به منظور ايمني و سلامت مواد غذايي، بازرسي و عملكرد نظارت بر محصول در سطح عرضه را در دستور كار خود قرار داده است.
 

شهرداری از مردم پول زباله می گیرد

شهرداري تهران موضوع دريافت هزينه هاي مربوط به جمع آوري زباله هاي شهري را در دستور کار قرار داد. براساس اين طرح که کليات آن صبح ديروز در شوراي شهر تهران نيز به تصويب رسيد، شهرداري مجاز خواهد بود بهاي خدمات مديريت پسماند را از توليدکنندگان آن دريافت کند. با تصويب نهايي اين طرح در صحن علني شورا و سپس تشکيل ساختارهاي مورد نياز، شهرداري مجاز خواهد بود بهاي خدمات را به صورت مستمر و براساس ميزان توليد هر واحد توليدي اعم از خانه هاي مسکوني، واحدهاي تجاري و مراکز دولتي و غيردولتي دريافت کند.اين مصوبه که به دنبال لايحه شهرداري صورت گرفت سومين اقدام شهرداري تهران براي ساماندهي وضعيت جمع آوري و دفع زباله هاي شهري در راستاي کاهش هزينه هاي سربار به شمار مي آيد. پيش از اين و در ابتداي امر مديريت شهر تهران نظام جمع آوري زباله ها را از شيوه سنتي به روش مکانيزه تغيير داد که به گفته مدير کل خدمات شهري با جذب دست کم 40 ميليارد تومان از سرمايه هاي بخش خصوصي امکان پذير شد.

در اين روش تلاش شد با کارگذاري مخازن جمع آوري زباله در سطح شهر تا حد امکان از رجوع ماموران شهرداري به در منازل خودداري شود. در دومين گام نيز شهرداري با موظف کردن واحدهاي تجاري کوچک و بزرگ، مجتمع ها و شهرک هاي مسکوني و همچنين مغازه ها به استفاده از مخازن مخصوص خود تلاش کرد قوانين بيشتري را در اين حوزه حکمفرما کند. براساس اين ايده که تاکنون 900 واحد تجاري آن را عملياتي کرده و 25 هزار واحد ديگر مطلع شده و بايد آن را اجرا کنند، واحدهاي عمده توليدکننده زباله موظف شدند با خريد مخازن، زباله ها را تنها در ساعات تعيين شده خارج از اماکن خود قرار دهند. متخلفان از اين دستورالعمل نيز پس از دو بار اخطار مشمول قانون پلمب واحد تجاري خود خواهند شد. تخطي مجتمع هاي مسکوني و غيرمسکوني و همچنين شهرک ها نيز به جمع نکردن زباله ها از سوي شهرداري منجر خواهد شد. در تازه ترين اتفاق نيز مديريت شهر تهران قصد دارد هزينه خدمات مديريت پسماند را از توليدکنندگان خرد و کلان زباله دريافت و صرف آنچه «بهبود کيفيت خدمات» ناميده شده کند. موافقان اين طرح در شورا و شهرداري اميدوارند با اجراي اين طرح ضمن کاهش هزينه هاي جمع آوري زباله به اهدافي چون کاهش توليد زباله، تفکيک از مبدأ و کسب درآمدهاي پايدار شهري دست پيدا کنند. هم اکنون شهروندان تهراني به صورت روزانه 7 هزار تن زباله توليد مي کنند و تحويل شهرداري مي دهند. به گفته مديرکل سازمان خدمات موتوري، هزينه ساليانه اين جمع آوري براي شهرداري تهران معادل 64 ميليارد تومان است.

اين هزينه تقريباً يک ونيم برابر بيشتر از اعتبارات سازمان فرهنگي و هنري و تا حدودي برابر با بودجه ساليانه معاونت اجتماعي شهرداري تهران به شمار مي آيد.ظاهراً اين موضوعات مهم ترين عوامل موثر در ارائه لايحه اخذ بهاي مديريتي پسماند از سوي شهرداري تهران به شورا بوده است. هرچند پيش از اين نيز وزير کشور طي نامه اي به استانداران سراسر کشور از آنها خواسته بود از آنجا که «دفاتر تخصصي سازمان شهرداري ها و دهياري هاي کشور با تشکيل جلسات متعدد کارشناسي اقدام به تهيه دستورالعمل نحوه تعيين بهاي خدمات مديريت پسماند شهري کرده... مقتضي است ترتيبي اتخاذ شود تا در اسرع وقت (اين دستورالعمل) به شوراهاي اسلامي شهرها ابلاغ شود تا وفق قانون اقدام کنند.» مصطفي پورمحمدي در اين نامه که مي توان از آن به عنوان محرکي براي شهرداري تهران نيز نام برد در توجيه اين دستورالعمل نوشته بود؛ «امروزه توسعه شهرها، ارتقاي فرهنگ شهرنشيني، تغيير الگوي مصرف، تنوع در توليد و بسته بندي محصولات مختلف افزايش پسماندهاي شهري از نظر حجم و وزن را به دنبال داشته است... که باعث بالا رفتن سطح توقع شهروندان از شهرداري ها جهت ارائه خدمات بيشتر» شده است «که خود مستلزم صرف هزينه هاي زياد است.» از طرف ديگر در قانون مديريت پسماند قانونگذار اعلام کرده «مديريت اجرايي مي تواند هزينه هاي مديريت پسماند را از توليدکنندگان پسماند... دريافت کرده و فقط صرف هزينه هاي مديريت پسماند کند.» از همين رو وزير کشور با اشاره به دستورالعمل نحوه تعيين بهاي خدمات مديريت پسماند شهري و تاييد آن از سوي خود خواسته است شوراهاي اسلامي پس از ابلاغ وفق قانون عمل کنند.

نحوه محاسبه بهاي خدمات

با قطعي شدن اجراي ماده 8 قانون مديريت پسماند يا همان مجوز دريافت هزينه هاي جمع آوري و دفع زباله هاي شهري آنچه از اهميت برخوردار مي شود، موضوع نحوه محاسبه بهاي خدمات است که بايد «با تعرفه ارائه شده از سوي وزارت کشور توسط شوراي شهر و برحسب نوع پسماند تعيين و دريافت شود.» از همين رو وزارت کشور در اولين گام نحوه محاسبه بهاي خدمات را از طريق يک فرمول مشخص به تمام شهرداري هاي کشور اعلام کرده است. بر اساس اين دستورالعمل نرخ بهاي خدمات مديريت پسماند صنوف 50 درصد عوارض کسب با توجه به نوع کسب تعيين خواهد شد.

بهاي خدمات تمامي اماکن اداري و مراکز و موسسات آموزشي شرکت هاي دولتي و خدماتي که صنف محسوب نمي شوند نيز معادل 100 درصد عوارض نوسازي ملک (اعم از ملکي، اجاره اي، رهني يا وقفي) تعيين خواهد شد. در رابطه با مشاغل پرزباله هم علاوه بر بهاي خدمات مديريت اجرايي مي تواند بر اساس تعرفه و روش اجرايي متناسب با نوع پسماند (خشک، تر و حجم يا وزن) که توسط شورا مصوب مي شود هزينه هاي مربوطه را دريافت کند. دريافت هزينه جمع آوري زباله هاي شهري اگر چه به تازگي در کشور مطرح و براي نخستين بار در شهر تهران به يک الزام اداري براي شهرداري مبدل شد اما از سابقه اي طولاني در شهرهاي مختلف دنيا برخوردار است. بر اين اساس در اين شهرها هزينه هاي مربوط به جمع آوري زباله هاي شهري در انتهاي هر ماه يا سال به صورت عوارض از شهروندان اخذ مي شود. ميزان توليد زباله و تفکيک کردن يا نکردن اين زباله ها به هنگام تحويل به ماموران شهرداري از مهمترين شاخص هاي تعيين بهاي پرداختي براي هر واحد توليد کننده زباله به شمار مي آيد.

در يک مطالعه صورت گرفته در سازمان خدمات موتوري که چندي پيش به صورت کتابچه اي با عنوان «تجربه 10 شهر توسعه يافته در زمينه جمع آوري زباله هاي شهري» منتشر شد از بين 50 شهر مورد بررسي مديريت 48 شهر نظير پاريس، لندن، نيويورک، پرنس جورج، تورنتو، توکيو و اوساکا دريافت هزينه هاي جمع آوري زباله از توليدکنندگان آن را به صورت کامل عملياتي کرده بودند. در اين زمينه حتي ديويد ميلر، شهردار تورنتو که شهرش اخيراً عنوان تميزترين شهر سال کانادا را به دست آورد معتقد است که اين تنها راهکار بالا بردن کيفيت خدمات به شهروندان به شمار مي آيد. به گفته او توليدکنندگان وقتي بدانند که به ميزان توليدشان بايد پول پرداخت کنند «خيلي زود به صرفه جويي در مصرف و يا تفکيک» روي مي آورند که اين در ادامه کاهش هزينه ها در شهرداري را به دنبال مي آورد.

جدول هاي تعيين نرخ بهاي توليد زباله

 براي بسياري، شغل يك منبع درآمد و عامل شناسايي است و محل كار، جايگاهي است كه تقريباً نيمـي از عمــر خــود را در آن سپري مي كنيم. در اين باره بينديشيد. اكثر ما روزي هشت ساعـت از وقتمــان را در محــل كار مي گذرانيم. اگر ساعتهايي را حساب كنيم كه صرف رفت و آمد و اضافه كاري مي شود، اين زمان شايد روزانه به 10 يا حتي 12 ساعت هم برسد.

در اين جا بايد پرسيد كه آيا هرچه بيشتر كار مي كنيم، كمتر لذت مي بريم؟ امكان دارد شغلها، منبع ناخوشي باشند. امروزه دو عامل فشار رواني (استرس) و افسردگي باليني، محل كار را »خلل پذير« مي سازند. به موجب بررسي پيمايشي كه توسط جامعه كارشناسان مدد كار كارمندان (ايي اي پي اي) صورت گرفت، معلوم شد كه فشار روحي و افسردگي باليني به ترتيب دومين و سومين مشكل بسيار مهم محل كار، البتــه بعد از بحران خانوادگي، محسوب مي گردد. برآورد شده است كه هر ساله در ايالات متحده بر اثر كاهش بازدهي، كارگريزي و مرگ نابهنگام، ميلياردها دلار به هدر مي رود.

پنجاه درصد تلفات جاني ناشي از ده علت عمــده ي مــرگ و ميـر در ايالات متحده را مي توان به عوامل رفتاري، از آن جمله فشار رواني نسبت داد.

فشار رواني و كاميابي

ما براي انجام كار به نيكوترين شيوه اي، بايد تنش و فشار روحي ايجاد كنيم. به جريان يافتن آدرنالين درخونمان نياز داريم. ولي تنش زياده از حد، موضوع متفاوتي است.

شايع ترين علامتهاي فشار بي نهايت شغل عبارتند از خستگي، بي خوابي، فشار خون، سردرد، زخم، ترش كردن، ناتواني در تمركز يا آرميدن و بي اشتهايي.

چنانچه افسردگي باليني موردتوجه قرار نگيرد، احتمالاً از تنش محل كار ناشي مي گردد. چه بسا افسردگي به عنوان اعمال تكانشي (براساس انگيزش ناگهاني) يا بي نتيجه، زودرنجي (تندمزاجي) و خشم، دير رسيدن و تمايل به دوري جستن از همكاران نمايان گردد.

عامل تنش شغلي چيست؟

كار زياد و تعارض شخصيت (به ويژه با بالادستان) دو نمونه از رايج ترين علل تنش شغلي است. قبول مسئوليت سنگين، علت ديگري است.

كساني كه در مشاغل مديريت انجام وظيفه مي كنند، غالباً از حجم زياد كار شكوه مي كنند. اما امتيازي دارند كه شايد از وجودش بي خبر باشند و آن نرمش پذيري است. اين قدرت در آنهــا هست كــه ازطريق جستار (بحث و گفت و گو) و حتي رويارويي، تنش محل كار را بزدانيد.

اين حالت پيوسته براي ساير كاركنان مانند كارگراني كه در خط توليد كار مي كنند يا كسانـي كه به كارهاي دفتري سرگرمند، رخ نمي دهد. پژوهش ثابت مي كند پيشه هايي كه ملال آور و يكنواخت به نظر مي رسند همان قدر بر انسان فشار وارد مي سازند كه مشاغل اجرايي كارآمد.

پنج واكنش اساسي در برابر تنشهاي محل كار

! شريك غم ديگران بودن بي آنكه گامهاي اساسي درجهت تغيير وضعيت برداشته شود؛

! براي كاستن از سنگيني كار، طولاني تر و بيشتر كاركردن؛

! روي آوردن به تلاش جالب واكنشي به منظور اينكه بتوانيم سرزندگي را بازگردانده و كار بيشتري را در مدت كوتاهتري انجام دهيم.

! جسماً از شغل خويش كناره گرفتن يا آن را رها كردن و به دنبال كار ديگري گشتن يا زمان و توان صرف شده در مسير كار را كاهش دادن؛

! تجزيه و تحليل وضع، بازبيني راهبردها و به جست و جــوي راهكـارهـايـي براي دگرگون سازي موارد پرداختن.

در نگاه اول، به نظر مي آيد كه واكنش شماره 5 عملي ترين واكنش است به شرطي كه تشخيص دهيم موقعيت شغلي ما تا چه حد از اختيار ما خارج است. موارد وابسته به كنشها و قواعد پديد آمده توسط ديگران چنان فزون است كه حتي سازنده ترين كوششها نيز قادر به تضمين آن نيستند. آنچه كه مي توان تضمين كـرد احساس نيكوي »پذيرش مسئوليت« شغلي مان است. از آنجايي كه شرايط فردي خيلي زياد فرق مي كند، از اين رو »راه حل صحيح« براي هر كس متفاوت است.

به ياد بسپاريد كه امكان دارد راهكارهاي مستقيمي براي مشكلات حاصل از تنش شغلي وجود نداشته باشد.

پيشنهادهايي جهت كاهش فشار رواني كاري

1 - مسئوليت شغلتان را به عهده بگيريد: تا جايي كه مقدور است اولويتها را درنظر گرفته و مجدداً تعيين كنيد. نخست مراقب كارهاي مهم و دشوار باشيد و وقت تان را تنظيم كنيد. در اين صورت كاراتر مي شويد.

2 - هر بار، به عملي دست زنيد: هر طرح بزرگ را به كار كوچكتر و اجراشدني تقسيم كنيد. فهرستي از تمام اموري كه بايد انجام يابند و زمان تقريبي پايان هريك تهيه كنيد. به كارها اولويت ببخشيد. ابتدا كاري را به اتمام رسانده و آنگاه به سراغ بعدي برويد. كارها را تا زماني آسان بگيريد كه حس كنيد نياز به اجرا و نظارت داشته باشند.

3 - با همكاران روراست باشيد: اين مسئله درمورد رئيس نيز صدق مي كند. اگر دچار مخمصه شده ايد، عيان سازيد. چه بهتر كه در اين رهگذر، همدرداني هم داشته باشيد. تنها شكوه نكنيد. راه گشا باشيد و پيشنهادهاي عملي مطرح سازيد.

4 - بگذاريد كارفرمايتان كمك كند: بسياري از شركتها به كاركنان خود ياري مي كنند تا به مدد برنامه مساعدت به كارمند، پيامدهاي حاصل از تنشهاي پيشه اي را از ميان بردارند.

5 - كمتر كار كنيد:« نه »گفتن را ياد بگيريد. دست از كارهايي بكشيد كه سرنوشت ساز نيستند.

6 - نشانه هاي خطر تنش شغلي را بشناسيد: از علايم فشار شغلي با خبرباشيد و به محض اينكه مهارنشدني گشتند، واردعمل شويد؛

7 - مراقب بهداشت جسمي خود باشيد: تندرستي جسماني سبب مي شود كه تحمل فشارتان افزايش يابد. بايد تغذيه و خوابتان متعادل باشد. به اندازه كافي ورزش كنيد.

8 - آرميدن را بياموزيد: دريچه اطمينان سالمي اعم از ورزش، سرگرمي، موسيقي، مطالعه يا فقط پياده روي بيابيد و از آن به عنوان »پلي« بين كار و زندگي داخلي خودتان استفاده كنيد.

9 - از زندگي خصوصي خويش غافل نباشيد: برنامه اي تنظيم كنيد تا رعايت عدالت بين كار و زندگي شخصي را بر شما امكان پذير سازد. از اين كار، دمي غفلت نورزيد.

10 - به فكر تغيير يا ترك شغل خود باشيد: گرچه اين آخرين راه چاره است، ولي با اين همه شق ديگـري برايتان پيش مي آيد. چنانچه وضع مالي تان پرداختن به اينگونه تصميمات را ناممكن مي سازد، در اين صورت حواس خود را جمع زندگي داخلي تان كنيد. اگر زندگي خصوصي تان پرثمرتر، مهيج تر و مفرح تر باشد، احتمال دارد پاره اي از درد و رنج وضع ناشاد كاري را برطرف سازد.

منبع:سایت لینکستان

در هر حال اینم وضوعی تاسف برانگیز است و امیدواریم که هر چه زودتر شاهد حضور و فعالیت مجدد و فعال تر پایگاه اطلاع رسانی بهداشت محیط ایران باشیم.

حفظ بهداشت جامعه وافراد آن از جنبه هاي مختلف يعني بهداشت فردي ، بهداشت عمومي و بهداشت محيط زيست قابل بررسي است .

افراد جامعه بايد بدين باور برسند كه علاوه بر رعايت موازين بهداشت فردي ملزم به حفظ بهداشت محيط پيرامون خود هستند . زيرا درصورت عدم رعايت اين موضوع سلامت آنها و سلامت ساير افراد جامعه در مخاطره خواهد افتاد . يكي از موارد مهم در زمينه حفظ و ارتقاي سلامت افراد وجامعه دفع زباله ومواد زائد از راههاي صحيح است .

زباله چيست :‌ زباله به كليه مواد زائد جامد دور ريختني ( فساد پذير وفساد ناپذير) گفته ميشود كه درمنازل ، مراكز تهيه و توزيع وفروش مواد غذايي ،مؤسسات صنعتي ، تجاري و كشاورزي ايجاد ميشود بنابراين بايد بنحو صحيح و اصولي جمع آوري ، حمل و به نوعي از محل زندگي و كار دفع گردد.

اجزاي تشكيل دهنده زباله :

پس مانده غذايي :

خاكستر

آشغال ( قابل احتراق وغيرقابل احتراق )‌

خاك و خاشاك خياباني (‌خاكروبه )‌

جسد حيوانات

انواع روشهاي دفع زباله :

دفن بهداشتي زباله

سوزاندن

بازيافت وتهيه كود گياهي (‌كمپوست )‌

جداسازي مواد زباله براي تغذيه دام وطيور

فاكتورهاي مهم در دفن بهداشتي زباله :

انتخاب محل مناسب

جهت وزش باد

وضعيت توپوگرافي منطقه (‌پستي وبلندي منطقه ‌

شرايط جوي

محصور نمودن محل دفن زباله

مراحل جمع آوري زباله در روستا :

جلب مشاركت مردمي ، شرط اصلي موفقيت درهرامر بهداشتي است . اولين قدم ،‌هماهنگي با شوراي اسلامي روستاو توجيه لزوم دفع بهداشتي وتشويق آنان به همكاري درانجام اين مسئله است

عمليات مربوط به دفع زباله :

نگهداري زباله

جمع آوري وحمل زباله

دفع نهايي زباله

نگهداري زباله

: اين مرحله از زمان توليد تا هنگام جمع آوري را شامل ميشود كه ممكن است به دو صورت انجام شود .

نگهداري زباله در منازل واماكن

نگهداري زباله در جايگاه موقت بمنظور جمع آوري وحمل آن به محل دفع نهايي زباله

مشخصات زباله دان يا سطل زباله بهداشتي :

قابل شستشو باشد

از جنس مقاوم وزنگ نزن ومجهز به درب محكم باشد .

داراي حجم مناسب و پس از پرشدن قابل حمل باشد .

غير قابل نفوذ باشد تا شيرابه زباله به بيرون نشت نكند.

سطل زباله مجهز به دستگيره در دو طرف باشد تاحمل آن آسان صورت گيرد.

جمع آوري زباله :

جمع آوري وحمل زباله از نظر بهداشتي بسيار حائز اهميت است كارگري كه دراين مرحله مبادرت به جمع آوري زباله مي نمايد دقت كافي را بعمل آورد كه از پخش و پراكنده شدن زباله در كوچه ها و معابر جلوگيري شود.

دفع نهايي زباله :

آخرين مرحله از عمليات زباله ميباشد كه باتوجه به شرايط ممكن است دفن يا سوزانده و يا از آن كمپوست تهيه شود.

سر و صدا نيز از اهميت خاصي در محيط كار برخوردار است و معمولاً در بهداشت صنعتي بطور جداگانه مورد مطالعه قرار مي‌گيرد . سر و صداي مداوم ممكن است در طول مدت كار ايجاد سنگيني گوش نمايد كه آنرا اصطلاحاً كري شغلي مي‌نامند . ضمن معايناتي كه در بدو استخدام از كارگران بعمل آيد در مورد کارگراني که بايد در محيط پر سر و صدا کار کنند بايستي دقت بيشتري بعمل آيد و همچنين سابقه آنها را در معاينات دوره اي در نظر گرفت و اگر به كري تدريجي و كري شغلي مبتلا شده باشند در معالجه يا تعويض كار آنها بايد اقدام نمود .

جلوگيري از زيان‌هاي حاصله از سر و صدا با استفاده از وسايل حفاظت شخصي مانند : حفاظت گوش تا حدودي امكان پذير است و ليكن چاره‌اي ديگر چون محدود كردن و يا توسعه فضاي كار بر حسب تعداد ماشين‌هاي مولد صدا ، رعايت اصول مهندسي ، مكانيكي ، سرويس ماشين‌آلات و بالاخره تعويض كار يا كوتاه كردن ساعات كار كارگران و غيره نيز وجود دارد .

ضمن اينكه استفاده از وسايل حفاظت فردي نظير گوشي و پلاك هميشه بايد به عنوان آخرين راه حل مد نظر باشد . متخصصين شنوايي از دستگاه‌هاي شنوايي‌سنج استفاده نموده و با قرار دادن كارگر در اتاقك‌هايي كه صدا در آن نفوذ نمي‌كند آنها را مورد آزمايش قرار مي‌دهند و ميزان شنوايي را مي‌سنجند . (معمولاً در فركانس‌هاي مختلف از 5/63  هرتز تا 8000  هرتز)

بنابراين بايد گفت ضرر و زيان كار مداوم و طولاني در محيط كار پر سر و صدا (صداي مداوم) بر شنوايي ، بيشتر از كاري است كه شدت صدا زيادتر ولي طول تماس با آن كمتر باشد ، (صداي متناوب) .

البته فاكتورهاي ديگري نظير استعداد شخصي سن و سلامت هوش در ابتلا به سنگيني گوش ، دخالت دارند . سرو صدا به طور كلي داراي تاثير عمومي ‌و عضوي و همچنين تاثير رواني است و همچنين در اثر كم شدن حس شنوايي امكان دارد ايجاد خطرات مختلف در محيط كار براي خود كارگر و يا ساير همكاران او نيز خطرات مختلفي ايجاد نمايد . وسايل خاصي جهت اندازه‌گيري شدت صدا وجود دارد كه به نام ترازسنج صدا معروف است . همچنين در تجزيه صدا به فركانس‌هاي مختلف از دستگاه مكمل ديگري به نام اكتاوباند صدا استفاده مي‌شود .

شدت صدا بر حسب واحدي بنام دسيبل اندازه‌گيري مي‌شود و معمولاً صداهايي كه شدت آنها بيش از 85 دسيبل نبوده و در فركانسهايي بين 300 تا 4800 ارتعاش در ثانيه نباشد براي شنوايي مضر نخواهند بود .

علاوه بر اهميت سر وصدا در صنعت ، امروزه سر و صدا به عنوان يكي از عوامل آلوده كننده محيط زيست  مورد توجه خاص قرار گرفته و حتي اثرات آن در روي افراد جامعه مورد بحث است و مطالعاتي روي افرادي كه در مناطق پر سر و صداي شهري نظير مركز شهر يا اطراف فرودگاه‌ها و … زندگي مي‌كنند انجام شده است.

ضمن اينكه اثرات رواني سر و صدا نيز مهم بوده و همواره با تغييرات فيزيولوژيكي در بدن همراه مي‌باشد و عوارض خاصي بوجود مي‌آورد كه نهايتاً منجر به كاهش راندمان كاري و افزايش حوادث در صنايع مي‌گردد .

مديركل آزمايشگاه‌هاي كنترل غذا و داروي وزارت بهداشت، از نمونه برداري يكهزار و770 محصول غذايي و انجام 12 هزار و 500 آزمايش بر روي اين محصولات در نخستين سال اجراي طرح كشوري پايش كالا در سطح عرضه خبر داد و گفت: با آغاز اجراي اين طرح در سال گذشته 5 نوع كالا اعم از سوسيس و كالباس،‌ چيپس، آرد خبازي، روغن‌هاي جامد و مايع دستشويي مورد پايش و ارزيابي قرار گرفت كه در سال 86 شامل محصولات آرايشي و بهداشتي نيز مي‌شود.

به گزارش خبرنگار «بهداشت و درمان» خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، دكتر مرتضي پيرعلي همداني در حاشيه نوزدهمين گردهمايي معاونين غذا و داروي دانشگاه‌هاي علوم پزشكي سراسر كشور در شيراز براي خبرنگاران توضيح داد:‌ كنترل كيفي محصولات غذايي قبل از عرضه در سطح بازار به انجام مي‌رسد. حال آن كه با اجراي طرح كشوري پايش كالا در سطح عرضه (post Marketing survillance) علاوه بر كنترل مواد غذايي و بهداشتي در سطح توليد و بازرسي و نظارت بر عملكرد واحدهاي توليدي نظارت در سطح عرضه هم در دستور كار قرار دارد.

وي به برگزاري كارگاه‌هاي آموزشي با همكاري دانشگاه‌هاي علوم پزشكي سراسر كشور اشاره كرد و افزود: در اين راستا، دستورالعملها و فرم‌هاي مستندسازي تهيه و در اختيار دانشگاه‌هاي علوم پزشكي كشور به عنوان بازوان اجرايي وزارت بهداشت قرار گرفته‌اند.

پيرعلي با اشاره به طراحي 25 جدول و فرم در بخش تضمين كيفيت اداره كل آزمايشگاه‌هاي كنترل غذا و دارو گفت: طي دو دوره به فاصله زماني 6 هفته و بر مبناي اطلاعات لازم، نمونه‌ها از سطح بازار خريداري و مورد آزمايش قرار گرفت.

وي انتخاب كالاها را بر اساس ميزان مصرف، احتمال مخاطره آميز بودن بر حسب شرايط فساد و آسيب پذيري گروه مصرف كننده عنوان كرد و در ادامه يادآور شد: نتايج استخراج شده به همراه كنترلهاي مستمر، تكميل كننده‌اي براي اصلاح فرآيند توليد وارتقاي سطح ايمني و سلامت محصولات محسوب مي‌شود.

مديركل آزمايشگاه‌هاي كنترل غذا و داروي وزارت بهداشت، از گسترش طرح PMS در سال 86 خبر داد و در پايان گفت: اين طرح در دومين سال اجرا، كالاهاي بيشتري را مورد بررسي و ارزيابي قرار مي‌دهد تا افزون بر نظارت و پايش در سطح توليد، ايمني و سلامت محصولات غذايي آرايشي و بهداشتي هم كه در اختيار مصرف كننده قرار مي‌گيرند ارزيابي شود.

بازرس ويژه معاونت غذا و داروي وزارت بهداشت با اعلام آمادگي اين واحد نسبت به پاسخگويي سوالات مردمي در زمينه محصولات دارويي و غذايي، قاچاق و تقلبي در كشور گفت: هموطنان مي‌توانند از طريق تماس با شماره تلفن 66417251 سوالات خود را طرح و پاسخ مقتضي را دريافت كنند.

به گزارش خبرنگار «بهداشت و درمان»‌ خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، سيد ابوالفضل ميررفيع در حاشيه برگزاري نوزدهمين گردهمايي معاونين غذا و داروي دانشگاه‌هاي علوم پزشكي سراسر كشور در شيراز با اعلام اين خبر گفت: از ابتداي سال تاكنون به ياري اطلاع رساني مردمي بيش از 150 كالاي قاچاق و تقلبي پي‌گيري و مورد بازرسي قرار گرفت.

وي آمار متوسط مصرف داروهاي قاچاق و تقلبي در دنيا را 15 درصد از بازار دارويي عنوان كرد و افزود: اين ميزان در برخي كشورها به 35 درصد هم مي‌رسد كه خوشبختانه ايران در رديف كشورهايي با پايين ترين ميزان بازار قاچاق دارويي قرار دارد.

وي در تعريف كالاي قاچاق با استناد به تبصره 7 قانون بودجه 86 گفت: واردات و خروج هر نوع كالايي بدون اخذ مجوز لازم از مراجع ذيصلاح، قاچاق محسوب مي‌شود. اين در حاليست كه بر اساس قوانين جديد كشوري كالاي قاچاق و تقلبي در عرصه توزيع هم قابل پي‌گيري است.

بازرس ويژه معاونت غذا و داروي وزارت بهداشت با اعتقاد به اين كه در قاچاق كالا به استثنا كالاهاي بهداشتي و مرتبط با سلامت فقط ضرر اقتصادي متوجه فرد مي‌شود، گفت: اين در شرايطي است كه در قاچاق محصولات غذايي و دارويي افزون بر ضرر مالي لطمات جبران ناپذيري هم به سلامت افراد وارد مي‌شود.

ميررفيع با بيان اين كه سيستم نظارتي و دستگاه‌هاي اجرايي تنها عامل بازدارنده براي كالاي قاچاق محسوب نمي‌شوند، در ادامه توضيح داد: همراهي مردم و رسانه‌ها در جهت اطلاع رساني و شفاف سازي بهتر و پذيرش وزارت بهداشت به عنوان مرجعي ذيصلاح براي حفظ و تامين سلامت ضروري احساس مي‌شود.

وي اجراي 4 اصل را در كنترل پديده قاچاق موثر برشمرد و يادآور شد: اين 4 اصل شامل غير قابل مصرف دانستن دارو و محصولات غذايي وارداتي فاقد برچسب فارسي از سوي مردم، ‌تعامل بيشتر دستگاه‌هاي اجرايي، ‌رفع خلاهاي قانوني و بالاخره افزايش توانمندي‌هاي پژوهشي وزارت بهداشت است.

ميررفيع در پايان با بيان اين كه هيچ مانعي براي ورود كالاهاي سالم بهداشتي از مسير قانوني وجود ندارد، در پايان يادآور شد: بايد با تشديد مجازات ريسك انجام تخلف براي عاملان قاچاق كالاي تقلبي افزايش يابد.

هرروزصبـح منزل را به مقصد محل كارترك مي كنيم درگذرازخيابان هاي شلوغ وپرترافيك شـهر، ويتـرين مغازه ها ‏چشم هـر رهگذررانوازش مي كند باخود مي گوييم عجب مبـل قشنـگي چه كفـش زيبـايي چه فـرش خوش نقشـي ‏وچه ماشين خوش رنگـي و...‏ حيرت كنان به مسير خودادامه مي دهيم

 از كناركارگاههاي نجاري ،كفاشي،نقاشي وصافكاري و...مي گذريم سروصداي ‏گوش خراش آهـنگري،بوي بنـزين ورنگ نقاشي،گـردوغبارنجاري و... آدمي را از روياي شيرين زندگي بيدارمي ‏كندتا لذت زودگذر زيباييهاي پشت ويتـرين مغازه هارا فراموش كند،حس كنجكاويـش راتحريك مي كندكه بااندكي ‏تامل وتوقف تغييرمسير وارد اين كارگاهها شود تا بداند خالق آن همه زيباييها درنمايشگاهها و فروشگاه ها كيست ؟ ‏كجاست؟ چگونه ودرچه محيطي كارمي كند؟ دركارگاهـي ،نقاشـي راباپيسـتوله اي پرازخون جگـرمشاهده مي كنيم كه چگونه روي ماشـين رنگ مي پاشد ومحيـط ‏كاررا آكنده ازدودقرمزاسپند مي كندتا هنرش ازگزندبدنظران مصون ماند وبدانند خوش رنگي قرمز جگري ‏ازكجاست!‏ به كارگاه نجــاري واردمي شويم سـروصداي زياد دستگاهـهاي رنده واره فلكه و... آهنـگ ملايم محيـط كارراتغـيير ‏مي‌دهد.آشوب واضطـراب رادركارگاه حاكم مي كندكه باشنيدن دستورات آهنينش ترس ونگراني سراسروجودمان ‏رافرا گيردوضـربان قلبمان تند تندبزندبطوريكه گوشهايمان ديگـر،درددل نجاررانشنوند.‏ ازكناركارگاه اهنگـري مي گذريم چشمان هررهگذرمجذوب اشعه نوراني جوشكاري ميشودتاازحرارت وروشنايي آن ‏لذت ببرد غافل از آنكه چشمانش فداي آن گرما وروشنايي كذايي خواهد شد.تيرگي سقف وديوار،سرخي چشمان ‏آهنگروسردي محيط كارنشان ازبي مهري كاردارددرحاليكه كار،بزرگترين تفريح زندگي (به فرموده مولي الموحدين ‏حضرت علي (ع)وجوهروجودي هرشخص است. انسان بيكارهمانندجسم بي روح است كه باكاركردن روح درجسم ‏اودميده مي شود.

‏ آري نمونه هايي ازاين كارگاهـهارا بارهاوبارها بطورروزمره درتمام نقاط شهرمشاهده مي كنيم كه بصورت پراكنده ‏تحت شرايـط ناايمـن وغيربهداشـتي مشـغول فعاليت هستند بدون پاســخ به سئــوالاتي كه درذهــن مانقــش مي ‏بنددازكـنارآنهابي تفـاوت مي گذريم راستـي چه گـروهي،چه ارگـاني مسئول وضامن سلامـتي كارگران ومحيـط ‏كارصـنايع كوچك شهـرمان هستند اما نكـته اي كه بايدبدان توجه نمودآ‌ن است كه بدانيم سلامـتي اين قشر عظيم ‏زحمتكش به واسطه عوامل مضر و زيان آور محيط كارهمواره تهديدمي شود.‏ باتوجه به گزارشات ونتايج بازديـدهاي مستـمركارشناسان وبازرسين بهداشـت كارمبنـي بروضعيت نامناسب وغير ‏بهداشـتي كارگاهها، علل بروزمشكلات بهداشـتي صنـايع كوچك موردارزيابي قرارگرفت تاضمن گسترش فرهنگ ‏ايمنـي وبهداشـت كار راهكارهاي مناسبي درجهت بهبودسلامـتي كاركنان صنوف فني وخدماتي اتخاذ گردد.‏

عوامل بروز معضلات بهداشتي صنايع كوچك

‏1.نبودآموزش مستمر متصديان صنوف فني وخدماتي :‏ عدم آگاهي متصديان صنوف فني وخدماتي ازدستـورالعملهاواهـداف وبرنامه‌هاي‌بهداشـت‌كاريكي ازعوامل ‏بروزمشكلات بهداشـتي كارگاههابوده كه بدون اطلاع ازعوامل زيان آور ومخاطرات بهداشـتي محيط كار خود ‏مشغول‌فعاليت‌هستندلذا‌ارتقاء‌سطح‌آگاهي‌شاغلـين صنوف فنـي وخدمـاتي مسـتلزم انجام اقدامات مسـتمري ازقبيل ‏تشكيل كلاسهاي آموزشـي واستفاده ازپمفلت ها وپوسترهاي آموزشي درمحيط كارو... مي باشد

 ‏2.پراكندگي صنوف فني وصنايع كوچك درنقاط مختلف شهر:‏ از روشـهاي كاهش اثرات عوامل زيان آور محـيط كار ميتوان به كاهش تعـداد افــراد در معرض ‌اين ‌عوامل ‌از ‏قبيل سـروصدا ،گردوغبار و...مي باشد كه ‌با توجه ‌به ‌پراكندگي‌ و استقرار صنوف ‌فني ‌در نقاط ‌مختلف‌ شهر و در ‏مجاورت ‌منازل مسكوني ،علاوه برشاغلين صنوف، عابرين وساكنين نيزدرمعرض عوامل زيان آورقرارمي گيردكه ‏باعث آزارومزاحمت آنان ميشوند.‏ ‏3.استيجاري بودن كارگاهها:‏ اكثركارفـرمايان ‌به ‌علت ‌مشكلات ‌اقتـصادي ‌توانايي ‌خريد مغـازه ‌راندارند به ‌ناچار جهت ‌تامين ‌مكان فعاليت ‌خود ‏مغـازه‌اي ‌را اجاره ‌مي‌كنند كه ‌از لحـاظ ساختماني منطـبق ‌با آيين‌نامه ‌تاسيسات ‌و تسهيلات ‌بهداشـتي ‌كارگـاه نميباشد ‏‏‌عـلي‌رغـم موافقت ‌برخي ‌از آنان ‌با مـرمت‌ و تعـمير سقف ‌و ديوار و كف‌ كارگاه ‌و...بعلت ‌مخالفت صاحب ملك با ‏هــرگونه تغييروبهـسازي ، با قبول شرايط موجوددركارگاه به فعاليت خود ادامه مي دهنددرغير اينصورت مجبورند ‏مغازه راتخليه نمايند.‏

 ‏4.فعاليت بدون پروانه كسب كارگاهها:‏ اكثر كارگاههاي فني وخدماتي بنابردلايلي ازقبيل موقتي بودن مكان فعاليت،سهل انگاري كارفرمايان در اخذمـجوز ‏فعاليت وعدم نظارت مستمر اتحاديه هاي صنفي و... فاقد پروانه كسب ميباشند اگرهم داراي پروانه كسب باشند بدون ‏درنظرگرفتن ضرورت استعلام از مركز بهداشت نسبت به تمديدآن اقدام شده است لذاعدم نظارت بروضعيت ‏بهداشتي كارگاهها درهنگام اخذياتمديدپروانه كسب كارگاهها،باعث بروزمشكلات ومخاطرات بهداشـتي ميگردد.

‏ ‏5.همكاري محدود شهرداري با صنايع محدود:‏ تاخير در ايجادوراه اندازي شهرك صنوف وعدم واگذاري به موقع زمين يا كارگاه صنفي به كارفرمايان ازيك ‏طرف،اعـطاي پروانه ساخت بدون درنظرگرفتن تسهيلات ويژه به كارفرمايان درراستاي بهسازي وضعيت بهداشتي ‏كارگاهـهاازطرف ديگر، ازعلل استـقراروپراكندگي صنوف فني علي الخصوص صنوف مزاحم درسـطح شهربشمارمي ‏آيندكه بدون نـظارت برفعاليت اين نوع كارگاههاي غيربهداشـتي وعدم همـكاري گسـترده شهرداري درزمينه انتـقال ‏آنهابه خارج شهرعلاوه بردگرگوني بافت شهري باعث ايجاد آلودگي زيست محيطي ازقبيل آلودگي صوتي وشيميايي ‏و...عواقب ناگوارديگرمي گردد

.‏ ‏6.وضعيت نامساعد اقتصادي كارفرمايان:‏ يكي ديگرازعوامل بوجود آورنده معضلات بهداشـتي صنايع كوچك عدم تمكن مالي وبرخورداري كارفـرمايان ‏ازتسهيلات اعطايي موسسات اعتباري وبانكهامي باشدكه اگرتسهيلاتي جهت بهسازي وضعيت بهداشني كارگاههابه ‏متصديان صـنوف فني وخدماتي درنظرگرفته شود مي تواند دركاهش معضلات بهداشتي كاركاهها موثرواقع گردد

‏7.سهل انگاري كارفرمايان دراجراي دستورات ومقررات ايمني وبهداشتي درمحيط كار:‏ نظر به اينكه بكاربردن دستورالعملهاي ايمـني و بهداشـتي توصيه شده توسـط كارشناسان ذيربط ازسوي شاغلين ‏صنوف فني وخدماتي تضمين كننده امنيت وسلامتي آنان درمحيط كارميباشد متاسفانه اكثركارفرمايان باسهل انگاري ‏دراجراي اين مقرات سلامتي خودواطرافيان رابه خطرانداخته وبه فعاليت خوددرمحيط غيرايـمن وبهداشـتي ادامه ‏ميدهند اين درحالـي است كه نظارت محدودارگانهاي ذيصلاح ازقبيل مركز بهداشـت،اداره كارو...بروضعيت ايمني ‏وبهداشـت محيط كار مي تواند منجر به عدم رعايت واجراي دستوالعمل مربوطه وبروزبيماريها وحوادث ناشي ‏ازكارگردد .‏ باتوجه به علل بروز مشكلات بهداشتي صنايع كوچك كه دربالا به پاره اي ازآنها اشاره گرديد راهكارهاي ‏ذيل جهت رفع آن پيشنهاد ميگردد. ‏

‏1.تامين نيازآموزشــي متصديان صنوف فني وخدماتي درخصوص مسايل ايمـني وبهداشـتي محيط كاربه صورت ‏مستمربا مشاركت وهمكاري ارگانهاي ذيربط ازقبيل اداره كارمركز بهداشت ومجامع امورصنفي و...

‏ ‏2.تشكيل جلسـات وهمايش هايي درزمينه بررسي علل بروزمشكلات بهداشـتي صنايع كوچك باهمكاري ارگانهاي ذيربط ‏ومشاركت مسئولين شهر وكارفرمايان ونمايندگان سازمانهاوادارات و...‏

‏3.متمركزنمودن صنوف فني وخدماتي درخارج ازشهروايجادشهرك صنوف باتفكيك صنوف ازيكديگروفعاليت صنوف ‏خاص دركناريكديگر

 ‏4.تشويق كارفرمايان به دريافت پروانه كسب والزام به استعـلام ازمركز بهداشـت درخصوص وضعيت بهداشـتي ‏كارگـاه با درنظرگرفتن تسهيلات ومزاياو...درنهايت برخورد باكارفرمايان بدون پروانه ازسوي اتحاديه هاي صنفي

‏5.همكاري شهرداري ازطريق اعطاي تسهيلات ويژه درزمينه مجوزمرمت وساخت كارگاهها به طوري كه متصديان ‏صـنوف فني وخدماتي باكمال رغبت نسبت به بهسازي وبهداشتي نمودن كارگاه اقدام نمايند.‏

‏6.برخورد قانوني بادرنظرگرفتن جرائـم سنگين براي كارفرمايان كارگاههاي مزاحم به نحويـكه درجهت پرهيز ‏ازمزاحـمت همسايگان وكاهش آلودگي عوامل زيان آور سروصداوگردوغبار محيط كار موثر واقع گردد.‏ ‏

7.همكاري وهماهنگي بيش ازپيش مراجع قضايي،اداره كار.مركز بهداشت .اتحاديه هاي صنفي بايكديگردرخصوص ‏اجـراي مقررات ايمني وبهداشتي در كارگاههاي فني وخدماتي

‏8.همكاري بانكها وموسسات مالي واعتباري باكارفرمايان صنايع كوچك درزمينه اعطاي وام مرمت وبهسازي كارگاه ‏9.مشاركت ونظارت همگاني مردم برحسن اجراي مقررات ايمني وبهداشتي دركارگاههادرهنگام تردد درسطح ‏شهرياسكونت درجواركارگاههاي فني به عنوان رابطين ايمني وبهداشت كاردرجهت همكاري باكارشناسان مركز ‏بهداشت واداره كار.‏ ‏10.همكاري تامين اجتماعي درزمينه ارائه خدمات بيمه اي به كليه كارگاههاوحمايت اقتصادي ودرماني درهنگام ‏بروزحادثه وبيماري ناشي ازكار ‏اكبــــر طاهـــري پاكــدل كارشناس بهداشت حرفه اي مركز بهداشت شهرستان ساوه

بهداشت محیط مهمترین شاخص پزشکی در یک قرن و نیم گذشته شمرده می‌شود.

به گزارش خبرگزاری رویترز بهبود دفع فاضلاب‌ها و سیستم‌های فراهم‌آوری آب پاک که بیماری‌هایی مانند وبا را کاهش داد، بیشترین موردی بود که 11341 نفری که  از سراسر دنیا که در بررسی "نشریه پزشکی بریتانیا" (BMJ) رای داده بودند، آن را ذکر کردند.

این گزینه تعداد آرای بیشتری نسبت به آنتی‌بیوتیک‌ها،کشف DNA، و بیحسی که در میان پنج گزینه اول بودند، کسب کرد.

از  شرکت‌کنندگان در نظرسنجی خواسته شده بود بگویند به نظر آنها بزرگترین پیشرفت پزشکی از زمان بنیانگذاری نشریه پزشکی بریتانیا در سال 1840 چه بوده است.

پروفسور جان مکنباخ از مرکز پزشکی اراسموس در روتردام هلند که از گزینه بهداشت عمومی طرفداری می‌کرد، گفت: "بسیار خوشحالم که بسیاری از افراد بهداشت عمومی را به عنوان چنین شاخص مهمی به رسمیت شناخته‌اند."

او افزود: "درس کلی که هنوز می‌توان گرفت این است که اغلب محافظت غیرفعال در برابر خطرات بهداشتی بهترین شیوه برای بهبود سلامت جمعیت‌هاست."

او گفت: "واضح است که بهداشت عمومی هنوز نقش مهمی در بهبودبخشیدن بهداشت عمومی در حال و آینده دارد."

سایر شاخص‌هایی که برای مقام اول در نظر گرفته شده بودند، شامل بوجودآمدن تکنیک‌های تصویربرداری پزشکی، قرص‌های ضدبارداری، ایمنی‌شناسی و کامپیوتر  می‌شدند.

پس از کشف یک دکتر انگلیسی جان اسنو در سال 1854 در مورد اینکه برخلاف تصور قبلی در مورد انتقال وبا از راه هوا، این بیماری از راه آب منتقل می‌شود، لندن یکی از اولین شهرهای مدرن بود که با جدیت به حل مشکل دفع غیربهداشتی فاضلاب پرداخت.

سلامت - همشهری آنلاین

   همه چیز درمورد ظروف یکبار مصرف         در پرونده این هفته وبلاگ بهداشت محیط بندر ریگ

مديركل‌ آزمايشگاه‌هاي‌ كنترل‌ غذا و داروي‌ وزارت‌ بهداشت مي گويد: بسياري‌ از ظروف‌ يكبار مصرف، از مواد بازيافتي‌ ساخته‌ مي‌شوند كه‌ آنها نيز سلامت‌ افراد را تهديد خواهند كرد. وي‌ با تاكيد براين‌ كه‌ ظروف‌ يكبار مصرف،بازيافتي‌،غيرقابل‌ مصرف‌ و مورد تاييد نيستند، ادامه‌ مي دهد:يك‌ مصرف‌كننده‌ با نگاه‌ به‌ ظاهر اين‌ ظروف‌ قادر به‌ تشخيص‌ مواد سازنده‌ آن‌ نيست‌.توصيه اي كه مدير كل آزمايشگاهههاي كترل غذا و داروي وزارت بهداشت دارد اين است:( حتي‌الامكان‌ از ظروف‌ سنتي‌ شيشه‌اي‌ و چيني‌ استفاده‌ شود).

با اين تفاصيل هنوز تكليف ظروف يكبار مصرف،كه استفاده و مصرف آنها در جامعه به اندازه بسيار زيادي افزايش يافته است،مشخص نيست.اما براستي استفاده از ظروف يكبار مصرف چه ‌تهديدهايي براي سلامتي افراد و محيط زيست دارد؟اصولاً اين ظروف چگونه توليد مي شوند و مواد تشكيل دهنده آن از چه نوع عناصري هستند؟

انفجار پلاستيكي در محيط زيست

چند سالي است كه پلاستيك ها محيط زيست ما رابه محاصره خود درآورده اند. فرشي از نايلون دشتها و بيابانهاي اطراف شهرها و روستاها را پوشانده اند. دور درختان پيچيده شده اند . داخل خاكها فرورفته اند، جلوي ريشه دواندن گياهان را گرفته اند. درياها را به تسخير خود درآورده اند و حيوانات بينواي دريايي را به كشتن مي دهند.

در آبهاي جنوب كشور لاك پشتهاي كمياب، نايلونها و پلاستيكها را جاي عروس دريايي مي گيرند و مي بلعند و مي ميرند. نهنگها و كوسه ها انواع ظرفهاي يك بار مصرف و نايلونها را مي خورند. پلاستيك هاي رينگي نظير بطريهاي نوشابه دورگردن مرغان دريايي گير كرده و آنها را خفه مي كند. پلاستيكهاي مدفون در زمين نمي گذارد درختان جايي كه مي توانند برويند. با گسترش مصرف، ممكن است سمومي از پلاستيكها وارد چرخه حياتي شود كه در نهايت بدن انسانها را تحت تأثير قراردهد و به زودي اكوسيستم از شكل طبيعي خارج خواهد شد. با اين وجود مصرف پلاستيكها و نايلونها با سرعتي سرسام آور روبه گسترش است. مغازه داران هركالايي را با هر حجمي داخل نايلونها مي گذارند و آن را «كلاس» كار خود مي دانند و چنين به نظر مي رسد كه گردش كار فروشگاهها بدون نايلون ممكن نيست. تقريباً ديگر مكاني وجود ندارد كه در آن نايلونها براي مصارف حتي غيرضروري به كار گرفته نشده باشند. نفت ارزان، صنايع پتروشيمي كه بايد بچرخند و مصرف كننده هايي كه عادت كرده اند دائماً از نايلونها و مواد پلاستيكي استفاده كنند، در نبود سيستم بازيافت و دفع و سوزاندن نامناسب زباله ها تهاجمي گسترده به محيط زيست را موجب شده است. بدين ترتيب پلاستيكها به دشمني خاموش براي اكوسيستم تبديل شده اند.

معضل پلاستيكها اما تنها گريبانگير كشور ما نيست. در تابستان سال ۷۸ «فدريكو مايور» مديركل وقت يونسكو به مناسبت اجراي برنامه سراسري پاكسازي سواحل درياي خزر، همه گيري زباله هاي پلاستيكي را از بلاياي زيست محيطي قرن دانست و اظهار اميدواري كرد كه با روشن شدن افكار عمومي تغييراتي در الگوي مصرف به وجود آيد. البته از آن زمان تاكنون نه تنها الگوي مصرف در كشور ما تغيير پيدا نكرده بلكه استفاده از ظروف پلاستيكي و نايلونها تشديد هم شده است. ظروف (پي.اي.تي) موسوم به ظرفهاي يك بار مصرف با سرعتي سرسام آور توليد و مصرف مي شوند. بطوري كه ميزان مواد زايد پلاستيكي در زباله هاي خانگي به طور مداوم افزايش يافته است.

در ساخت انواع ظروف و كيسه هاى پلاستيكى از انواع مواد پليمرى استفاده مى شود. با توجه به قابليت بازيابى اكثر پليمرها، مى توان مواد پلاستيكى را پس از مصرف و دور انداختن مجدداً طى فرايند بازيافت مورد استفاده قرار داد. مسئله مهم و اساسى در اين ميان استفاده از مواد بازيافت شده در مصارف غذايى است. در واقع صحبت از آن دسته از مواد بازيافت شده اى است كه براى بسته بندى و نگهدارى مواد غذايى غيرمجاز هستند.مسئول بخش بسته بندى اداره كل آزمايشگاه هاى كنترل غذا و داروى وزارت بهداشت مى گويد: «در ساخت ظروف پلاستيكى مختلف، مواد پليمرى متفاوتى به كار برده مى شود به عنوان مثال:
۱- ظروف نوشابه هاى گازدار از جنس پلى اتيلن تترافتالات (PET)
۲- شيشه هاى شيرخورى كودكان از جنس پلى كربنات (PC) (به دليل گران بودن پلى كربنات ها اين نوع پليمرها كمتر در بسته بندى مواد غذايى استفاده شده و بيشتر در ساخت شيشه هاى شير كودكان به كار مى روند.)
۳- ظروف بسته بندى لبنيات از جنس پلى اتيلن (PE)، پلى پروپيلن (PP) و پلى استايرن (PS)
۴- ظروف يك بار مصرف از جنس PP و PS
۵- كيسه هاى پلاستيكى از جنس PE (اين نوع كيسه ها به اشتباه تحت عنوان كيسه هاى نايلونى معروفند.)
قابل ذكر است اين مواد پلاستيكى مى توانند حاوى رنگ باشند كه در آن صورت از رنگدانه پلاستيك (مستربچ) استفاده مى شود.»
نحوه ساخت ظروف يك بار مصرف
ابتدا مواد پليمر (PE، PP ،PS) را به صورت فيلم هايى با ضخامت مورد نظر تبديل كرده و سپس با استفاده از قالب هايى خاص به اشكال مختلف تبديل مى شوند.
مناسب بودن پلاستيك ها در كاربردهاى غذايى

در حال حاضر كارخانه هاى صنايع غذايى مجاز نيستند مواد بازيافتى را براى نگهدارى و بسته بندى مواد غذايى به كار ببرند. دليل اصلى آن نيز عدم رعايت اصول بازيافت مواد پلاستيكى در ايران است. گفتنى است براى توليد كيسه هاى پلاستيكى شفاف از مواد اوليه بكر استفاده مى شود در حالى كه اكثريت پلاستيك هاى مشكى موجود در بازار از مواد بازيافتى تهيه مى شود.

تمامى پليمرها از بكر تا آنهايى كه بازيافتى بوده و همچنين ظروف پلاستيكى حتماً بايد قبل از استفاده در صنعت غذايى تحت آزمون Food grade قرار بگيرند. اين آزمون تحت استانداردهاى اتحاديه اروپا (EEC) و آمريكايى (FDA) انجام مى شود. با انجام آزمون هايى كه در اداره كل آزمايشگاه هاى كنترل غذا و دارو نيز قابل اجرا هستند ميزان مهاجرت مواد سازنده پليمرها به سمت مواد غذايى مشابه سنجيده مى شود. در واقع وزارت بهداشت مقاومت و ميزان مهاجرت مواد سازنده پليمرها را در حلال ها يا محلول هاى مشابه مواد غذايى مى سنجد. به عنوان مثال براى سنجش مقاومت يك ماده پليمرى نسبت به غذاى اسيدى از اسيد استيك ۳ درصد استفاده مى كنند و يا براى سنجش مقاومت نسبت به چربى از شاخص هاى چربى (n هپتان و الكل ۱۵ درصد) استفاده مى كنند و پس از اندازه گيرى ميزان مهاجرت، food grade بودن يا نبودن ظروف پلاستيكى مشخص مى شود. از آنجا كه در هر صورت مهاجرت از ظروف به غذا تا حدى وجود دارد مقدار مجازى براى مهاجرت توسط استانداردهاى بين المللى درنظر گرفته شده است.

در حال حاضر به دليل استفاده غيرمجاز از پليمرهاى بدون پايه food grade در بسته بندى و نگهدارى مواد غذايى، شناسايى صحيح اين محصولات توسط مردم تا حدودى با مشكل روبه رو شده است. وزارت بهداشت در اين راستا سعى كرده است كارخانه هاى توليدكننده ظروف يك بار مصرف را از كارخانجات توليدكننده قطعات پلاستيكى در مصارف صنعتى تفكيك كند. ضمن اينكه كارخانه هاى توليدكننده ظروف پلاستيكى براى مواد غذايى بايد پروانه ساخت داشته باشند. در كشور ما ظروف يك بار مصرف زيادى در بازار هستند كه علاوه بر food grade نبودن، مواد اوليه مصرفى آنها و خط توليد آنها بهداشتى نيست. قابل ذكر است تمام ظروف يك بار مصرفى كه در ايران به كار مى رود از مواد اوليه بكر تهيه مى شوند ولى بكر بودن مواد اوليه دليلى بر food grade بودن آنها نيست.

واقعيت اين است كه اين روزها استفاده از اين نوع ظرف چنان متداول شده است كه به سختي مي‌توان دنياي بدون يكبار مصرف‌ها را مجسم كرد. علاوه بر آبميوه و بستني فروشي‌ها، پيتزافروشي‌ها و سلف سرويس ادارات و دانشگاه‌ها، پاي ظروف يكبارمصرف به ميهماني‌هاي خانگي هم باز شده است و بسياري ترجيح مي‌دهند هنگام پخش غذاي نذري و در مراسمي چون جشن تولدهاي كودكانه دردسر شستشوي ظرف را به‌كلي از برنامه حذف كنند و از بشقاب و ليوان‌هاي رنگارنگ پلاستيكي استفاده كنند.

در مورد فوايد و مضرات استفاده از ظروف يكبار مصرف مي توان اشاره اي به اطلاعيه هاي مختلفي كه در اين خصوص از سوي نهادهاي مسوول صادر مي شود اشاره داشت.يكي از اين اطلاعيه ها را روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني ايران صادر كرده است كه طي آن از شهروندان درخواست مي كند در توزيع مواد غذايي و آشاميدني تنها از ظروف يكبار مصرف استاندارد استفاده كنند.

 اين درحالي است كه پيش از اين مسئولان وزارت بهداشت و كارشناسان مختلف، بارها نسبت به استفاده از اين ظروف هشدار داده بودند. واقعيت اين است كه اين روزها استفاده از اين نوع ظرف چنان متداول شده است كه به سختي مي‌توان دنياي بدون يكبار مصرف‌ها را مجسم كرد.

طبيعي است كه وقتي كالايي اين چنين جاي خود را در سبد خانوار باز مي‌كند، با چند اطلاعيه بهداشتي مصرف آن محدود نمي‌شود، اما استفاده صحيح از اين پديده حداقل كاري است كه مي‌توان نسبت به آن اميد داشت. ضمن اينكه استفاده از ظروف يكبار مصرف گاهي اوقات محاسني هم به همراه دارد و اطلاعيه دانشگاه ايران دقيقاً به همين موضوع اشاره دارد:(( به منظور جلوگيري از مسموميت‌هاي ناشي از آلودگي ظروف توصيه مي‌شود جهت توزيع مواد غذايي و آشاميدني از ظروف يكبار مصرف استفاده شود)). البته به نظر نمي‌رسد اين توصيه دانشگاه علوم پزشكي ايران با اطلاعيه‌هاي قبلي وزارت بهداشت منافاتي داشته باشد:((حتي المقدور در مكان‌هايي كه ظرفشويي حداقل دو مرحله‌اي شستشو- آبكشي موجود و امكان شستشوي صحيح و ضد عفوني مناسب وجود دارد، توصيه مي‌شود ظروف شيشه‌اي (پيركس) ، استيل و چيني سالم بدون ترك خوردگي و لب پريدگي به جاي ظروف يك بار مصرف پلاستيكي مورد استفاده قرار گيرند)).

اگر به هشدارهاي كارشناسان در مورد ظروف يكبار مصرف دقت كنيم، متوجه مي‌شويم كه فصل مشترك تمام اين اطلاعيه‌ها يك جمله است: ظروف يك بار مصرف بي‌رنگ و شفاف فقط براي اغذيه و نوشيدني‌هاي سرد مناسب هستند و نبايد براي نوشيدني‌ها و غذاهاي داغ استفاده شوند. همچنين ظروف يك بار مصرف سفيد رنگ و فوم دار براي مواد غذايي سرد، گرم و مرطوب مناسب هستند، ولي براي مواد غذايي داغ نبايد استفاده شوند و استفاده از اين ظروف مثلاً براي پيتزايي كه در دماي 140 درجه سانتيگراد طبخ مي‌شود، توصيه نمي‌شود.

بنابر اعلام وزارت بهداشت، استفاده از ليوان‌هاي يك بار مصرف از جنس پلي‌استايرن كه بي‌رنگ و شفاف هستند، براي نوشيدني‌هاي داغ مثل قهوه و چاي مجاز نيست و باعث ايجاد عوارض در انسان مي‌شود. همچنين ظروف يك بار مصرف فرم‌دار سفيد‌رنگ كه از جنس پلي‌استايرن هستند نبايد براي مواد غذايي خيلي داغ مثل پيتزا با دماي 140 درجه سانتي‌گراد استفاه شوند. اين اطلاعيه ‌مي‌افزايد((استفاده نابجا از ظروف پلي‌اتيلن مي‌تواند موجب آزادشدن مواد آلي و تركيبات شيميايي موجود در ديواره ظروف و ورود آنها به داخل مواد غذايي شود كه مصرف آنها براي سلامتي مضر است.> خسروي، كارشناس بهداشت محيط نيز در اين زمينه مي‌گويد: <ريختن غذاي گرم در ظروف يك بار مصرف، باعث بروز سرطان در انسان‌ مي‌شود.)) وي ادامه مي‌دهد: ((در ساخت ظروف يك بار مصرف، به منظور جلوگيري از شكنندگي ظروف، از مواد پلاستي لايزر كه داراي پايه‌‌فنون‌ها هستند، استفاده مي‌شود. بنابراين اگر درون اين ظروف آب جوش يا غذاي داغ مانند آش ريخته شود، اين مواد حل شده وارد بدن مي‌شود كه به دليل داشتن تركيبات خاص منجر به بروز سرطان‌هاي مختلف مي‌شود.)) خسروي مي‌افزايد: ((اين خاصيت به خصوص در مورد ظروف يكبار مصرف شفاف كه درصد بالاتري از مواد سرطان‌زا را دارا هستند و در جامعه كاربرد بيشتري هم دارند، بسيار حائز اهميت است.)) در استفاده از ظروف يك بار مصرف اين نكته را هم به ياد داشته باشيد كه هنگام استفاده از ظروف رنگي احتياط بيشتري لازم است. به گفته دكتر كشاورز جنس ظروف يك بار مصرف به گونه‌اي است كه توانايي نگهداري رنگ را ندارند و هنگام تماس با چاي يا غذاي داغ رنگ حل مي‌شود و يك لايه از آن وارد غذا يا چاي شما مي‌شود و صد البته كسي خوردن رنگ را توصيه نمي‌كند!

علاوه بر انواع پلاستيك‌هايي كه به عنوان ظروف يك بار مصرف در سرو چاي يا غذا مورد استفاده قرار مي‌گيرند، دسته‌اي ديگر از اين مواد به عنوان ظروف آشپزخانه، ظروف نگهداري غذا در يخچال، ظروف بسته‌بندي مواد غذايي به خصوص لبنيات مانند ماست و پنير و همچنين بطري‌هاي آب معدني استفاده مي‌شوند. دكتر كشاورز در اين زمينه مي‌گويد: <به طور كلي پلاستيك‌ها، پليمرهايي هستندكه از سنتز مواد اوليه‌اي به نام مونومر تهيه مي‌شوند. مونومرها مواد سمي و براي سلامت انسان مضر هستند در حالي كه پليمرها خنثي هستند و مشكلي ندارند. اما اشكال كار اينجا است كه معمولا در فرآيند تهيه پليمرها مقداري مونومر باقي مي‌ماند. اگر اين فرآيند اصولي و مطابق استانداردهاي لازم صورت گرفته باشد، مشكلي براي سلامت افراد به وجود نمي‌آورد. براي همين در استفاده از پلاستيك‌ها به عنوان ظروف غذا بايد بسيار محتاط بود و در ضمن به هر نوع پلاستيكي نبايد مجوز بسته‌بندي مواد غذايي داده شود.> دكتر كشاورز در مورد بطري‌هاي آب مي‌گويد: <معمولا جنس اين بطري‌ها از ‌PVC‌ (پلي كلرووينيل) است، اما اگر آب بيش از 6 ماه در اين ظروف نگهداري شود آلوده مي‌شود. بنابراين خانواده‌ها بايد از استفاده مكرر اين ظروف براي نگهداري آب در يخچال خودداري كنند.>

از سوي ديگر كارشناسان توصيه مي‌كنند از نگهداري غذاهاي داغ و چرب در ظروف پلاستيكي اجتناب كنيد، چرا كه بر اثر نفوذ غذاها به خصوص روغن‌ها، سطوح اين ظروف به محيطي مناسب براي رشد انواع ميكروب‌ها تبديل مي‌شود كه اين خود مي‌تواند موجب آلودگي غذاها گردد.

كارشناسان بهداشت محيط نيز به خانواده‌ها هشدار مي‌دهند كه از نگهداري لبنيات در ظروف پلاستيكي اجتناب كنند.

مهم‌ترين نكته استفاده از ظروف پلاستيكي: مراقب باشيد اين ظروف از مواد پلاستيكي بازيافتي تهيه نشده باشند! معمولا ظرف‌هاي بازيافتي كدر و تيره هستند و نشاني هم از علامت استاندارد ندارند.

در هنگام استفاده از ظروف يك بار مصرف بايد به علامت اختصاري كه در كف ظرف حك شده است، توجه كرد. استفاده از ظروف پلي اتيلني(PE) و پروپيليني(PP) كه به رنگ سفيد هستند و عمدتا براي بسته بندي و نگهداري محصولات لبني، روغن و سركه به كار مي‌روند، براي مواد غذايي گرم و مرطوب مشكلي ندارد.

استفاده از ظروف پلي استايرني فوم دار (EPS) و ظروف پلي استايرني سفيد رنگ (HIPS) براي مواد غذايي گرم و مرطوب مشكلي ايجاد نمي‌كند، ولي براي نگهداري مواد غذايي داغ مثلا با دماي 140 درجه سانتيگراد نامناسب است.

استفاده از ظروف پلي استايرني شفاف(GPPS) تنها براي نوشيدني‌هاي سرد مناسب است و براي مواد غذايي داغ مثل چاي و قهوه توصيه نمي‌شوند. پس مراقب خودتان باشيد.

پلاستيكها،سرطاني براي محيط زيست

در هر حال فارغ از موضوعات گفته  شده بايد درخصوص مخاطرات زيست محيطي ناشي از ازدياد مصرف اين گونه ظروف نيز چاره اي انديشيد.موضوعي كه معاون غذا وداروي دانشگاه علوم پزشكي اصفهان بدان پرداخته است:(( بايد براي توليد ظروف يكبار مصرف از پلي مرهاي گياهي استفاده شود.)) وي توضيح مي دهد: ((اينگونه ظروف پس از توليد جايگزين ظروف يكبار مصرف فعلي كه از پلي مرهاي مصنوعي است خواهد شد. ظروف يكبارمصرفي كه باپلي مرهاي گياهي تهيه مي‌شود نشاسته ذرت راباخود دارد و لذا در كمتر از شش ماه تجزيه و بدون هيچ ضايعه زيست محيطي دوباره به چرخه طبيعت باز مي‌گردد.

اما شايد يكي از راههاي اساسي براي كاهش اثرات سوء اينگونه ظروف و مواد بر طبيعت و محيط زيست توجه بيش از پيش به موضوع بازيافت است.

مهندس نقوي معاون امور پژوهشي سازمان بازيافت مي گويد: «به خاطر سبكي، استحكام، فراواني و توليد آسانتر تمايل جامعه به استفاده از نايلون در مقايسه با پاكت افزايش يافته و خانواده ها به مصرف مواد يك بار مصرف متمايل شده اند.

اين درحالي است كه ما از پلاستيك هاي مناسبي كه از نظر بيولوژيكي قابليت جذب در طبيعت را داشته باشند استفاده نمي كنيم و سيستم هاي مناسبي هم براي بازيافت نداريم. بنابراين مواد پلاستيكي صرفاً به شكل سنتي بازيافت مي شوند نه صنعتي و ميزان موادبازيافت شده هم ناچيز است و در پي آن ممكن است آلودگي هاي ثانويه هم ايجاد شود. اينها به خاطر اين است كه در كشور ما به بازيافت اهميت داده نشده است.»

تمام اين كوتاهي ها در حالي صورت مي گيرد كه كشورهاي پيشرفته به فن آوريهاي لازم براي بازيافت قسمت اعظم موادپلاستيكي دست يافته اند و آلودگي هاي ثانويه بازيافت نظير آلودگي هوا و خاك را هم به حداقل ممكن كاهش داده اند.

مهندس شاه محمدي كارشناس بازيافت مي گويد: «الگوي مصرف جامعه غلط است و لازم است تغيير پيدا كند. اصلي ترين پيامد گسترش توليد و مصرف موادپلاستيكي افزايش دماي زمين، تشديد پديده گلخانه اي و تخريب لايه ازون است. پلاستيكها با دفن در طبيعت حالت سمي ايجاد مي كنند كه براي رشد گياهان و جانوران مضر است و به چرخه حيات آسيب مي رساند. اين مواد حجم زياد و وزن كم دارند كه باعث مي شود ماشين هاي حمل زباله سريع پرشوند و در نتيجه به تعداد بيشتري از اين ماشين ها و دفعات زيادتري براي حمل زباله نياز پيدا مي كنيم. از طرفي مراكز دفن زباله ها به خاطر وجود موادي كه تبديل به كود مي شوند به فضاي سبز و محيط طبيعي تبديل مي شوند اما وجود پلاستيك در زباله ها اين روند را مختل مي كند. اين درحالي است كه اگر پاكت به جاي نايلون مورد استفاده قرار بگيرد، ظرف ده تا ۱۵ روز تجزيه مي شود و هيچگونه آلودگي ايجاد نمي شود يا شيشه ها با ضدعفوني كردن، مجدداً قابل استفاده هستند و بارها مي توان آنها را به كاربرد اگر هم مي خواهيم از پلاستيك استفاده كنيم بايد انواعي را مورد استفاده قراردهيم كه كيفيت و دوام خوبي دارند. لازم است صنايع مان را طوري آموزش دهيم كه در بسته بندي از مواد قابل بازيافت استفاده كنند و مردم را مجاب كنيم به اندازه نياز خريد كنند. مردم بايد به اين نكته توجه داشته باشند كه كشورهاي ديگر بابت زباله از شهروندان پول دريافت مي كنند و در مورد زباله هايي نظير پلاستيك هزينه بيشتري هم براي بازيافت مي گيرند و مردم را هم ملزم مي كنند محتويات زباله ها را تفكيك شده تحويل دهند. كارخانه ها هم موظفند موادخطرناك را جداگانه تحويل دهند. چون طريقه دفن زباله خطرناك فرق مي كند. منتها ما قانوني نداريم كه وزارت صنايع را به كنترل كارخانجات وادار كند. از طرفي لازم است ما صنايع بازيافت را هم كنترل كنيم. در حال حاضر تنها زباله گردها با جداكردن زباله ها به بازيافت كمك مي كنند و اين كار خوبي است منتها ما بايد كار آنها و كليه صنايع بازيافتي را كنترل كنيم تا هر محصولي از هر ماده پلاستيكي كه ممكن است حاوي آلودگي باشد، ساخته نشود. ولي چنين روندي آغاز نشده است.»

به هر حال در صورتي كه دست به كار نشويم بز ودي شاهد آن خواهيم بود كه محيط زيست مان در انبوهي از پلاستيكها دفن مي شود. ما به يك سيستم بازيافت توانمند با فن آوري پيشرفته نياز داريم كه مواد پلاستيكي را بازيافت كنند. درحالي كه همين حالا فاقد سيستم بازيافت ظروف يك بار مصرف و نايلونها هستيم كه مصرف آنها به شكل بي رويه اي گسترش پيدا كرده است. همچنين هيچ قانوني صنايع پتروشيمي را موظف نمي كند همانند كشورهاي اروپايي بخشي از موادخام مورد نيازشان را از مواد بازيافتي تأمين كنند. ما حتي به قوانيني نياز داريم كه براساس آنها استفاده بي رويه از پلاستيكها ونايلونها تحت كنترل درآيد و يا ايجاد ممنوعيت مصرف يا گران كردن بعضي از محصولات غيرضروري را به دنبال داشته باشد. شايد مهمترين نكته اين باشد كه ما نبايد به ازاي گسترش صنايع پتروشيمي محيط زيست مان را چنين بي تأمل نسبت به عواقب آن آلوده كنيم كه آلودگي محيط زيست در آينده هزينه هاي به مراتب گزاف تري را نسبت به سود ناشي از اين صنايع به كشور تحميل خواهد كرد.

جامعه بشري در طول تاريخ با انواع مختلف بلاهاي غير منتظره و تخريب محيط زيست روبرو شده است. هرچند اين پديده هاي ناخواسته تلفات جاني و مالي به جا مي گذارد ولي بررسي سريع و مداخله بهداشت محيط ميزان آن را به حداقل رساند: در شرايط بلاهاي طبيعي مردم اجبارا خانه و كاشانه خود راترك كرده در مكانهاي جمعي تحت شرايط نامساعد زندگي كرده، خانه ها، مزارع تخريب نموده و لذا شرايط زيست محيطي اين افراد نامناسب گرديده و در معرض خطر جدي قرار گيرند: يكي از راهكارهاي مهم جهت ارتقاء وضعيت بهداشت محيط، برقراري سيستم هاي ارتباطي با ساير مراكز بوده كه مستلزم همكاري با ارگانهايي مثل سازمانهاي مرتبط با بهداشت عمومي، ارائه دهندگان خدمات بهداشتي سازمانهاي بين الملي مي باشد: پس از وقوع بلايا نسبت به رفع آلودگي در منطقه بايد اقدام نمود تا از انتقال عوامل بيماري زاي محيطي به نقاط ديگر جلوگيري بهعمل آيد. مهمترين اقدامات حين وقوع بلايا دفع صحيح زباله و فاضلاب، دفع صحيح لاشه ها و اجساد، استفاده از ضد عفوني كننده ها، اسكان افراد ، توجه به تغذيع و ضد عفوني آب مي باشد. آب يكي از نيازهاي اساسي انسان بوده كه كنترل اماكن برداشت آب وانجام بهسازي ممكن درخصوص چشمه ها و رودخانه ها، نمونه برداري و فكر سنجي و در صورت نياز اضافه نمودن پركلرين، تعيين باقيمانده در آب درحد استاندارد استفاده از قرص هاي ضد عفوني تاثير مطلوبي در بهداشت آب دارد. بند پايان و جوندگان علاوه بر اذيت و آزاد انسانها نقش مهمي نيز در انتقال بيماريها ايفاء مي كند روشهاي مختلف كنترل از قبيل آموزش بهداشت، حفاظت هاي شخصي، استفاده از دور كننده ها از لباس ها، پشه بندها و چادرهاي آغشته به سموم، انواع تله ها، جلب كننده ها، استفاده از عقيم كننده ها، روش هاي مختلف كنترل بيولوژيك و سموم و همچنين واكسن بايد مورد توجه قرار گيرد. براي رفع آلودگي از لوازم و تجهيزات مي توان از مواد ضد عفوني كننده به اشكال مايع، گاز، بخار و حرارت استفاده نمود. روش دفع صحيح زباله در اين شرايط اضطراري بايد سالم، ساده ارزان و عملي بوده كه سوزاندن، خاك كردن از مهمترين آنان است. مواد زايد آلوده مايع را مي توان گودال هايي به عرض و عمق يك متر با حفاظت كوچكي پوشيده شده است هدايت نمود. اين فاضلابها نبايد خيلي سطحي بوده، با آبهاي زير زميني مربوط بوده و خيلي به چاه آب يا چشمه نزديك باشند، پوشيده بوده و حشرات به آن نرسند. مواد غذايي در مناطق بحران زده در معرض مخاطرات بيولوژيكي ، فيزيكي و شميايي قرار مي گيرند كه در اين قسمت توجه به توزيع سريع مواد اوليه، سرعت، دقت و نظم در عرضه خدمات تغذيه اي، تهيه سيستم بسته بندي جهت توزيع غذا، استفاده از مواد غذايي با عمر طولاني تر از جمله انواع كنسروها، جلوگيري از آسيب پذيري و در معرض خطر قرار گرفتن افراد به علت كاهش اضطراري جيره غذايي، معاينه كامل دوره اي باليني و آزمايشگاهي خلاصه آشپزخانه ضروري به نظر ميرسد. اين مقاله با توجه به جنبه هاي مختلف بهداشت محيط مناطق آسيب ديده به شرح تفضيلي مهمترين اقدامات و اهميت برنامه ريزي ، كنترل وظايف و نظارت دقيق را مورد بررسي قرار خواهد داد.

1-كلر و ديگر مواد ضد عفوني‌كننده‌اي ‌كه براي تميز كردن آب استخرها به كار مي‌رود، چنانچه با غلظت بيش از حد مجاز در استخرها ريخته شوند، باعث سوزش، قرمزي و حتي زخم‌هاي سطحي قرنيه مي‌شوند. به همين علت استفاده از عينك‌هاي مخصوص شنا و شستن صورت با آب تميز بعد از شنا در كاهش علايم تماس چشم با كلر ‌موثر است.

2- عوامل عفوني موجود در آب استخرها كه باعث بروز بيماري‌هاي چشمي مي‌شوند بيشتر از نوع ويروسي هستند. ويروس‌ها قدرت همه‌گيري زيادي دارند و به‌سرعت به ديگران ‌منتقل مي‌شوند.

3- ويروس‌ها، به خصوص آدنوويروس‌ها، به‌سرعت منتقل مي‌شوند و در يك دوره كوتاه همه‌گيري ايجاد مي‌كنند. اين خانواده از ويروس‌ها به طور معمول قرنيه و ملتحمه را گرفتار مي‌كند. البته چون ملتحمه يك بافت ‌مخاطي است و در مسير بينايي قرار ندارد، عارضه چنداني ايجاد نمي‌كند و بعد از يك دوره كوتاه، بهبود مي‌يابد اما چنانچه قرنيه دچار عفونت شود، ممكن است سير بيماري چند ماه طول بكشد و در نهايت باعث كاهش ديد ‌شود.

4-استفاده از لنز در هيچ فعاليت ورزشي به اندازه شنا خطرناك نيست. افرادي كه از لنزهاي تماسي استفاده مي‌كنند ‌بايد در موقع شنا كردن لنزهاي خود را از چشم خارج كنند. لنز به عنوان يك جسم ‌خارجي در داخل چشم مكان مناسبي براي رشد و باقي‌ماندن ويروس و ‌قارچ است. آلوده شدن لنز باعث ايجاد زخم‌هاي عفوني مي‌شود كه تهديدي جدي براي بينايي شخص است. هنگام شنا احتمال خروج لنز از چشم، ‌تغيير رنگ و كدر شدن آن نيز وجود دارد.

5- حتي در صورت استفاده از عينك شنا هم احتمال نفوذ آب استخر به داخل چشم وجود دارد. به عبارت ديگر حتي در حضور عينك شنا هم نبايد لنز را به چشم داشت.

6- قرمزي، درد و كاهش ديد چشم ‌از علايم باليني بروز عفونت چشمي بعد از شنا با لنز هستند. در صورت بروز اين علايم بايد سريع به چشم‌پزشك مراجعه شود.

7- عفونت قارچي، ‌شديدترين نوع عفونت چشم محسوب مي‌شود كه مدت زمان درمان آن نسبت به ‌عفونت‌هاي باكتريايي و ويروسي چشمي طولاني‌تر است. 

گوش و آب‌تني

 در فصل تابستان يكي از بيماري‌هاي شايع گوش، عفونت حادي است كه پس از شنا كردن طولاني‌مدت ايجاد مي‌شود. از جمله علايم ‌عفونت گوش متعاقب شنا، گوش‌درد بسيار شديد و همچنين احساس پري و سنگيني گوش است كه چند ساعت بعد از بيرون آمدن از آب ايجاد مي‌شود. رسيدن عفونت به لاله گوش و مجرا از عوارض اين عفونت‌ها در هنگام شدت بيماري است.زماني كه مجراي گوش خارجي ‌مدتي طولاني با آب تماس داشته باشد، به علت نفوذ آب در لايه‌هاي خارجي گوش و ايجاد تورم، با كوچك‌ترين دستكاري راه ورود ميكروب به داخل گوش باز ‌مي‌شود. در حالت عادي، ‌ميكروب‌هايي كه جزو پوشش باكتريايي طبيعي گوش هستند، به علت سد محكمي كه پوست مجراي گوش ايجاد كرده، قادر به اجراي نقش بيماري‌زاي خود نيستند.بعد از بيرون آمدن از آب، نيازي به تميز كردن مجراي گوش نيست. هرگونه دستكاري چه به وسيله گوش‌پاك‌كن و چه با هر وسيله ديگر مانند سنجاق‌سر، موجب ايجاد خراش‌هايي در گوش مي‌شود و راه عفونت را در گوش ‌باز مي‌كند. حتي در هنگام شنا نيازي به استفاده از گوشي و قالب‌هاي گوش و يا پنبه‌هاي آغشته ‌به وازلين هم نيست چون ساختار گوش به گونه‌اي است كه يك سد مطمئن دربرابر نفوذ آب و مواد ديگر ايجاد مي‌كند و بالاخره اينكه شنا كردن براي افرادي كه قبلا جراحي گوش داشته‌اند يا به عفونت‌هاي مزمن گوش دچار بوده‌اند بايد با كسب نظر مساعد پزشك انجام شود. 

در بسياري از استخرها نكات بهداشتي رعايت نمي‌شود. تحقيقي كه مدتي پيش از چند استخر بزرگ و پرمراجعه تهران به عمل آمده بود نشان مي‌داد كه تعويض آب در بسياري از اين استخرها تنها يك‌بار در سال انجام مي‌شود. هرچند كلر براي ضد عفوني كردن استخرها لازم است اما نمي‌شود آن را جايگزين تعويض آب به‌موقع ‌استخرها كرد. بعضي‌ها براي صرفه‌جويي در مصرف آب، كلر زيادتري به آن اضافه مي‌كنند ‌كه اين امر مي‌تواند موجب بروز مشكلات متعددي براي شناگران شود. متوليان استخر بايد حداقل‌هاي زير را درنظر داشته باشند:

1) معيارهاي پاكيزگي آب استخرهاي شنا ‌بايد شبيه و نزديك به آب آشاميدني باشد.

2) توزيع و استفاده از ‌وسايلي مانند مايو، حوله، كلاه، دمپايي، بيني‌بند و برس مشترك در استخرها ‌ممنوع است.

3) نصب دستگاه كلرزني و سيستم تصفيه آب در استخرها الزامي است.

4) كلر باقي‌مانده بايد بين ‌1 تا 5/3 ميلي‌گرم در ليتر، pH آب بايد بين 2/7 تا ‌8 و درجه حرارت آب بايد حدود ‌25 درجه سانتيگراد حفظ شود. اين اندازه‌گيري‌ها بايد طي شبانه‌روز چند نوبت انجام بگيرد.

5) تعداد نفرات استفاده كننده از استخر بايد به گونه‌اي باشد كه براي هر شناگر حداقل ‌5/1 مترمربع سطح ‌فراهم باشد.

6) حضور ناجيان غريق متبحر در استخرها الزامي است.

7) استخرها بايد مجهز به نرده‌هاي محافظ باشند.

شش نكته درباره پوست و آب‌تني

 1) خشكي پوست، حساسيت‌هاي پوستي يا تشديد اين دو به همراه عفونت‌هاي باكتريايي و قارچي شايع‌ترين بيماري‌هاي پوستي هستند كه ممكن است در استخرها ‌براي مراجعان ايجاد شود. خطر عفونت‌هاي پوستي مبتلايان به اگزما و خشكي پوست را بيشتر تهديد مي‌كند.

2) گاهي ميزان نامناسب كلر در آب باعث بروز بيماري‌هاي پوستي مي‌شود. گاهي نيز بعضي بيماري‌هاي مسري از افراد ديگر منتقل مي‌شود كه زگيل و قارچ‌هاي پوستي ‌از آن جمله‌اند. ولي ساير بيماري‌هاي پوستي جنبه واگير ندارند و براي ديگر ‌افراد خطرساز نيستند.

3) علاوه بر عفونت‌زايي استخرها كه ‌موجبات بيماري‌هاي پوستي را فراهم مي‌كند، رطوبت كه خاصيت اصلي آب است باعث نمايان شدن قارچ‌هاي پوستي افراد مي‌شود. در حقيقت، در پاره‌اي از موارد قارچ در بدن افراد وجود ‌دارد و آب‌تني موجب پديدار شدن بيماري آنها مي‌شود.

4) استفاده از كلر زياد ممكن است در دراز‌مدت زمينه‌ساز ريزش مو بشود.

5) در استخرهاي روباز در اثر تابش خورشيد آفتاب سوختگي‌هاي حاد رخ ‌مي‌دهد و عوارض آن شامل تاول و سوختگي‌هاي پوستي است كه البته در بلندمدت ‌احتمال بروز سرطان‌هاي پوست را تقويت مي‌كند.

6) در فصل تابستان به دليل وجود املاح ‌زياد در دريا، احتمال بروز عوارض حساسيتي و خشكي پوست بيشتر مي‌شود. استفاده ‌از كرم‌هاي ضد آفتاب و ضدآب از بروز اين عوارض تا حدي مي‌كاهد. علاوه بر آن، شستشوي بدن با آب و صابون پس از شنا لازم است.

مهمترين عواملي كه موجب غرق شدگي مي شود عبارتند از:

شرايط حاكم بر جريان آب كه از حد توانايي‌هاي شناگر خارج مي‌شود.

‌شناگر در مانعي به‌دام مي‌افتد و نمي‌تواند از آن خلاص شود.

قضاوت نادرست شناگر نسبت به شرايط موجود و عملكرد خود در اثر استعمال مواد مخدر يا الكل.

قضاوت نادرست شناگر نسبت به شرايط موجود و عملكرد خود در اثر افت دماي بدن (هيپوترمي)، شوك، مصدوميت يا خستگي مفرط.

قضاوت نادرست شناگر نسبت به شرايط موجود و عملكرد خود در اثر يك بروز يك بيماري حاد مانند حمله قلبي، تشنج يا سكته مغزي.

فرورفتگي اجباري در آب با اعمال فشار شخص يا اشخاص ديگر با انگيزه قتل، تهديد يا شوخي.

بيهوشي موقت در زير آب به‌دليل تهويه ريوي بيش از اندازه (هيپرونتيلاسيون) قبل از ورود به آب.

غرق‌شدگي و فرياد زير آب

 غرق شدگي خطرناك‌ترين عارضه‌اي است كه از مواجهه انسان و يك مايع به‌وجود مي‌آيد. بيشتر غرق‌شدگي‌ها در آب اتفاق مي‌افتد كه 90درصد آن در آب شيرين (استخر، رودخانه، درياچه) و 10 درصد آن در آب شور (دريا) حادث مي‌شود. بخش اندكي از غرق‌شدگي‌ها به ديگر مايعات اختصاص پيدا مي‌كند كه اغلب در محيط‌هاي صنعتي به‌وقوع مي‌پيوندد. در رابطه با غرق‌شدگي بايد 3 مفهوم زير را از هم نفكيك كرد:

1) غرق‌شدگي: يعني مرگ در اثر خفگي ناشي از عدم جذب اكسيژن هوا به‌دليل حضور يك مايع در مجاري تنفسي. علت اصلي مرگ در اين وضعيت، كمبود اكسيژن (هيپوكسي) و اسيدي شدن خون (اسيدوز) است كه به‌نوبه خود به ايست قلبي منجر مي‌شود.

2) درآستانه ‌‌غرق‌شدن: يعني نجات از غرق‌شدگي و دچار شدن به كاهش‌سطح هوشياري متعاقب ورود آب به مجاري تنفسي. اين وضعيت مي‌تواند در آينده باعث عوارض ثانويه شديد و حتي مرگ شود.

3) غرق‌شدگي ثانويه: يعني مرگ دراثر تغييرات شيميايي يا زيستي ريه‌ها كه متعاقب قرار گرفتن درآستانه غرق‌شدگي اتفاق افتاده است.

غرق‌شدگي، البته، از منظري ديگر به دو دسته خشك و مرطوب هم قابل تقسيم است:

غرق شدگي خشك: به علت انقباض شديد حنجره، آب به‌داخل ريه‌ها راه پيدا نمي‌كند اما مصدوم به‌دليل قطع ناگهاني تنفس، كاهش اكسيژن و صدمات مغزي ناشي از آن فوت مي‌كند. در اين نوع، عمليات احيا موثرتر است. حدود 10 تا 15 درصد غرق‌شدگي‌ها از اين نوع هستند.

غرق شدگي مرطوب: آب وارد ريه‌ها مي‌شود و به نسبت اينكه آب از نوع شيرين باشد يا شور، سير آسيب‌ها در مصدوم متفاوت خواهد بود.

روند آسيب‌هاي ناشي از غرق‌شدگي در آب سرد كندتر است. برعكس، در مواردي كه مصرف اكسيژن بيشتر است مانند تشنج يا تقلاي زياد، سريع‌تر است.اتفاقاتي كه به ترتيب در دقايق پس از غرق شدن رخ مي‌دهد.

20 فرمان براي يك آب‌تني ايمن

1) حتما شنا ياد بگيريد.

2) با اصول ابتدايي نجات غريق آشنا باشيد.

3) توانايي‌ها و محدوديت‌هاي خود را در آب بشناسيد.

4) اگر شناگر ماهري نيستيد، به مناطق عميق نزديك نشويد.

5) از ديگران دور نشويد.

6) هميشه با يك همراه شنا كنيد. كودكان بايد حتما با يك بزرگسال شنا كنند.

7) حتي يك لحظه هم بچه‌ها را، چه نزديك آب چه داخل آب، تنها نگذاريد.

8) فقط در مناطقي شنا كنيد كه غريق‌نجات‌ها حضور دارند.

9) دقت و احتياط خود را طي شناي شبانه دوچندان كنيد.

10) دور استخر را حتما نرده بكشيد.

11) هرگز در حالت مستي يا به‌دنبال مصرف مواد مخدر وارد آب نشويد.

12) هرگز به قصد ماندن در زير آب، بيش از اندازه دم و بازدم انجام ندهيد.

13) وسايل كمكي به همراه داشته باشيد ولي به اتكاي آنها، خارج از توانايي‌هايتان رفتار نكنيد.

14) از شوخي‌ها و بازي‌هاي پرخطر در داخل آب جدا پرهيز كنيد.

15) هرگز به دروغ تظاهر به غرق‌شدن نكنيد.

16) هرگز به داخل محلي كه كف آن را نمي‌بينيد يا از عمق آن اطلاع دقيق نداريد، شيرجه نزنيد.

17) هرگز روي يخ قدم نگذاريد، مگر اين‌كه از ضخامت آن در كل مسير مطمئن باشيد.

18) هرگز وسايل برقي را نزديك يا داخل آب نبريد.

19) هرگز در آب بسيار سرد شنا نكنيد.

20) از وضعيت ديگران در آب غافل نشويد.

8 گام تا نجات غريق

1) در ‌مواجهه با فرد غرق‌شده، ابتدا بايد وي را به كمك وسايلي از قبيل حلقه نجات، تكه ‌الوار يا طناب بلند از آب خارج كنيد. تنها زماني مي‌توانيد وارد آب شويد و مستقيما اقدام به نجات مصدوم كنيد كه از نظر بدني به اندازه كافي قوي ‌بوده و با اصول اوليه نجات غريق آشنا باشيد. درغير اين صورت احتمال غرق‌شدن خودتان نيز زياد است.

2) بلافاصله ‌پس از خروج مصدوم بيهوش از آب، ابتدا دهان وي را از گل و لاي و شن پاك ‌كنيد و به ‌وضعيت تنفسي مصدوم دقت كنيد. چنانچه تنفسي دركار نبود، تنفس دهان به دهان را بي‌درنگ آغاز كنيد.

3) انجام هيچ مانوري به منظور خارج كردن مايع وارد شده به ريه‌ها توصيه نمي‌شود چون باعث تاخير در تنفس دهان به دهان مي‌شود.

4) در صورت امكان، غريق را در برابر وزش باد محافظت كنيد تا بدن او بيش از پيش دچار لرز نشود.

5) ماساژ خارجي قلب تنها زماني لازم است كه از فقدان نبض شخص مصدوم مطمئن شويم.

6) اگر ‌طي عمليات احيا، مصدوم استفراغ كرد، فوري او را به پهلو برگردانيد تا مواد خارج شده وارد ريه‌ها نشود.

7) در ‌فردي كه به داخل آب هاي كم‌عمق شيرجه رفته و با سر به زمين برخورد كرده، خطر شكستگي مهره‌ها، قطع نخاع گردني و فلج اندام‌ها وجود دارد. در ‌مواجهه با چنين مواردي، هنگام جابه‌جايي و انجام عمليات احيا، بسيار احتياط نماييد و سعي كنيد كوچك‌ترين حركتي به سر و گردن مصدوم وارد نشود.

8) يادتان باشد كه تمام افراد غرق‌شده پس از نجات و اقدامات اوليه، حتي اگر كاملا هوشيار باشند، بايد به سرعت به بيمارستان منتقل شوند چرا كه آب جذب شده مي‌تواند عوارض خطرناك و كشنده‌اي براي فرد داشته باشد‌.‌

شنا هم مانند ديگر فعاليت‌هاي تفريحي و ورزشي، خطراتي به همراه دارد كه مي‌شود آنها را به چند دسته كلي تقسيم كرد:

1) خطر غرق‌شدگي كه جدي‌ترين خطر شنا به حساب مي‌آيد.

2) عوارض ناشي از تماس بدن با آب شامل:

* غرق‌شدگي ثانويه كه طي آن آبي كه پيشتر وارد ريه‌ها شده، شخص را دچار آسيب‌هاي جدي و مرگبار مي‌كند.

* نشانگان استنشاق آب شور.

* شوك حرارتي ناشي از شيرجه به داخل آب سرد كه مي‌تواند باعث ايست قلبي شود.

* گوش شناگر يا گوش موج‌سوار كه طي آن يك برجستگي استخواني (اگزوستوز) در داخل مجراي گوش به تدريج رشد مي‌كند و بزرگ مي‌شود. علت تشكيل اين بافت استخواني، پاشيده شدن آب به داخل مجراي گوش است. تكرار اين عمل در درازمدت باعث شكل‌گيري اين بافت استخواني نابجا مي‌شود.

3) قرار گرفتن در معرض مواد شيميايي شامل:

* كلر كه براي ضدعفوني كردن آب استخر مورد استفاده قرار مي‌گيرد باعث افزايش pH آب مي‌شود. اگر افزايش pH به شكل كنترل‌نشده باشد، باعث بروز مشكلات چشمي و پوستي مي‌شود.

* استنشاق كلر از سطح آب مي‌تواند در درازمدت ريه‌ها را اذيت كند، به‌خصوص در مبتلايان به آسم.

* كلر مي‌تواند روي رنگ مو هم تاثير بگذارد. در اثر مواجهه طولاني‌مدت با كلر، موي بور به رنگ سبز متمايل مي‌شود، موي قهوه‌اي بي‌رنگ مي‌شود و به سمت بور شدن پيش مي‌رود. به علاوه، كلر به ساختار مو آسيب وارد مي‌كند، آن را چين‌دار و مجعد مي‌كند و مي‌تواند در درازمدت باعث ريزش آن شود.

  4) عفونت:

* آب، محيط خوبي براي بسياري از باكتري‌ها، انگل‌ها، قارچ‌ها و ويروس‌هاست. اختلالات روده‌اي مانند حصبه، شبه‌حصبه، اسهال، ‌ناراحتي‌هاي معدي، عفونت چشم و گوش و بيماري‌هاي پوستي نظير عفونت‌هاي قارچي و زردزخم، از طريق آب به راحتي قابل انتقالند.

* هپاتيت A مي‌تواند از طريق استخرهاي آلوده به افراد منتقل شود. عامل اين بيماري گوارشي كه يك ويروس است مي‌تواند به‌راحتي از طريق دهاني‌ـ ‌مدفوعي به افراد سرايت كند. نه فقط آب آلوده، بلكه رختكن‌ها، حمام استخر و دمپايي‌هاي مشترك نيز مي‌توانند باعث انتقال اين ويروس باشند.

* بعضي از عوامل بيماري‌زا، مانند كريپتوسپوريديوم، در برابر كلر مقاومند و مي‌توانند متعاقب بلع آب باعث بروز بيماري‌هاي گوارشي و ايجاد اسهال شوند.

* گوش از جمله اعضايي است كه در معرض تهاجم عوامل عفوني داخل آب قرار مي‌گيرد. مجراي خارجي گوش و همچنين گوش مياني، دو قسمتي هستند كه زياد دچار اين نوع عفونت مي‌شوند.

* اگر غلظت كلر به‌درستي كنترل نشود، ممكن است حتي در درازمدت باعث برونشيت مزمن شود.

5) خطرات ناشي از نحوه عملكرد شناگر:

* ورزش شنا نياز به محدوده وسيعي از حركات مفصلي به ويژه در مفصل شانه دارد. اين ورزش تركيبي از انعطاف پذيري، كشش و تكنيك است كه اگر يكي از اين سه عامل مختل شود، شناگر درمعرض آسيب‌ديدگي قرار مي‌گيرد. شانه، زانو، ساق پا، آرنج و پشت به ترتيب محل‌هاي بروز آسيب در ‌شناگران هستند.

* فعاليت مفرط در آب مي‌تواند در درازمدت يا حتي كوتاه مدت دردسرساز شود. شناي زياد در سبك موسوم به پروانه مي‌تواند به بروز كمردرد يا درد شانه منجر شود. در شناي نوع سينه، شناگر ممكن است به درد زانو و ران دچار شود. در نوع آزاد و پشت، درد شانه كه ناشي از تاندونيت است ايجاد مي‌شود.

* تهويه ريوي بيش از حد (هيپرونتيلاسيون:) شناگران براي افزايش مدت زماني كه زير آب سپري مي‌كنند، قبل از رفتن به زير آب اقدام به تنفس‌هاي بلند و متعدد مي‌كنند. به اين ترتيب ميزان دي‌اكسيد كربن خون به سرعت پايين مي‌آيد و هنگامي كه شخص زير آب است، مكانيسم شروع فوري تنفس سركوب مي‌شود. عدم تنفس به موقع باعث كاهش سطح هوشياري شناگر در زير آب مي‌شود.

6) خطرات محيطي (جريان آب و وضعيت جوي:)

* جزر و مد، جريان‌هاي زيرآبي و شدت گرفتن جريان آب در رودخانه‌ها مي‌توانند باعث خسته شدن شناگر شوند، او را به خطر بيندازند و به زير آب فرو ببرند.

* باد هم مي‌تواند موج‌ها را تقويت كند و شناگر را از مسيرش منحرف سازد.

* كاهش شديد دماي بدن (هيپوترمي) به دليل سردي آب باعث خستگي سريع و از دست رفتن هوشياري مي‌‌شود.

* شدت آفتاب سوختگي در اثر انعكاس نور از سطح آب و نيز به‌دليل فقدان لباس كافي تشديد مي‌شود. اين امر در بلندمدت به شكل‌گيري سرطان پوست كمك مي‌كند.

7) اشياي موجود در آب:

برخورد شناگر با موانع داخل آب هم مي‌تواند خطرساز باشد. اين موانع ممكن است اشيايي باشد كه به داخل آب انداخته شده (شيشه شكسته، تكه چوب، قوطي كنسرو) و يا اشيايي باشد كه از قبل در آب وجود داشته (گياهان دريايي، سنگ.) برخورد با قايق، كشتي، ديواره استخر يا حتي برخورد با ديگر شناگران حاضر در آب هم مي‌تواند آسيب‌رسان باشد. موجودات خطرساز دريايي - از مار و مرجان گرفته تا كوسه - را هم به اين فهرست اضافه كنيد.